Turşu sanayisine uygun tatlı süs biberi çeşitlerinin geliştirilmesine yönelik melezleme ıslahı çalışmaları
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, tür içi ve türler arası melezleme yolu ile kapsaisinoid içermeyen tatlı turşuluk süs biberi hatları geliştirmektir.
Yöntem ve Bulgular: Çalışmada yabancı orijinli iki süs biberi çeşidi Biquinho (Capsicum chinense Jacq. ) ve Santos Flame (Capsicum annuum L.) ile üç tatlı biber genotipinin (MKÜ-69, F66-SB ve CHF-1) kombinasyonu ile oluşturulan melez bahçesinden döl kontrollü teksel seleksiyon yöntemi ile acı olmayan, tek seferde tüketilebilecek boyutta, verimi yüksek, turşuluk süs biberi hatları geliştirilmiştir. Ebeveyn, melez ve geliştirilen biber hatlarının kapsaisin içerikleri Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografisi ile belirlenmiş ve Scoville Acılık Birimine (SHU) dönüştürülmüştür. Santos Flame çeşidinde acılık olmadığı ancak Biquinho çeşidinde duyusal olarak algılanamayacak kadar düşük düzeyde (396 SHU) acılığın var olduğu, F1 bitkilerinin meyvelerinde ise yüksek seviyede (15733 SHU) acılık oluştuğu tespit edilmiştir. Bu kombinasyondan elde edilen F3 bireylerinin meyvelerinde acılığı oluşturan karakterlerin devam etmesi sebebi ile generasyon ilerletilmemiştir. Santos Flame çeşidinin ana, MKÜ-69, F66-SB ve CHF-1 genotiplerinin ise baba olarak kullanıldığı kombinasyonlardan 4 adet F6 kademesinde turşuluk tatlı süs biberi hattı geliştirilmiştir. Geliştirilen 8 nolu açık tozlanan çeşit adayı 60 cm bitki boyu, 52.6 mm meyve boyu, 9.0 mm meyve eni, 2.16 g saplı meyve ağırlığı ve 1.91 g sapsız meyve ağırlığına sahiptir. Meyve sayısı 274 adet bitki-1 ve ortalama verimi 598 g bitki-1 olarak belirlenmiştir. 9 nolu çeşit adayı ise 70 cm bitki boyu, 36.5 mm meyve uzunluğu, 13.12 mm meyve genişliği, 2.88 g saplı meyve ağırlığı ve 2.59 g sapsız meyve ağırlığı özelliklerine sahiptir. Ortalama meyve sayısı 263 adet bitki-1 ve ortalama verimi 759 g bitki-1 ve 3581 kg da-1 dır.
Genel Yorum: Türler arası melezlemelerde aktarılmak istenen karakter bakımından benzerlik gösteren ebeveynler genetik olarak birbirlerine uzak olmaları nedeni ile acılık karakteri dikkate alındığında generasyonlarda açılımlar meydana getirmektedir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Çalışma sonucunda turşuluk acı biber çeşitlerine alternatif, acılık bileşenlerinin bulunmadığı tek seferde tüketilebilecek büyüklükte tatlı süs biberi hatları geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Kaynakça
- Anonim (2020) Yıllık Sanayi Ürün İstatistikleri Turşu Satış Miktarı https://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori?p=tarim-111&dil=1 (Erişim Tarihi: 06/11/2020)
- Anonymous (2004) ASTA (The American Spice Trade Association), Method 21.3. Pungency of Capsicum and their oleoresins (HPLC method- preferred), Revised October 2004)
- Anonymous (2021) FAOSTAT, Word Production Data. Retrieved May 30, 2021, from http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC
- Bosland PW, Coon D (2020) NuMex NoBasco: A No-heat Tabasco-type Chile Pepper. HortScience, 55(5), 741-742.
- Bosland PW, Baral JB (2007) ‘Bhut Jolokia’—The world's hottest known chile pepper is a putative naturally occurring interspecific hybrid. HortScience, 42(2), 222-224.
- Bosland PW, Coon D (2015) ‘NuMex Trick-or-Treat’, a no-heat Habanero pepper. HortScience, 50(11), 1739-1740. Bosland PW, Coon D (2020). NuMex NoBasco: A No-heat Tabasco-type Chile Pepper. HortScience, 55(5), 741-742.
- Bosland PW, Votava EJ, Votava EM (2012) Peppers: vegetable and spice capsicums (Vol. 22). Cabi.
- Chen P, Lott JN (1992) Studies of Capsicum annuum seeds: structure, storage reserves, and mineral nutrients. Canadian journal of botany, 70(3), 518-529.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cihan Fırat
0000-0003-3806-2314
Türkiye
Kerim Karataş
0000-0001-5350-936X
Türkiye
Kazım Mavi
0000-0003-0195-8539
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
7 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
3 Temmuz 2021
Kabul Tarihi
6 Eylül 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 26 Sayı: 3
Cited By
Comparative analysis of fatty acid profiles, phytochemical and mineral contents of pepper spice types in Türkiye
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1369509Evaluation of Yield and Quality Characteristics of Some Drying Red Pepper Lines in Antakya Conditions
Bahçe
https://doi.org/10.53471/bahce.1553749Capsicum chinense Türü Biber Genotiplerinde Çıkış ve Erken Fide Özelliklerinin Belirlenmesi
Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences
https://doi.org/10.53518/mjavl.1738537