Türkiye’nin Güneyinde Mîsâk-ı Millî Temelli Müdafaa Edilebilir Muhtemel Kara Sınırı Güzergâhlarının Tespiti

Öz

Türkiye’nin de içerisinde bulunduğu Güneybatı Asya, Dünya genelinde çatışma ve kaos ortamının hüküm sürdüğü alanların başında gelmektedir. Bir asır evvel etnik, mezhepsel ve kültürel farklılıkları kapanmaz yaralara dönüştürerek bölgenin sömürgeleştirilmesini kolaylaştırmak amacıyla emperyalist devletlerce çizilen idari sınırlar güncel anlaşmazlıkların dayandığı temel sebeptir. Özellikle son yıllarda güney komşularında ortaya çıkan fiili parçalanmalar ve otorite boşlukları Türkiye’nin milli güvenliğinin yanı sıra dost ve kardeş bölge halkları için de ciddi bir tehdit haline gelmiştir. Bu noktada, son Osmanlı Meclis-i Meb’ûsân’ı tarafından oy birliği ile kabul edilen ve Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu meclisi tarafından da I. TBMM Hükûmeti’nin programına alınan Mîsâk-ı Millî kararları, Türk Devlet aklının attıkları kötü tohumlarla mütemadiyen süren anlaşmazlıkların mimarı durumundaki emperyalistlere karşı reddiyesi ve bölgesindeki sorunları ortadan kaldırmaya yönelik manifestosu olarak ortada durmaktadır. Bu çalışma, önceliği karşılıklı saygıya dayanan iyi ilişkileri kurup geliştirmek olan Türkiye’nin, güvenlik riski oluşturacak fiili ve/veya hukuki durumlar karşısında kendini ve bölge halklarını savunmaya yönelik alternatif stratejileri kapsamındaki savunulabilir geçici mukavemet hatlarını belirlemeyi hedeflemektedir. Değişik niteliklerdeki sayısal yükselti modelleri kullanılarak yapılan mekânsal analizlerin tarihi ve güncel harita, vesika ve antlaşma metinleri ışığında yorumlanması neticesinde iki ayrı güzergâhta 16’şar ana üs bölgesiyle güvenliği sağlanan iki hat belirlenmiş ve değişik senaryolar için Türkiye’nin birer “B” planı olmak üzere önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mekânsal analiz
• sınırların korunması
• Mîsâk-ı Millî
• Suriye sınır hattı
• Irak sınır hattı.

Identification of Defendable Possible Land Border Routes Based on Mîsâk-ı Millî in the South of Turkey

Öz

Southwest Asia, including Turkey, is one of the areas where conflict and chaos prevail throughout the world. The administrative borders drawn by imperialist states a century ago to facilitate the colonization of the region by turning ethnic, sectarian, and cultural differences into irreparable wounds are the main reason for current disputes. Particularly in recent years, the actual fragmentation and authority gaps that have emerged in its southern neighbors have become a serious threat not only to Turkey's national security but also to the friendly and brotherly peoples of the region. At this point, the decisions of the Mîsâk-ı Millî, which were accepted unanimously by the last Ottoman Parliament and were included in the program of the First Grand National Assembly of Turkey by the founding assembly of the Republic of Turkey, stand out as the rejection against the imperialists, who are the architects of ongoing conflicts with the bad seeds that they sow, and the manifesto, which aimed that eliminating the problems in its surrounding area, of the Turkish State mind. This study aims to determine the defendable temporary resistance lines within the scope of alternative strategies of Turkey, whose priority is to establish and develop good relations based on mutual respect, to defend itself and the people of the region against actual and/or legal situations that will pose a security risk. As a result of the interpretation of spatial analyses made using digital elevation models of various qualities in the light of historical and current maps, documents, and treaty texts, two lines, secured by 16 main base areas on two separate routes, were determined and it has been suggested as Turkey's plan "B" for different scenarios.

Anahtar Kelimeler

• Spatial analysis
• protection of borders
• Mîsâk-ı Millî
• Syria borderline
• Iraq borderline.

