Tarım topraklarındaki ağır metallerin kirlilik düzeylerinin belirlenmesi: Osmaniye örneği
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yoğun tarım yapılan toprakların sürdürülebilir olarak kullanılabilmesi ve gıda güvenliğini korumak için bu topraklarda potansiyel toksik ağır metal elementlerin belirlenmesi ve tematik olarak haritalandırılmasıdır.
Yöntem ve Bulgular: Osmaniye ili ve ilçelerinde tarımsal üretim yapılan toprakları temsil eden alanlardan 0-20 cm derinlikten alınan 165 adet (Merkez, 40; Kadirli, 83; Düziçi, 25; Hasanbeyli, 6; Toprakkale, 10 ve Bahçe, 1 adet) toprak örneği alınmıştır. Bu örneklerin potansiyel toksik element analizdeki sonucu toplam Mn, Fe, Ni, Cd ve Cr konsantrasyon değerleri belirtilen sınır değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir.
Genel Yorum: Bölge Toros dağlarının eteğinde olması ana kayada serpantin olması ve/veya kromun cevherleşmesinden dolayı Cr ve Ni gibi bazı ağır metallerin yüksek olması bu nedenlerden dolayı olabilir. Ama yoğun gübreleme yapıldığından Cd birikiminin fosfatlı gübreden kaynaklanabileceği de söylenebilir. Bu alanlarda Fe eksikliğinin bitkilerde gözle görülebilir olması ve bu eksikliğin ağır metallerin fazlalığından kaynaklanabileceği gözardı edilmemelidir. Çalışma alanından alınan topraklarda alınabilir Fe analizlerinde toprakların demir içeriklerinin %92,7’si az; %3,7’sı orta; 3,6’sı yüksek bulunmuştur.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Elde edilen sonuçlar bu metallerin yapılacak araştırmalarla bitkilere, hayvanlara ve insanlara gıda zinciriyle geçişi dikkatlice izlenmesi gıda güvenliği açısından önemli olup olmadığı uygun ekstraktörlerle analiz edilip söz konusu ekstraktörün koreleasyon kalibrasyon çalışmaları ile seçilmesi sonucu elde edilen veriler, limit değerlerle karşılaştırılıp toksik olup olmayacağı farklı bir araştırma ile netleştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma durum çalışması olup, söz konusu kayaçların olası ağır metal potansiyelini ortaya koyan bir araştırmadır. Ancak çözünerek bitkiye geçişi veya diğer elementlerin alımına antagonistik etki yapıp yapmayacağı, çeşitli kileyt çözücülerle ekstrakte edilebilir dozunun belirlenmesinin araştırılması ile mümkün olabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Bolat İ, Kara Ö (2017) Bitki besin elementleri: Kaynakları, işlevleri, eksik ve fazlalıkları. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 19(1), 218-228.
- Buczyńska A, Tarkowski S (2005) Environmental exposure and birth outcomes. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health, 18(3), 225–232.
- Gönül İ, Delikanlı A, Serin S (2019) Yüksek pH Dayanımlı Yeni Tip Demir Şelat Formülünün Hazırlanması ve Yerfıstığı Üzerine Etkilerinin İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 34(3), 261-270.
- Jackson M L (1958) Soil chemical analysis prentice Hall. Inc., Englewood Cliffs, NJ, 498, 183-204.
- Khan NI, Owens G, Bruce D, Naidu R (2009). Human arsenic exposure and risk assessment at the landscape level: a review. Environmental Geochemistry and Health 31: 143–166. doi: 10.1007/s10653- 008-9240-3 PMID: 19172401
- Khan MR, Khan MM 2010 Effect of varying concentration of nickel and cobalt on the plant growth and yield of chickpea. Aust J Basic Appl Sci. 4(6): 1036–1046.
- Kırpık M, Büyük G, İnan M, Çelik A (2017) The heavy metal content of some herbal plants on the roadside of Adana-Gaziantep highway. Gaziosmanpașa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 34(1), 129-136.
- Kullu B, Patra D K, Acharya S, Pradhan C, Patra HK (2020) AM fungi mediated bioaccumulation of hexavalent chromium in Brachiaria mutica-a mycorrhizal phytoremediation approach. Chemosphere, 258, 127337.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Tuğba Şimşek
0000-0002-9383-7621
Türkiye
Nilgün Kalkancı
0000-0002-0509-3168
Türkiye
Gökhan Büyük
*
0000-0002-0522-3188
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
5 Ekim 2020
Kabul Tarihi
5 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 26 Sayı: 1
Cited By
Silopi Termik Santrali Yakınlarındaki Tarım Alanlarında, Farklı Uzaklık ve Derinlikteki Toprakların Bazı Ağır Metal İçeriklerinin Araştırılması
Türk Doğa ve Fen Dergisi
https://doi.org/10.46810/tdfd.1365914Kırıkhan–Reyhanlı Bölgesi Tarım Topraklarının Molibden İçeriği ve Topraktaki Bazı Ağır Metaller ile İlişkilerinin Belirlenmesi
Eurasian Journal of Biological and Chemical Sciences
https://doi.org/10.46239/ejbcs.1320487After-effects of a closed copper mine: detailed analysis of environmental impacts in soil and plant samples
Environmental Earth Sciences
https://doi.org/10.1007/s12665-024-11725-9YOĞUN TARIMSAL ETKİ ALTINDAKİ HARRAN OVASI TOPRAKLARINDA AĞIR METAL DÜZEYLERİNİN ARAŞTIRILMASI; MULTİ-İSTATİSTİKSEL YAKLAŞIM
Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering
https://doi.org/10.17482/uumfd.1673370Micrometal sources and potential pollution status in intensive and monoculture agriculture
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1722760Organ-Based Accumulation, Translocation, and Associated Health Risk of Al, Ni, and Zn in Tomatoes, Peppers, Eggplants, Cucumbers, and Corn from an Industrial Zone in Düzce, Türkiye
Foods
https://doi.org/10.3390/foods15020196Evaluation of the agricultural geometallic impact of the potential use of vermicompost by multidimensional statistical analysis
Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences
https://doi.org/10.35229/jaes.1778022