Role Conflict: A Qualitative Study on Female Academics with Administrative Duties

Öz

Role stressors have negative effects on individual and organizational processes. Role conflict is one of the role stressors. In this research, the concept of role conflict is handled. Studies have shown that female academics are experiencing role conflict, and that role conflict is an obstacle in various areas of their lives. In this context, the sample of the study consists of female academics with administrative duties in a state university in Turkey. Within this framework, it is aimed to explore the experiences of female academics with administrative duties towards role conflict. For this purpose, interviews were held with 16 female academics with administrative duties at a state university in Turkey using a semi-structured questionnaire. The data obtained from the interviews were coded and categorized through MAXQDA v.24.6.0 qualitative data analysis program. As a result of the analysis, themes related to the expressions evoked by the concept of role conflict, the causes of role conflict, the consequences of role conflict, and the coping methods of role conflict were formed.

Anahtar Kelimeler

• Role Conflict
• Female Academics
• Administrative Duties
• Qualitative Research

Rol Çatışması: İdari Görevi Olan Kadın Akademisyenler Üzerinde Nitel Bir Araştırma

Öz

Rol stresörlerinin birey ve örgütsel süreçler üzerinde olumsuz etkileri vardır. Rol çatışması ise rol stresörlerinden birisidir. Bu araştırmada rol çatışması kavramı ele alınmaktadır. Yapılan araştırmalar kadın akademisyenlerin rol çatışması yaşadıklarını ve rol çatışmasının yaşamlarının çeşitli alanlarında bir engel olduğunu ortaya koymuştur. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini Türkiye’deki bir devlet üniversitesindeki idari görevi olan kadın akademisyenler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda idari görevi olan kadın akademisyenlerin rol çatışmasına ilişkin deneyimlerinin keşfedilmesi amaçlanmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda Türkiye’deki bir devlet üniversitesindeki idari görevi olan 16 kadın akademisyen ile yarı yapılandırılmış soru formu ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Mülakatlardan elde edilen veriler MAXQDA v.24.6.0 nitel veri analizi programı aracılığıyla kodlanarak kategorize edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda rol çatışmasının kavramının çağrıştırdığı ifadeler, rol çatışmasının nedenleri, rol çatışmasının sonuçları ve rol çatışması ile baş etme yöntemlerine ilişkin temalar oluşturulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Rol Çatışması
• Kadın Akademisyenler
• İdari Görev
• Nitel Araştırma

Kaynakça

1. Acker, G. M. (2004). The effect of organizational conditions (role conflict, role ambiguity, opportunities for professional development, and social support) on job satisfaction and intention to leave among social workers in mental health care. Community mental health journal, 40, 65-73.
2. Aktaş, Z. (2020). Yükseköğretimde Kadın Akademik Yöneticilerin Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri. Çalışma ve Toplum, 1(64), 269-300.
3. Arslan, S., & Üngüren, E. (2017). Rol Çatışması ve Rol Belirsizliğinin Örgütsel Yabancılaşmaya Etkisi: Alanya Belediyesi’nde bir araştırma. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, 26(4), 43-84.
4. Bacharach, S., & Bamberger, P. (1992). Causal models of role stressor antecedents and consequences: The importance of occupational differences. Journal of Vocational Behavior, 41(1), 13-34.
5. Bakan, İ. (2020). Örgütsel Davranış. Beta Basım Yayım Dağıtım: İstanbul.
6. Başarır, F., & Sarı, M. (2015). Kadın Akademisyenlerin “Kadın Akademisyen Olma” ya İlişkin Algılarının Metaforlar Yoluyla İncelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (1), 41-51.
7. Bozkurt, Ö. Ç. (2012). Kadın Akademisyenlerde İş Aile Çatışması ve Yaşam Tatmini İlişkilerinin İncelenmesi. Uluslararası Kadın Konferansı, 85-97.
8. Canales-Ronda, P. (2024). Relationship Marketing and The B2B Sales Force, Effects of Big Five Personality Traits. Journal of Relationship Marketing, 23(2), 76-93.