Kaynakça

1. Ali Fuat Gökçe, “Post Modern Terörizm ve Musul-Kerkük-Halep”, Yeni Türkiye, 93, [Mîsâk-ı Millî Özel Sayısı], (Ocak-Şubat 2017), s. 740.
2. Cemil Zeynullin ve Hasan Demiroğlu, “Rusya ve Irak (Ortadoğu’nun Yeniden Yapılandırılması)”, Milletlerarası Ortadoğu: Kaos mu, Düzen mi? Konferansı 9-10 Ocak 2004 Bildiriler, ed. Ali Ahmetbeyoğlu, Recep Ahıshalı, Hasan Demiroğlu, Yahya Başkan, Tarih ve Tabiat Vakfı Yayın No: 24, Konferans Serisi No: 1, İstanbul 2004, s. 73.
3. Enis Şahin, “Yakın Dönem Türk Tarihinin Kızılelması: Mîsâk-ı Millî”, Yeni Türkiye, 93, [Mîsâk-ı Millî Özel Sayısı], (Ocak-Şubat 2017), s. 47.
4. Mehmed Niyazi Özdemir, “Ortadoğu’da Devlet Anlayışı”, Milletlerarası Ortadoğu: Kaos mu, Düzen mi? Konferansı 9-10 Ocak 2004 Bildiriler, ed. Ali Ahmetbeyoğlu, Recep Ahıshalı, Hasan Demiroğlu, Yahya Başkan, Tarih ve Tabiat Vakfı Yayın No: 24, Konferans Serisi No: 1, İstanbul 2004, s. 212.
5. Mustafa Budak, “Hangi Mîsâk-ı Millî? Misak-ı Milli”, Yeni Türkiye, 93, [Mîsâk-ı Millî Özel Sayısı], (Ocak-Şubat 2017), s. 119.
6. Mustafa Budak, “I. Dünya Savaşı Sonrası Yeni Uluslararası Düzen Kurma Sürecinde Osmanlı Devleti'nin Tavrı: Paris Barış Konferansı'na Sunulan 23 Haziran 1919 Tarihli Muhtıra”, Divan İlmi Araştırmalar Dergisi, 7, (İstanbul, 1999), s. 207.
7. Mustafa Budak, “Milli Bir Ukde: Musul Vilayeti Meselesi”, Irak Dosyası I, ed. Ali Ahmetbeyoğlu, Hayrullah Cengiz, Yahya Başkan, Tarih ve Tabiat Vakfı Yayınları, Tarih Serisi No: 22, İstanbul 2003, s. 361.
8. Mustafa Budak, “Millî Mücadele’nin Siyasal Programını Belirleyen Bir Özgürlük Bildirgesi: Misak-ı Millî”, Bir Asrı Geçen Birikimle Misak-ı Millî’ye Yeniden Bakmak, ed. Haluk Alkan, TBMM Basımevi, Ankara 2021, s. 42.

9. Mustafa Budak, İdealden Gerçeğe Misak-ı Milli’den Lozan’a Dış Politika, Küre Yayınları, İstanbul, 2002, s. 168.
10. Mustafa Öztürk, “Osmanlı Mîrî Rejiminin Misâk-ı Millî ile Münasebeti”, Genelkurmay ATASE, Beşinci Askeri Tarih Semineri Bildirileri, Ankara 1996, s. 188.
11. Mustafa Öztürk, “Osmanlı Mîrî Rejiminin Suriye ve Irak’ta Uygulanmasının Sonuçları”, Akademik Bakış, 9/18, (2016), s. 1.
12. Mustafa Sıtkı Bilgin, “Atatürk Döneminde Türkiye’nin Ortadoğu Politikası (1923–1938)”, Irak Dosyası II, ed. Ali Ahmetbeyoğlu, Hayrullah Cengiz, Yahya Başkan, Tarih ve Tabiat Vakfı Yayınları, Tarih Serisi No: 22, İstanbul 2003, s. 7.
13. Recep Tayyip Erdoğan, “Kapanmamış Parantezin Kilidi: Misak-ı Milli”, Yeni Türkiye, 93, [Mîsâk-ı Millî Özel Sayısı], (Ocak-Şubat 2017), s. 10.
14. Refik Turan, “Türkiye Cumhuriyeti Tarihinde Mîsâk-ı Millî Devamlılığı”, Yeni Türkiye, 93, [Mîsâk-ı Millî Özel Sayısı], (Ocak-Şubat 2017), s. 17.