Araştırma Makalesi

Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II)

Cilt: 9 Sayı: 2 19 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II)

Öz

Edebiyatın pek çok türünde eserler vermiş olan Reşat Nuri Güntekin, Cumhuriyet Dönemi’nin öne çıkan isimlerinden biridir. Roman, hikâye ve tiyatro gibi kurgusal eserlerinde Anadolu’ya ve Anadolu’nun sorunlarına sıklıkla değinen Güntekin’in tespitleri, bizzat kendi gözlemlerinin ürünüdür. Yazarın hem çocukluğunda hem de yetişkinlik döneminde Anadolu’da seyahat etme ve yaşama imkânı bulması onun Anadolu toplumu ile ilgili gerçekçi tespitler yapmasına ortam hazırlamıştır. Kimi kaynaklarda gezi yazısı kimi kaynaklarda deneme türü kapsamında değerlendirilen Anadolu Notları da yazarın müfettiş olarak gittiği Anadolu şehirlerindeki tecrübelerini, gözlemlerini ve eleştirilerini içeren yazılarından oluşmaktadır. Söz konusu yazılarda topluma yöneltilen eleştiriler cahillik, bencillik, çıkarcılık, ikiyüzlülük gibi insan tutumları ile birlikte, kimi kurum ve otoritelerin kusurlu işleyişleri üzerinde yoğunlaşmaktadır. Metinlerde tahkiyevî bir üslup benimsemesinin yanında zaman zaman ironiye de başvuran yazar, özellikle Anadolu insanına yönelttiği eleştirilerde konuyu her yönüyle ele alarak eleştirisinin şiddetini dengelemeye çalışır. Öte yandan yazarın resmî kurumları eleştirirken daha keskin ve duygusallıktan uzak tespitler yaptığı görülmektedir. Bu durum, kendisi de bir devlet görevlisi olarak Anadolu’da bulunan yazarın hissettiği sorumluluk duygusuyla açıklanabilir. Bu çalışmada öncelikle Güntekin’in edebî kişiliğine kısaca değinilecek, Anadolu Notları hakkında genel bilgiler verildikten sonra buradaki yazılardan hareketle topluma yöneltilen eleştiriler tespit edilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Asiltürk, Baki, “Edebiyatın Kaynağı Olarak Seyahatnameler”, Turkish Studies, 4 /1-I, (2009), s. 911-995.
  2. Çelik, Yakup, “Cumhuriyet Dönemi: Roman 1920-1960”, Türk Edebiyatı Tarihi- 4, TC Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 2007, s. 219-278.
  3. Emil, Birol, Reşat Nuri Güntekin, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1989.
  4. Enginün, İnci, Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, Dergâh Yayınları, İstanbul 2010.
  5. Fethi Naci, Reşat Nuri’nin Romancılığı, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2011.
  6. Gökyay, Orhan Şaik, “Türkçede Gezi Kitapları”, Türk Dili Dergisi-Gezi Özel Sayısı, 258, (2018 [1973]), s. 457-466.
  7. Güntekin, Reşat Nuri, Anadolu Notları I-II, İnkılap Yayınları, İstanbul 2017.
  8. Kanter, M. Fatih, Ölümünün 50. Yılında Belgelerle Reşat Nuri Güntekin, İnkılap Yayınları, Ankara 2006.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

19 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

7 Ağustos 2022

Kabul Tarihi

21 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmaz, E. Ö. (2022). Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II). Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 9(2), 457-471. https://doi.org/10.16985/mtad.1158872
AMA
1.Yılmaz EÖ. Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II). MUTAD. 2022;9(2):457-471. doi:10.16985/mtad.1158872
Chicago
Yılmaz, Ebru Özlem. 2022. “Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II)”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 9 (2): 457-71. https://doi.org/10.16985/mtad.1158872.
EndNote
Yılmaz EÖ (01 Aralık 2022) Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II). Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 9 2 457–471.
IEEE
[1]E. Ö. Yılmaz, “Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II)”, MUTAD, c. 9, sy 2, ss. 457–471, Ara. 2022, doi: 10.16985/mtad.1158872.
ISNAD
Yılmaz, Ebru Özlem. “Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II)”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 9/2 (01 Aralık 2022): 457-471. https://doi.org/10.16985/mtad.1158872.
JAMA
1.Yılmaz EÖ. Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II). MUTAD. 2022;9:457–471.
MLA
Yılmaz, Ebru Özlem. “Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II)”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2022, ss. 457-71, doi:10.16985/mtad.1158872.
Vancouver
1.Ebru Özlem Yılmaz. Topluma Yöneltilen Eleştiriler Bağlamında Anadolu Notları (I-II). MUTAD. 01 Aralık 2022;9(2):457-71. doi:10.16985/mtad.1158872

 29051

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. 

29055