Tasvîr-i Efkâr Gazetesinin Kurtuluş Savaşı Dönemi Seçimlerine İlişkin Haber Manşetleri

Öz

Osmanlı Devleti1918 yılında Mondros Mütarekesini imzalayarak I.Dünya savaşında yenilgiyi tamamen kabul etmiş ve İtilaf devletleri tarafından yok olmaya mahkûm edilmişti. Nitekim bu süreç Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti üyeleri tarafından kurtuluş mücadelesinin başlatılması ile tersine dönmüş ve 1919 yılı içerisinde direniş örgütleri kurularak meclisin tekrar açılması için seçimlerin yapılması başta olmak üzere yeniden var olma süreci başlatılmıştı. Milli Mücadelede bu süreci şüphesiz yakından takip eden yerli ve yabancı basın organları idi. Yerel basında özellikle Türkçe yayın yapan üç dört gazeteden birisi olan Tasvîr-i Efkâr Gazetesi Milli Mücadele'ye verdiği desteği birçok baskısında manşet olarak vermiştir. Böylece halkın bu süreci yakından takip etmesini sağlamıştır. Çalışmamıza konu olan Kurtuluş savaşı döneminde özellikle İstanbul seçimleri hakkında gazetede yapılan haberler yapılması planlanan birçok çalışma için ön hazırlık niteliğinde olacaktır. Milli mücadele döneminde yaşanan ağır işgaller süresince birçok gazete nüshası yok edildiği için elimizde bulunan örneklere göre çalışmanın içeriği oluşturulmuş ve İstanbul başta olmak üzere seçimler hakkında yapılan haberler paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Tasvîr-i Efkâr Gazetesi
• İntihab
• Osmanlı Devleti
• İstanbul
• Şinasi

News Headlines of Tasvîr-i Efkâr Newspaper About the Elections of the War of Independence Period

Öz

The Ottoman Empire, by signing the Armistice of Mondros in 1918, completely accepted its defeat in World War I and was condemned to annihilation by the Allied powers. However, this process was reversed by the initiation of the War of Independence by Mustafa Kemal Pasha and the members of the Representative Assembly. In 1919, resistance organizations were established, and a process of re-establishment began, primarily through elections to reopen the parliament. Local and foreign press outlets undoubtedly closely followed this process. The Tasvîr-i Efkâr newspaper, one of the three or four Turkish-language newspapers in the local press, frequently featured its support for the War of Independence as a headline in many issues, thus ensuring that the public closely followed this process. The news coverage in this newspaper, particularly regarding the Istanbul elections during the War of Independence, will serve as preliminary preparation for many planned studies. Since many newspaper issues were destroyed during the heavy occupations of the War of Independence period, the content of this study has been structured based on the available examples, and news coverage concerning the elections, especially in Istanbul, has been shared.

Anahtar Kelimeler

• Tasvîr-i Efkâr Gazetesi
• Election
• Ottoman State
• İstanbul
• Şinasi

Kaynakça

1. ATASE Arşivi, Atatürk Koleksiyonu, Kutu:21, Gömlek:34, Belge:34-aa.
2. BOA. DH. İ.UM. EK. D:114, G:39-5
3. BOA. DH. İ.UM. EK. D:114, G:39-16
4. Alemdar, 29 Teşrinievvel 1919.
5. Tasvîr-i Efkâr:8 Teşrin-i Evvel 1919.
6. Tasvîr-i Efkâr:10 Teşrin-i Evvel 1919.
7. Tasvîr-i Efkâr:13 Teşrin-i Evvel 1919.
8. Tasvîr-i Efkâr:14 Teşrin-i Evvel 1919.

9. Tasvîr-i Efkâr:16 Teşrin-i Evvel 1919
10. Tasvîr-i Efkâr:20 Teşrin-i Evvel 1919
11. Tasvîr-i Efkâr:03 Teşrin-i Sani 1919
12. Tasvîr-i Efkâr:06 Teşrin-i Sani 1919
13. Tasvîr-i Efkâr:23 Teşrin-i Sani 1919.
14. Tasvîr-i Efkâr:27 Teşrin-i Sani 1919.
15. Tasvîr-i Efkâr:01 Kanun-i Evvel 1919.
16. Tasvîr-i Efkâr:02 Kanun-i Evvel 1919.
17. Tasvîr-i Efkâr:02 Kanun-i Evvel 1919.
18. Tasvîr-i Efkâr:04 Kanun-i Evvel 1919
19. Tasvîr-i Efkâr:05 Kanun-i Evvel 1919.
20. Tasvîr-i Efkâr:06 Kanun-i Evvel 1919.
21. Tasvîr-i Efkâr:11 Kanun-i Evvel 1919
22. Tasvîr-i Efkâr:14 Kanun-i Evvel 1919.
23. Tasvîr-i Efkâr:15 Kanun-i Evvel 1919.
24. Tasvîr-i Efkâr:22 Kanun-i Evvel 1919.
25. Tasvîr-i Efkâr:24 Kanun-i Evvel 1919.
26. Tasvîr-i Efkâr:25 Kanun-i Evvel 1919.
27. Tasvîr-i Efkâr:27 Kanun-i Evvel 1919.
28. Tasvîr-i Efkâr:29 Kanun-i Evvel 1919.
29. Tasvîr-i Efkâr:30 Kanun-i Evvel 1919.
30. Bilgin,T. (2015), Millî Mücadele Döneminde Bilecik, Şeyh Edebalı Üniversitesi Yayınları, Bilecik.
31. Erol, S. (2019), “Türk Basın Tarihinde İbrahim Şinasi Efendi ve Tasvir-i Efkâr Gazetesi”. Tarih ve Gelecek Dergisi Cilt:5, Sayı:2, ss. 273-95.
32. Güner, Z. (1998), Millî Mücadele’de Türk Kamuoyunu Oluşturan Basın. Erdem, Cilt:11, Sayı:31, ss. 89-104.
33. Güneş, İ. (2012), Meşrutiyetten Cumhuriyete Türkiye’de Hükümetler Programları ve Meclisteki Yankıları (1908-1923), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
34. Karabekir, K. (1995), Paşaların Hesaplaşması (İstiklal Harbine Neden Girdik, Nasıl Girdik, Nasıl İdare Ettik), Emre Yayınları, İstanbul.
35. Kaymaz, İ. Ş. (2008), “Mondros: Bir Ateşkesin Tahlili”, 21. Yüzyıl Dergisi, Ekim/ Kasım /Aralık Sayısı, Ankara. ss. 239-268.
36. Kemal, C. (2010), “Mustafa Kemal’in Mondros Mütarekesi’ne Tepkisi”, Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, S:46, Ankara.
37. Kılavuz, N. (2012), “Mondros’tan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin Açılışına Kadar Millî Mücadelenin Siyasal Gelişimi”, Ekev Akademi Dergisi, Yıl:16 Sayı:51, ss. 61-72 Erzurum.
38. Kılınç, A. (2023), İtalyan İşgal Bölgelerinde Son Osmanlı Meclis-i Mebusan Seçimleri, Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara.
39. Özkaya, Y. (1985), “Millî Mücadele Başlangıcında Basın ve Mustafa Kemal Paşa’nın Basınla İlişkileri”. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt:1, Sayı:3, ss. 871-912.
40. Tansel, S. (1991), Mondros’tan Mudanya’ya Kadar, C.2, İstanbul.
41. Yazıcı, N. (2011), “Tasvîr-i Efkâr”, DİA, Cilt:40, s.138-140.