Competitiveness of Türkiye in the global animal, vegetable oils and waxes market: Comparative evidence Balassa and net export index

Öz

This study aims to analyse the export competitiveness of Türkiye and the five leading exporters of animal and vegetable fats, oils and waxes - Argentina, Indonesia, Spain, Malaysia and the Netherlands - from a comparative perspective. The study also aims to develop a roadmap for Türkiye’s import and export policies based on the analysis’s findings. To this end, export and import values for these countries between 2005 and 2024 were obtained from the WITS (World Integrated Trade Solution) database. Analyses were conducted using the Revealed Comparative Advantage (RCA) method for three sub-product groups of animal and vegetable fats, oils and waxes within the “4- Animal/veg oil/fat/wax” product group of SITC Rev. 3. According to the Balassa Index, Indonesia and Malaysia have a competitive advantage in product group 4313 “Monocarboxylic fatty acids used in industry, as well as degreasing, wax residues, etc.”, while Spain has a competitive advantage in product group 4214 “Olive oil and its fractions”. The Net Export Index results show that Argentina has achieved export specialisation in all sub-product groups; Indonesia and Malaysia have achieved this in the 4313 sub-product group; Netherlands have achieved this in the 4113 “Animal oil/(fatness)” and 4313 sub-product groups; Spain have achieved this in the 4113 and 4214 sub-product groups; and Türkiye have achieved this in the 4214 sub-product group.

Anahtar Kelimeler

• Oil exports
• Net Export Index
• RCA
• Balassa Index

Türkiye'nin hayvansal, bitkisel yağlar ve mumlar pazarındaki küresel rekabet gücü: Balassa ve net ihracat indeksinden karşılaştırmalı kanıtlar

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve hayvansal, bitkisel katı ve sıvı yağlar, mumlar ihracatında lider beş ülkenin (Arjantin, Endonezya, İspanya, Malezya ve Hollanda) ihracat rekabet uzmanlaşma düzeyini belirlemek ve bunları karşılaştırmalı bir perspektiften analiz etmektir. Analiz sonuçlarından elde edilen bulgular ile Türkiye’nin ihracat ithalat politikalarında bir yol haritası çıkarmak da yine çalışmanın amaçları arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda, söz konusu ülkelerin 2005-2024 dönemi ihracat ve ithalat değerleri WITS veri tabanından alınmıştır. Analizler, SITC Rev. 3 grubuna ait “4- hayvansal/bitkisel yağ/katı yağ/mum ” ürün grubunda yer alan 3 hayvansal, bitkisel katı ve sıvı yağlar, mumlar alt ürün grubu için Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler (AKÜ) metodu kullanılarak yapılmıştır. Balassa İndeksi sonuçlarına göre, Endonezya ve Malezya’nın 4313 kodlu “Sanayide kullanılan monokarboksilik yağ asitleri ile değra, mum artıkları vs.” ürün grubunda, İspanya’nın ise 4214 kodlu “Zeytin yağı ve fraksiyonları” ürün grubunda rekabet avantajına sahip olduğu belirlenmiştir. Net İhracat İndeksi sonuçları ise Arjantin’in tüm alt ürün gruplarında, Endonezya ve Malezya’nın 4313 kodlu ürün grubunda, Hollanda’nın 4113 “Hayvansal yağ/ (yağlılık)” ve 4313 alt ürün gruplarında, İspanya’nın 4113 ve 4214 alt ürün gruplarında ve Türkiye’nin ise 4214 ürün grubunda ihracat uzmanlaşması elde ettiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yağ İhracatı
• Net İhracat İndeksi
• RCA
• Balassa İndeksi

Kaynakça

1. Amighini, A. (2004). China in the international fragmentation of production: evidence from the ICT industry, United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD).
2. Bagaria, N., Santra, S., & Kumar, R. (2014). A study on variation in comparative advantage in trade between China and India (MPRA Paper No. 53287). Munich Personal RePEc Archive. https://mpra.ub.uni-muenchen.de/53287/
3. Balassa, B. & Noland, M. (1989). Revealed comparative advantage in Japan and the United States. Journal of International Economic Integration, 4(2), 8-22. Erişim adresi: https://www.jstor.org/stable/23000034
4. Balassa, B. (1965). Trade liberalization and revealed comparative advantage. Manchester School of Economic and Social Studies, 33. https://doi.org/10.1111/j.1467-9957.1965.tb00050.x
5. Çizmeci, H. (2010). Türkiye seramik kaplama malzemeleri sektörünün rekabet gücü. Uşak University Institute of Social Sciences, Master's Thesis.
6. Çukur, F., Demirbaş, N., & Gölge, E. (2017). International competitiveness of the Turkish olive oil sector. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 31(3), 162-168.
7. Demir, İ. (2001). Türkiye beyaz eşya sanayinin rekabet gücü ve geleceği. İktisadi Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü Sanayi Dairesi Başkanlığı, Uzmanlık Tezi, Yayın No DPT. 2571. Erişim adresi: https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/08/Turkiye-Beyaz-Esya-Sanayinin-Rekabet-Gucu-ve-Gelecegi_Ibrahim-Demir.pdf
8. Donges, J. B. & Riedel, J. (1976). The expansion of manufactured exports in developing countries: An empirical assessment of supply and demand issues. Kieler Arbeitspapiere, Kiel Working Papers No: 49, June 1976. (https://www.academia.edu/22341794/The_expansion_of_manufactured_exports_in_developing_countries_An_empirical_assessment_of_s_upply_and_demand_issues)

