HEGEMONİK ERKEKLİK İKTİDARININ HER YERDELİĞİ: KELEBEKLER VE BİZİ HATIRLA
Öz
Toplumsal cinsiyet rolleri arasındaki bütün ilişkiler, bir iktidar mücadelesi alanına gönderme yapar. Bu iktidar alanı, Foucault’nun da üzerinde durduğu gibi bünyesinde “her yerdelik” özeliği barındırır. Bu bağlamda ataerkil toplumsal yapının erkekliğe verdiği ayrıcalıklar, böyle bir iktidar hegemonyasını erkeklik biçimlerinde toplayarak var eder. Erkeklik biçimlerine karşı mücadele eden bütün toplumsal cinsiyet biçimleri de aslında böyle bir iktidara karşı direnci temsil ederler. Bu çalışmada, çağdaş Fransız felsefesinin en önemli düşünürlerinden biri olarak anılan Michel Foucault’nun iktidar anlayışı çerçevesinde hegemonik erkeklik iktidarının her yerdeliği, Kelebekler (Tolga Karaçelik, 2018) ve Bizi Hatırla (Çağan Irmak, 2018) filmleri üzerinden tartışılmıştır. Çalışmada özelikle toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl oluşturulduğu, yeniden üretiminin neye bağlı olduğu ve erkeklik iktidarının nasıl bir yapıya sahip olduğu sorularına, Foucault’nun iktidar anlayışı ve farklı teorik yaklaşımlar ışığında, her iki filmden örneklerle desteklenerek eleştirel bir perspektifte yanıt bulunmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Toplumsal cinsiyet, erkeklik, hegemonik erkeklik, kelebekler (film), bizi hatırla (film)
Kaynakça
- Addison C. & Alexander, T. S. (2017, 19 Mayıs). İnsan Cinsiyeti Kadın ve Erkekten İbaret Değilse Ne Olmuş Yani? (S. Kiraz, Çev.). Düşünbil. https://dusunbil.com/insan-cinsiyeti-kadin-ve-erkekten-ibaret-degilse-ne-olmus-yani/ (Erişim tarihi: 6 Aralık 2019).
- Ainsworth, C. (2015). Sex Redefined. Nature, 518(7539), 288-291.
- Akca. B. E. ve Tönel, E. (2011). Erkek(lik) Çalışmalarına Teorik Bir Çerçeve: Feminist Çalışmalardan Hegemonik Erkekliğe. İ. Erdoğan (Der.), içinde, Medyada Hegemonik Erkek(lik) ve Temsil (s. 11-39). İstanbul: Kalkedon.
- Akgündüz, Ö. G. (2013). Foucault’da İktidar ve Beden İlişkisi. Akademik Bakış Dergisi, 38, 1-16.
- Anderson, E. (2005). Orthodox and Inclusive Masculinity: Competing Masculinities among Heterosexual Men in a Feminized Terrain. Sociological Perspectives, 48(3), 337-355.
- Anderson, E. ve McCormack, M. (2018). Inclusive Masculinity Theory: Overview, reflection and refinement. Journal of Gender Studies, 27(5), 547-561.
- Atabek, E. (2006). Kışkırtılmış Erkeklik Bastırılmış Kadınlık. İstanbul: Alkım.
- Atay, T. (2004). Erkeklik En Çok Erkeği Ezer. Toplum ve Bilim, 101, 11-30.
- Beauvoır, S. (1993). Kadın İkinci Cins I: Genç Kızlık Çağı. (7.Baskı.). (B. Onaran, Çev.). İstanbul: Payel.
- Bora, A. (2010). Kadınların Sınıfı Ücretli Ev Emeği ve Kadın Öznelliğinin İnşası (3. Baskı.). İstanbul: İletişim.