Araştırma Makalesi

Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024)

Cilt: 6 Sayı: 2 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024)

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de sivil havacılık emniyet performansını insan faktörleri bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada 2010-2024 yılları arasında meydana gelen havacılık kazaları ve olaylarına ait veriler, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ve Devlet Hava Meydanları İşletmesi tarafından yayımlanan ikincil veri kaynaklarından elde edilmiştir. Araştırmada nicel analiz yöntemleri kullanılarak kaza ve olayların yıllara göre değişimleri ve uçuş sayıları ile ilişkileri incelenmiştir. Ayrıca, emniyet performansının daha doğru değerlendirilmesi amacıyla 100.000 uçuş başına düşen kaza ve olay oranları hesaplanmıştır. Elde edilen bulgular, insan faktörlerinin havacılık emniyetinde belirleyici bir rol oynadığını ve artan trafik yoğunluğuna rağmen kaza oranlarında genel bir iyileşme eğilimi bulunduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, emniyet olay sayılarında ve oranlarında artış gözlenmiş olup bu durum, emniyet performansının yalnızca sonuç odaklı değil, süreç odaklı göstergelerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bulgular, Türkiye’deki eğilimlerin uluslararası literatürle büyük ölçüde paralellik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, insan faktörlerinin sadece bireysel hatalarla sınırlı olmadığını, aynı zamanda organizasyonel ve sistemsel düzeyde ele alınması gerektiğini vurgulamakta olup, bu yaklaşım insan hatalarını çok katmanlı bir yapı içerisinde değerlendiren sistem temelli modellerle uyumludur. Bu bağlamda, emniyet yönetim sistemlerinin güçlendirilmesi, insan faktörleri eğitimlerinin yaygınlaştırılması ve raporlama kültürünün geliştirilmesi yönünde politika önerileri sunulmaktadır. Araştırma, Türkiye’de sivil havacılık emniyetine ilişkin literatüre güncel ve bütüncül bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada kullanılan veriler kamuya açık ikincil veri kaynaklarından elde edilmiştir. Bu nedenle araştırma kapsamında etik kurul izni gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. Aktaş, E., Kağnıcıoğlu, C. H. (2023), “Factors Affecting Safety Behaviors of Aircraft Maintenance Technicians: A Study on Civil Aviation Industry in Turkey”, Safety Science, 164(106146), ss.1-10. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2023.106146
  2. Atak, A., Kingma, S. (2011), “Safety Culture in an Aircraft Maintenance Organisation: A View from the Inside”, Safety Science, 49(2), ss.268-278. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2010.08.007
  3. Aydoğdu, T. (2025), “Racing Against Time: The Invisible Effect of Hurry-Up Syndrome on Aviation Accidents”, RAM Journal, 5(2), ss.23-34. https://doi.org/10.5281/zenodo.18059196
  4. Bird, F., Germain, G. (1996), Practical Loss Control Leadership, Institute Press, Cary.
  5. Bowen, G. (2009), “Document Analysis As a Qualitative Research Method”, Qualitative Research Journal, 9(2), ss.27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  6. Bryman, A. (2012), Social Research Methods, Oxford University Press, New York, 4th ed.
  7. Cooper, D. (2000), “Towards a Model of Safety Culture”, Safety Science, 36(2), ss.111-136. https://doi.org/10.1016/S0925-7535(00)00035-7
  8. Creswell, J., Poth, C. (2018), Qualitative Inquiry and Research Design: Choosing Among Five Approaches, Sage Press, New York, 4th ed.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

22 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Aydoğdu, T. (2026). Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024). MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 6(2), 218-231. https://izlik.org/JA29HE96JA
AMA
1.Aydoğdu T. Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024). MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2026;6(2):218-231. https://izlik.org/JA29HE96JA
Chicago
Aydoğdu, Tayfun. 2026. “Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024)”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 6 (2): 218-31. https://izlik.org/JA29HE96JA.
EndNote
Aydoğdu T (01 Haziran 2026) Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024). MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 6 2 218–231.
IEEE
[1]T. Aydoğdu, “Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024)”, MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 218–231, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29HE96JA
ISNAD
Aydoğdu, Tayfun. “Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024)”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 6/2 (01 Haziran 2026): 218-231. https://izlik.org/JA29HE96JA.
JAMA
1.Aydoğdu T. Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024). MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi. 2026;6:218–231.
MLA
Aydoğdu, Tayfun. “Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024)”. MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, c. 6, sy 2, Haziran 2026, ss. 218-31, https://izlik.org/JA29HE96JA.
Vancouver
1.Tayfun Aydoğdu. Türkiye’de Sivil Havacılık Kaza ve Emniyet Olaylarının Dönemsel Eğilimleri (2010-2024). MTÜ Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi [Internet]. 01 Haziran 2026;6(2):218-31. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29HE96JA