EN
TR
Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi
Öz
Bası yaraları, özellikle mobilite kısıtlılığı yaşayan bireylerde sık karşılaşılan ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ciddi bir sağlık sorunudur. Bu çalışmada, bası yaralarının önlenmesine katkı sağlamak amacıyla giyilebilir IMU sensörler kullanılarak yatış pozisyonlarının tespit edilmesini sağlayan bir sistem geliştirilmiştir. Göğüs ve bacak bölgelerine yerleştirilen IMU sensörlerinden elde edilen Euler açıları temel alınarak, beş farklı yatış pozisyonu makine öğrenmesi algoritmaları (k-En Yakın Komşu, Karar Ağacı ve Rastgele Orman) ile sınıflandırılmıştır. Çalışmaya, 18-65 yaş aralığında 100 gönüllü katılmıştır. Elde edilen sonuçlar, Rastgele Orman modelinin %99.8 doğruluk ve %99.9 özgünlük ile en yüksek başarıyı gösterdiğini ortaya koymuştur. Geliştirilen sistem, kablosuz veri aktarımı ve kullanıcı konforuna uygun hafif tasarımıyla, özellikle yoğun bakım ve evde bakım ortamlarında bası yarası riskinin azaltılması için etkili bir çözüm sunmaktadır. Ayrıca, sistemin ileri düzey algoritmalar ve sensör entegrasyonları ile geliştirilerek bireyselleştirilmiş hasta takibine yönelik uygulanabilirliği tartışılmıştır. Sonuçlar, sistemin klinik kullanıma uygun, taşınabilir ve güvenilir bir destek aracı olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜSEB
Proje Numarası
2022 Acil-11 projesi kapsamında TÜSEB tarafından 31070 protokol numarası ile desteklenmiştir.
Etik Beyan
Çıkar Çatışması Beyanı: Yazarlar, çıkar çatışması bulunmadığını beyan etmektedirler.
Etik Onay Beyanı: Çalışmalar, 01/09/2022 tarihli ve 2022/10-41 numaralı karar ile Fırat Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu onayı alınarak yürütülmüştür.
Hasta Onamı Beyanı: Çalışmaya katılan tüm bireylerden bilgilendirilmiş onam alınmıştır.
Teşekkür
Bu çalışma, Rabia Gizemnur EREN tarafından yüksek lisans tezi kapsamında gerçekleştirilmiş olup, Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü'nde Doç. Dr. Beyda TAŞAR danışmanlığında yürütülmüştür. Çalışma, 2022 Acil11 projesi kapsamında TÜSEB tarafından 31070 protokol numarası ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- [1] D. C. Klonoff, "The increasing incidence of diabetes in the 21st century," 2009, SAGE Publications Sage CA: Los Angeles, CA.
- [2] B. Pieper, "Pressure ulcers: impact, etiology, and classification," Acute and Chronic Wounds-E-Book, p. 124, 2015.
- [3] S. D. Horn et al., "The National Pressure Ulcer Long-Term Care Study: pressure ulcer development in long-term care residents," J Am Geriatr Soc, vol. 52, no. 3, pp. 359-367, 2004.
- [4] L. E. Edsberg, J. M. Black, M. Goldberg, L. McNichol, L. Moore, and M. Sieggreen, "Revised National Pressure Ulcer Advisory Panel pressure injury staging system: revised pressure injury staging system," Journal of Wound, Ostomy, and Continence Nursing, vol. 43, no. 6, p. 585, 2016.
- [5] J. Cuddigan, "Clinical Aspects of Deep Tissue Pressure Injury," 2016.
- [6] D. Berlowitz, C. Vandeusen Lukas, V. Parker, and Others, "Preventing pressure ulcers in hospitals| agency for healthcare research & quality," 2018.
- [7] S. A. JJ, T. I. B. JE, J. Posnett, L. San Miguel, and Others, "The Burden of Pressure Ulcers in Spain," Wounds, vol. 19, no. 7, pp. 201-206, 2007.
- [8] A. Tubaishat, P. Papanikolaou, D. Anthony, and L. Habiballah, "Pressure Ulcers Prevalence in the Acute Care Setting: A Systematic Review, 2000-2015," Clin Nurs Res, vol. 27, no. 6, pp. 643-659, 2018, doi: 10.1177/1054773817705541.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Biyomekanik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
25 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
25 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
23 Haziran 2025
Kabul Tarihi
8 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2
APA
Eren, R. G., & Taşar, B. (2025). Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi. Mus Alparslan University Journal of Science, 13(2), 287-299. https://doi.org/10.18586/msufbd.1724752
AMA
1.Eren RG, Taşar B. Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi. MAUN Fen Bil. Dergi. 2025;13(2):287-299. doi:10.18586/msufbd.1724752
Chicago
Eren, Rabia Gizemnur, ve Beyda Taşar. 2025. “Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi”. Mus Alparslan University Journal of Science 13 (2): 287-99. https://doi.org/10.18586/msufbd.1724752.
EndNote
Eren RG, Taşar B (01 Aralık 2025) Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi. Mus Alparslan University Journal of Science 13 2 287–299.
IEEE
[1]R. G. Eren ve B. Taşar, “Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi”, MAUN Fen Bil. Dergi., c. 13, sy 2, ss. 287–299, Ara. 2025, doi: 10.18586/msufbd.1724752.
ISNAD
Eren, Rabia Gizemnur - Taşar, Beyda. “Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi”. Mus Alparslan University Journal of Science 13/2 (01 Aralık 2025): 287-299. https://doi.org/10.18586/msufbd.1724752.
JAMA
1.Eren RG, Taşar B. Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi. MAUN Fen Bil. Dergi. 2025;13:287–299.
MLA
Eren, Rabia Gizemnur, ve Beyda Taşar. “Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi”. Mus Alparslan University Journal of Science, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 287-99, doi:10.18586/msufbd.1724752.
Vancouver
1.Rabia Gizemnur Eren, Beyda Taşar. Bası Yaralarının Oluşumunu Önlemek İçin Giyilebilir IMU Sensörler ve Makine Öğrenmesi Yaklaşımı ile Yatış Pozisyonu Tespit ve Takip Sistemi. MAUN Fen Bil. Dergi. 01 Aralık 2025;13(2):287-99. doi:10.18586/msufbd.1724752