KARTPOSTALLARIN İZİNDE TOPKAPI SARAYI

Yıl 2025, Sayı: 29, 45 - 56, 19.12.2025

Bekir Ünal , Osman Nihat Bişgin

https://doi.org/10.71350/279180761805398

https://izlik.org/JA87MU88FZ

Öz

19yy.’da fotoğrafçılığın Osmanlı coğrafyasına girmesi Osmanlı Devleti’nin yabancılar nezdinde daha yakından tanınmasını mümkün kıldı. Bu tarihten itibaren İstanbul’un birçok yeri fotoğraflandırıldı. Fotoğrafçılığın yaygınlaşması beraberinde yeni bir iletişim metodu geliştirdi. Çekilen fotoğrafların basılarak kartpostal olarak çoğaltılması haberleşmenin yanı sıra belli mekânları öne çıkardı ve dönemin kültürel, sosyal, siyasi olayların öğrenilmesini sağladı. Osmanlı Devleti’nde ilk resimli kartpostal yayıncılığı Avusturya-Macaristan uyruklu Max Fruchtermann tarafından başlatıldı ve 1923 yılına kadar Osmanlı Coğrafyasında 300’e yakın editör faaliyet gösterdi. Yüzyıllarca Padişahların ikametgahı olan Topkapı Sarayı da bu editörlerin ilgi alanına girmiştir. Bu makalede kartpostalın kısa tarihi ve Topkapı Sarayı temasının kartpostallarda yer alışı örneklendirilip değerlendirilmektedir

Anahtar Kelimeler

Fotoğrafçılık , Kartpostal , Topkapı Sarayı

Kaynakça

• T.C. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi (BOA), Maarif Mektubî (MF. MKT), 553/52, leff 1.
• Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi, Evrak (TSMA.e) 240/94.
• Aktepe, Münir. “Nadir Şah’ın Osmanlı Padişahı 1. Mahmud’a Gönderdiği Taht-ı Tâvus Hakkında”, Tarih Dergisi, 28-29 (1975): 113-122.
• Beydeş, Sait. Salut de Constantinople. Haz. Mert Sandalcı. İstanbul: Korpus Yayıncılık, 2014.
• Çelik, Akile. “Abdülmecid Efendi Kütüphanesi Kartpostal Koleksiyonu”, Millî Saraylar Sanat Tarih Mimarlık Dergisi 8 (2011):177- 181.
• Eken, Ahmet. “Kartpostallar”, İstanbul Ansiklopedisi. İstanbul: NTV Yayınları, (2010): 560-563
• Kasap, Ayşe. “İletişim Aracından Bilgi Kaynağına Kartpostallar”, Kütüphane, Arşiv ve Müze Araştırmaları Dergisi, 3 (2022):44-59.
• Köseoğlu, Cengiz. Topkapı Sarayı İmparatorluk Hazinesi (Hazine-i Hümayun). İstanbul: Ak Yayınları.
• Şerifoğlu, Ömer Faruk. “Ebuzziya Kartpostalları”, Sanat Dünyamız. 73 (1999): 276-295.
• Özendes, Engin. Abdullah Frères Osmanlı Sarayının Fotoğrafçıları. 1. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1988.
• Öztunç, H. Baha. “Osmanlı Devleti’nde Kartpostal Kullanımı ve Yasaklı Kartpostallar”. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi-Journal of Turkish Researches Institute. 67 (2020): 541-561.
• Said, Edward. Oryantalizm, Sömürgeciliğin Keşif Kolu. İstanbul: Pınar Yayınları, 1991.
• Sandalcı, Mert. Max Fruchtermann Kartpostalları. Cilt 1, İstanbul: Koçbank Yayınları, 2000.
• Sungur, Suat (2011). “Kaybolan bir kutlama ritüeli ve bir iletişim aracı olarak kartpostal”. e-Journal of New World Sciences Academy, 6 (4), 829-856.
• Pinguet, Catherine. “Abdullah Frères 1858-1899”, 14th International Congress of Turkish Art Proceedings, Collège de France, Paris 2013, 655-664.
• Yılmaz, Gökhun. Osmanlı Dönemi Kartpostal Editörleri 1895-1923 Anadolu, Trakya, İstanbul. İstanbul: 2019.