METİNLERİN SONSUZ YORUMLANABİLİRLİĞİ: CALVINO, BARTHES VE ECO’NUN PERSPEKTİFLERİ

Öz

XX. yüzyılın en önemli düşünürlerinden ve göstergebilimin en önemli temsilcilerinden Umberto Eco ve Roland Barthes’ın metinlerin yorumlanması üzerine dair düşünceleri birçok kişiyi etkilemiştir. Bu kişilerden biri, XX. yüzyıl İtalyan edebiyatındaki en önemli isimlerinden biri olan Italo Calvino’dur. Barthes, metnin yazarını ikincil bir konuma yerleştirerek okuru merkeze alır. Hem Barthes’ın hem de Eco’nun okura önem atfetmesi Calvino’nun düşüncelerinde etkili olur. Ancak okura verilen bu önem metni sonsuz yorum olanaklarına açsa da Eco metinlerin yorumlanmasının metnin diğer kısımlarıyla uyumlu olması gerektiğini vurgulayarak yoruma bir sınır çizer; Barthes ise yorumun bir sınırı olmadığını düşünür. Calvino ise bu konuda Barthes’a yakın olup Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu adlı eserinde ne kadar okur varsa o kadar yorumun olabileceğini aktararak yorumun sınırsızlığına vurgu yapar. Bu makalenin amacı Umberto Eco ile Roland Barthes’ın metinlerin yorumlanmasına dair düşüncelerinin Italo Calvino’nun Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu adlı eseri üzerindeki etkisini ve hangi noktalarda Eco’nun düşüncelerinden hangi noktalarda Barthes’ın düşüncelerinden izler taşıdığına dair bir inceleme yapmaktır.

Anahtar Kelimeler

• : Italo Calvino
• Umberto Eco
• Roland Barthes
• Sınırlı yorum - Sınırsız yorum
• Metinlerarasılık
• Yazarın Ölümü.

THE INFINITE INTERPRETABILITY OF TEXTS: PERSPECTIVES OF CALVINO, BARTHES AND ECO

Öz

Umberto Eco and Roland Barthes, one of the most important thinkers of XX. century and the most important figure semiotics, whose thoughts on the interpretation of texts have influenced many people. One of these people is, the most important names in Italian lterature of XX. century, Italo Calvino. Barthes relegates the author of the text in a secondary position and places the reader at the center. The importance that both Barthes and Eco attribute to the reader has a significant influence on Calvino’s thought. However, while this emphasis on the reader opens the text to the possibility of infinite interpretation, Eco draws a limit to the interpretation by emphasizing that textual interpretations should be compatible with other parts of the text, whereas Barthes thinks that there is no limit to interpretation. Calvino, on the other hand, is closer to Barthes in this regard and emphasizes the infinite nature of interpretation in his novel Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu, stating that there are as mant interpretation as there are readers. The aim of the article is to examine the influence of Umberto Eco’s and Roland Barthes’s thought of the interpretation of texts, on Italo Calvino’s namely work Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu, and to analyze where Calvino’s work reflects Eco’s ideas and where it reflects Barthes’s thoughts.

Anahtar Kelimeler

• Italo Calvino
• Umberto Eco
• Roland Barthes
• Constrained interpretation - Unconstrained interpretation
• Intertextuality
• Death of the autor.

Kaynakça

1. Aktulum, Kubilây. Metinlerarası İlişkiler. Ankara: Öteki Yayınevi, 2000.
2. Ayyıldız, Bülent. “Italo Calvino: “Yazarın Ölümünden Okurun Rolüne” veya Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu Üzerine Bir Deneme”. Pasajlar 2 (2019): 143-163.
3. Barthes, Roland. Critical Essays. Çev. Richard Howard. Evanston: Northwestern University Press, 1972.
4. ---. The Pleasure of the Text. Çev. Richard Miller. New York: Hill and Wang, 1975.
5. ---. The Death of The Author. Çev. S Heath. London: Fontana, 1977. 142-148.
6. ---. Elements of Semiology. Çev. Annette Lavers, Colin Smith. New York: Hill and Wang, 1986.
7. ---. Çağdaş Söylenler. Çev. Tahsin Yücel. İstanbul: Hürriyet Vakfı Yayınları, 1990.
8. ---. Göstergebilimsel Serüven. Çev. Mehmet Rifat, Sema Rifat. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1993.

9. ---. S/Z. Çev. Sündüz Öztürk Kasar. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1996.
10. ---. Yazının Sıfır Derecesi. Çev. Tahsin Yücel. İstanbul: Metis Yayınları, 2006.
11. Bedin, Cristiano. “Roland Barthes’ın Metinlerarasılık Kuramı Üzerine Bazı Düşünceler”. Uluslararası Sosyal Araştırma Dergisi. 59.11 (2018): 73-77.
12. Bircan, Ufuk. “Roland Barthes ve Göstergebilim”. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi (SBARD). 26 (2015): 17-41.
13. ---. “Umberto Eco’da Metin, Mimarlık ve Film Göstergebilimi”. RumeliDe Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 31 (2022): 668-681.
14. Calvino, Italo. Amerika Dersleri Gelecek Binyıl İçin Altı Öneri. Çev. Kemal Atakay. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2011.
15. ---. Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu, Çev. Eren Yücesan Cendey. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2016.
16. Eco, Umberto. Alımlama Göstergebilimi, Çev. Sema Rifat. İstanbul: Düzlem Yayınları, 1991.
17. ---. Açık Yapıt. Çev. Yakup Şahan. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 1992.
18. ---. Yorum ve Aşırı Yorum. Çev. Kemal Atakay. İstanbul: Can Yayınları, 2013.
19. Gottdiener, Mark. Postmodern Göstergeler. Çev. Erdal Cengiz, Hakan Gür, Arhan Nur. Ankara: İmge Kitabevi, 2005.
20. Soyşekerci, Hülya. “Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu ile Okuma Yolculuğuna Çıkınca”. Calvino’yu Niçin Okumalı? Yaratıcı Yazma Süreçlerine Calvino Etkileri. Ed. Aydın Şimşek. Ankara: Kanguru Yayınları, 2009. 77-101.
21. Rifat, Mehmet. XX. yüzyılda Dilbilim ve Göstergebilim Kuramları 1. Tarihçe ve Eleştirel Düşünceler. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2005.