9. Duru, S. (2024). Türkiye bitkisel yağ dış ticaretinin mevcut durumu ve rekabet gücünün analizi. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 11(35), 25-39.
10. Erkan, B. (2009). Ülkelerin ihracat performanslarının belirlenmesinde açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklerinin kullanılması: Yükselen ekonomiler örneği. (YÖK Tez Merkezi, Doktora). Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Gürpınar, K. & Barca, M. (2007). Türk mobilya sektörünün uluslararası rekabet gücü düzeyi ve nedenleri. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 2(2), (41-61).
12. Hidayat, A., Robiani, B., Marwa, T. & Suhel, S. (2023). Competitiveness, market structure, and energy policies: a case study of the world’s largest crude palm oil exporter. International Journal of Energy Economics and Policy, 13(3), 111-121. https://doi.org/10.32479/ijeep.14199
13. Hinloopen, J. & Marrewijk, C. V. (2001). On the empirical distribution of the Balassa index. Review of World Economics / Weltwirtschaftliches Archiv, 137, 1-35. https://doi.org/10.1007/BF02707598
14. Ishchukova, N., & Smutka, L. (2013). Revealed comparative advantage of Russian agricultural exports. Acta Universitatis Agriculturae et Silviculturae Mendelianae Brunensis, 61(4), 941-952. https://doi.org/10.11118/actaun201361040941
15. Kadakoğlu, C., Kadakoğlu, B., & Karlı, B. (2023). Yağlı tohumlarda Türkiye’nin küresel rekabet gücünün analizi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları Dergisi, 9(EKS 1), 1-14. https://doi.org/10.61513/tead.1359769
16. Kanadalı, E. (2019). Türkiye turunçgil ihracatının rekabet gücünün analizi. Tarım Ekonomisi Dergisi, 25(1), 15-25.
17. Nugrahapsari, R. A., Harianto, H., Nurmalina, R., & Fariyanti, A. (2024). The changing role and its determinants of the leading vegetable oil exporting countries. Tropical Agriculture Research, 36(2), 1-20. http://issaasphil.org/wp-content/uploads/2024/06/10.-Nugrahapsari-et-al-2024-Vegetable-Oil-Exporting-Countries-FINAL.pdf
18. Özçalık, M. (2010). Dış ticarette rekabetçilik: Türkiye ekonomisinin Avrupa Birliği ülkeleri karşısındaki rekabet gücü, Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Manisa.
19. Özözen, S. (2024). Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı sektöründe küresel rekabet gücünün değerlendirilmesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(53), 1084-1117. https://doi.org/10.35408/comuybd.1433166
20. Popescu, G. H., Nicoale, I., Nica, E., Vasile, E. J. & Andreea I. R. (2017). The influence of land-use change paradigm on Romania’s agro-food trade competitiveness-an overview. Land Use Policy, 61, 293-301. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2016.10.032
21. Prasad, R. N. (2004), Fiji’s export competitiveness: a comparison with selected small island developing states, Economic Department Reserve Bank of Fiji, Working Paper 2004/06, (1-40).
22. Sarıçoban, K. & Kaya, E. (2017). Determination of the seafood export competitiveness: The comparative analysis of top ten countries having lion share from seafood export. Journal of Business, Economics and Finance (JBEF), 6(2),112-124. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2017.500
23. Sarıçoban, K. (2022). RCEP ülkelerinin dış ticareti ve standart ürün grupları bazında ihracattaki karşılaştırmalı üstünlükleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(84), 1991-2012. https://doi.org/10.17755/esosder.1140018
24. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB). (2025). Piyasa katılımcıları anketi, https://tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/f747142688644850809f426de2266e03/PKAMetaveri.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACEf747142688644850809f426de2266e03nIqgLKA#:~:text=Uygun%20Ortalama%3A%20Veri%20analizi%20sonucunda,en%20uygun%20%C5%9Fekilde%20%C3%B6zetleyen%20istatistiktir
25. Utkulu, U. & Seymen, D. (2004). Revealed comparative advantage and competitiveness: Evidence for Türkiye vis-à-vis the EU/15. In European Trade Study Group 6th Annual Conference, ETSG, September 2004, 1-26. Erişim adresi: https://www.etsg.org/ETSG2004/Papers/seymen.pdf
26. Utkulu, U. (2005). Türkiye’nin dış ticareti ve değişen mukayeseli üstünlükler, T.C. Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları. Erişim adresi: https://silo.tips/download/trkye-nn-di-tcaret-ve-deen-mukayesel-stnlkler-utku-utkulu
27. Veeramani, C. (2006). India and China: changing patterns of comparative advantage?. In R. Radhakrishna, Indira Gandhi Institute of Development Research, (145-156), India Development Report. Erişim adresi: https://repository.gatech.edu/server/api/core/bitstreams/4cfb92e3ced54d858019fbd696aec75content
28. World Integrated Trade Solution (2025). Trade Data. https://wits.worldbank.org/
29. Yalçın, M. (2023), Türkiye’nin ve sebze sektöründe söz sahibi ülkelerin ihracat rekabet güçlerinin karşılaştırmalı analizi, Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (34), 443-466. https://doi.org/10.15182/diclesosbed.1310554
30. Yalçın, M. (2024). Comparative analysis of export competitiveness specialization levels of Türkiye and leading countries in the cereal sector. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(4), 1751-1766. https://doi.org/10.18037/ausbd.1350075