9. Cheng, J. M. (2009). The Relationship Between Personality, Stressors and Strains among Chinese Workers. The University of Tennessee At Chattanooga.
10. Christiana, O. O., & Ogbogu, O. (2013). Work-Family Role Conflict among Academic Women in Nigerian Public Universities. In International Academic Conference Proceedings (pp. 19-24).
11. Coverman, S. (1989). Role Overload, Role Conflict, and Stress: Addressing Consequences of Multiple Role Demands. Social Forces, 67(4), 965-982.
12. Çekmecelioğlu, H. G., & Günsel, A. (2011). “Rol Stresi Kaynaklarının İş Tutumları Açısından Değerlendirilmesi: Kimya Sektöründe Bir Uygulama”. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(1), 33-43.
13. Durmaz, M. G., & Akkoyun, Y., (2018). Psikososyal Risk Faktörlerinin Fiziksel ve Zihinsel Semptomlar Üzerindeki Etkisi. 7th International Conference on Business Administration (pp.276-286). Çanakkale, Turkey.
14. Ehtiyar, V. R., Solmaz, C., & Üst Can, Ç. (2019). “Kadın Akademisyen” Olmak: Turizm Alanındaki Kadın Akademisyenlere Yönelik Bir Metafor Çalışması. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 16(2), 296-318. https://doi.org/10.24010/soid.600250
15. Elman, M. R., & Gilbert, L. A. (1984). Coping Strategies for Role Conflict in Married Professional Women with Children. Family Relations, 33(2), 317–327. https://doi.org/10.2307/583799
16. Erden, S. B. (2024). Beş Faktör Kişilik Özelliklerinin Rol Çatışması Üzerindeki Etkisi. Management and Political Sciences Review, 6(1), 37-56. https://doi.org/10.57082/mpsr.1484232
17. Fatima, G., & Rehman, W. (2012). Impact of Role (Ambiguity and Conflict) on Teaching Assistants' Satisfaction and Intention to Leave: Pakistani HEIs. International Journal of Business and Management, 7(16), 56-61. http://dx.doi.org/10.5539/ijbm.v7n16p56
18. Fisher, C. D., & Gitelson, R. (1983). A meta-analysis of the correlates of role conflict and ambiguity. Journal of applied psychology, 68(2), 320.
19. Fisher, R. T. (2001). Role stress, the type A behavior pattern, and external auditor job satisfaction and performance. Behavioral research in accounting, 13(1), 143-170.
20. Gibson, J. L., Ivancevich, J. M., Donnelly, J. H., & Konopaske, R. (2011). Organizations: Behavior, Structure, Processes, Fourteenth Edition. The McGraw-Hill Companies, Inc.
21. Gönen, E., Hablemitoğlu, Ş., & Özmete, E. (2004). Akademisyen Kadınlar. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm Yayınları.
22. Hall, D. T. (1972). A Model of Coping with Role Conflict: The Role Behavior of College Educated Women. Administrative Science Quarterly, 17(4), 471–486. https://doi.org/10.2307/2393827
23. Harris, E. G., Artis, A. B., Walters, J. H., & Licata, J. W. (2006). Role Stressors, Service Worker Job Resourcefulness, and Job Outcomes: An Empirical Analysis. Journal of Business Research, 59(4), 407-415.
24. Huang, C. P., Zou, J. M., Ma, H., & Zhong, Y. (2024). Role Stress, Occupational Burnout and Depression among Emergency Nurses: A Cross-Sectional Study. International Emergency Nursing, 72, 101387.
25. Hundera, M., Duysters, G., Naudé, W., & Dijkhuizen, J. (2019). How do female entrepreneurs in developing countries cope with role conflict?. International Journal of Gender and Entrepreneurship, 11(2), 120-145.
26. Jackson, S. E., & Schuler, R. S. (1985). A meta-analysis and conceptual critique of research on role ambiguity and role conflict in work settings. Organizational behavior and human decision processes, 36(1), 16-78.
27. Jensen, M. T., & Olsen, E. (2023). Academic Burnout: Causes and Consequences, In Practicing Responsibility in Business Schools (pp. 164-181). Edward Elgar Publishing.
28. Kahn, R. L., Wolfe, D. M., Quinn, R. P., Snoek, J. D., & Rosenthal, R. A. (1964). Conflict and ambiguity: studies in organizational roles and individual stress. International Journal of Stress Management, 1, 309-22.
