Araştırma Makalesi

Konya ilinde yetiştirilen yerel kışlık armut (Pyrus communis L.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu

Cilt: 31 Sayı: 1 11 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Konya ilinde yetiştirilen yerel kışlık armut (Pyrus communis L.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu

Öz

Bu çalışma Konya ilinde yetiştirilen yerel kışlık armut (Pyrus communis L.) genotiplerinin meyve kalite ve yaprak özelliklerini belirlemek ve üstün özelliklere sahip genotipleri genetik kaynak olarak koruma altına almak amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada Konya ilinden 17 adet yerel kışlık armut genotipi seçilmiş ve bunlar meyvenin fiziksel ve kimyasal özellikleri yanında meyvenin dış kalitesi (albeni), yeme kalitesi, gevreklik, sululuk, paslılık, kumluluk ve aroma özelliklerine göre değerlendirilmiştir. Kışlık armut genotiplerinde meyve ağırlığının 40.07 g ile 180.40 g; meyve boyunun 39.58 mm ile 88.61 mm; meyve eninin 42.78 mm ile 69.74 mm; suda çözünebilir toplam kuru madde miktarının 12.27 (42.K.07) ile %22.23 (42.K.14) ve titre edilebilir asit içeriğinin % 0.25 (42.K.01) ile %1.38 (42.K.05) arasında değiştiği belirlenmiştir. İncelenen genotiplerin 11’inde uzun, 5’inde oval ve 1’inde meyve şeklinin kısa olduğu belirlenmiştir. Dış kalite özelliği bakımından genotiplerden 3’ü çok iyi, 3’ü iyi, 4’ü orta ve 7’si kötü olarak sınıflandırılmıştır. Armutta önemli bir kriter olan meyvenin paslılık durumu bakımından 3 genotipte pas yok, 1 genotip az paslı, 4 genotip orta paslı ve 9 genotip çok paslı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan tartılı derecelendirme sonucunda 42.K.13 genotipi (809 puan) en yüksek puanı alırken bunu 42.K.15 genotipi (751 puan) ve 42.K.09 (747 puan) genotipleri izlemiştir. Çalışma sonucunda, Konya ilinde kışlık armut genotipleri bakımından önemli bir varyasyonun olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TARIMSAL ARAŞTIRMALAR VE POLİTİKALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Proje Numarası

TAGEM/BBAD/T1/23/A3/P1/6540

Etik Beyan

Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır

Teşekkür

Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğüne TAGEM/BBAD/T1/23/A3/P1/6540 nolu projeye sağladığı maddi destekten dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Alizadeh, K., Fatholahi, S., & Teixeira da Silva, J. A. (2015). Variation in the fruit characteristics of local pear (Pyrus spp.) in the Northwest of Iran. Genetic Resources and Crop Evolution, 62, 635–641. https://doi.org/10.1007/s10722-015-0241-7
  2. Aşkın, M. A., & Oğuz, H. D. (1995). Erciş’te yetiştirilen ümitvar mellaki armut tiplerinde bazı meyve ve ağaç özelliklerinin tespiti üzerine araştırmalar. In Türkiye II. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi (pp. 84–88). Adana.
  3. Bak, T., Güler, E., Karadeniz, T., & Kurt, H. (2021). Göynük armut çeşidinin agromorfolojik özellikleri. In IV. Uluslararası Tarım Kongresi (pp. 145–151). Bolu, Türkiye.
  4. Bayazit, S., Çalışkan, O., & Sümbül, A. (2016). Morpho-pomological diversity of Turkish pear (Pyrus communis L.) accessions in eastern Mediterranean region of Turkey. ISSN 1644-0692. Acta Scientiarum Polonorum Hortorum Cultus, 15, 157–171.
  5. Bayındır, Y., Çöçen, E., Macit, T., Gültekin, N., Özcan, E. T., Aslan, A., & Aslantaş, R. (2019). Malatya ilinde yetiştirilen kışlık armut genotiplerinin seleksiyonu. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6, 206–215.
  6. Bostan, S. Z. (2023). Küme analizine dayalı yerel armut genotiplerinin morfolojik biyoçeşitliliği. In 3rd International Black Sea Modern Scientific Research Congress, Samsun, Türkiye, March 23–24, 2023.
  7. Büyük, F.Y. (2016). Konya İl Merkezinde Yetiştirilen Mahalli Armut Çeşitlerinin Fenolojik ve Pomolojik Özelliklerinin Tespiti. Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Konya.
  8. Büyükyılmaz, M., Bulagay, A. N., & Burak, M. (1994). Marmara Bölgesi için ümitvar armut çeşitleri–III. Bahçe, 23(1–2), 79–92.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

11 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

7 Kasım 2025

Kabul Tarihi

4 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Dal, A., Abay, S., & Çalışkan, O. (2026). Konya ilinde yetiştirilen yerel kışlık armut (Pyrus communis L.) genotiplerinin morfolojik karakterizasyonu. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(1), 190-204. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1818864

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881