29. Kanten, P., Gümüştekin, G., & Durmaz, M. G., (2018). Öfke Yönetimini Etkileyen Öncüller: Hemşireler Üzerinde Nitel Bir Araştırma. 6. Örgütsel Davranış Kongresi (pp.940-952). Isparta, Turkey.
30. Karagöz, Y. (2023). SPSS-AMOS-META Nitel-Nicel-Karma Bilimsel Araştırma Yöntemleri ve Yayın Etiği. Nobel Yayıncılık: Ankara.
31. Karakaş, S., & Eski, R. (Ed.). (2011). Psikolojiye Giriş. Eğitim Akademi Yayınları: Konya.
32. Katz, D., & Kahn, R. L. (1977). Örgütlerin Toplumsal Psikolojisi. (trans.) Can, H., & Bayar, Y. Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü.
33. Khan, F., Habib, M., Khan, N., Ullah, B., & Naz, A. (2023). Social Support Influences Role Conflict And Disengagement Among Academicians: From Education and Academic Perspective. Russian Law Journal, 11(3), 3303-3309.
34. Kılınç, T. (1991). Rol Çatışmasını Belirleyen Örgütsel Faktörler ve Satış Elemanlarına Yönelik Sektörel Bir Araştırma. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 20(1-2), 19-34.
35. Linton, R. (1936). The Study of Man. New York: Appleton-Century Camp. Inc.
36. Naz, S., Fazal, S., & Khan, M. I. (2017). Perceptions of Women Academics Regarding Work–Life Balance: A Pakistan Case. Management in Education, 31(2), 88-93. https://doi.org/10.1177/0892020617696633
37. Neale, J., & Özkanlı, O. (2010). Organisational barriers for women in senior management: A comparison of Turkish and New Zealand universities. Gender and Education, 22(5), 547-563.
38. Negiz, N., & Tokmakçı, E. (2011). Çalışma Yaşamında Kadının Tükenmişliği: Aile-İş-Sosyal Yaşam Açısından Tükenmişlik (Süleyman Demirel Üniversitesi Örneği). Journal of Yasar University, 24(6): 4041-4070.
39. Özkanlı, Ö., & Korkmaz, A. (2000). Kadın Akademisyenler. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayını, No: 586.
40. Rai, S., & Kumar, V. V. A. (2012). Five Factor Model of Personality & Role Stress. Indian Journal of Industrial Relations, 48(2), 341–353.
41. Rizzo John, R., House Robert, J., & Lirtzman Sidney, I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 15(2), 150-163. https://doi.org/10.2307/2391486
42. Schuler, R. S., Aldag, R. J., & Brief, A. P. (1977). Role Conflict and Ambiguity: A Scale Analysis, Organizational Behavior & Human Performance. 20(1), 111-128.
43. Sığrı, Ü. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri. Beta Basım Yayım Dağıtım, Ankara.
44. Şimşek, M. Ş., Çelik, A., & Akgemci, T. (2015). Davranış Bilimlerine Giriş ve Örgütlerde Davranış. Eğitim Yayınevi. Tarafdar, M., Tu, Q., Ragu-Nathan, B. S., & Ragu-Nathan, T. S. (2007). The Impact of Technostress on Role Stress and Productivity. Journal of Management Information Systems, 24(1), 301-328.
45. Tepe, F. F. (2018). 2000’lerde Türkiye’de Kadın Akademisyenler: Rol Çatışması Mı veya Rol Genişlemesi Mi?. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 271-279.
46. Varghese, L., & Barber, L. K. (2017). A Preliminary Study Exploring Moderating Effects of Role Stressors on The Relationship Between Big Five Personality Traits and Workplace Cyberloafing. Cyberpsychology: Journal of Psychosocial Research on Cyberspace, 11(4).
47. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık: Ankara. Yıldız, S. (2018). Türkiye’de Kadın Akademisyen Olmak. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (1), 29-40.
48. Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi (YBYS) (2024). Öğretim Elemanı İstatistikleri. https://istatistik.yok.gov.tr (Access Date: 24.10.2024).
49. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) (2024). https://www.yok.gov.tr/rektorlerimiz/devlet-universitesi-rektorleri (Access Date: 24.10.2024).
50. Zaman, S., Anis-Ul-Haque, M., & Nawaz, S. (2014). Work–Family Interface and Its Relationship With Job Performance: The Moderating Role of Conscientiousness and Agreeableness. South African Journal of Psychology, 44(4), 528-538.