3-6 Yaş Çocuklarının Bağlanma Stilleri Ölçeği Ebeveyn Formu’nun Geliştirilmesi: Psikometrik Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz

Özet Bu çalışmanın amacı, 3–6 yaş çocuklarının bağlanma stillerini değerlendirmeye yönelik olarak geliştirilen Bağlanma Stilleri Ölçeği – Ebeveyn Formu’nun geçerlilik ve güvenirliğini incelemektir. Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizlerini gerçekleştirmek için uygun örneklem yöntemiyle 480 ebeveyne ulaşılmıştır. Bağlanma Stilleri Ölçeği Ebeveyn Formu’nun güvenirlik analizleri sonuçlarına göre Cronbach Alfa değerleri güvenli bağlanma için .75, kaygılı bağlanma için .75 ve kaçınan bağlanma için .78 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliğini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilen DFA sonuçları, model uyumunun kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Ayrıca tüm maddelerin madde ayırt edicilik indeks değerlerinin iyi düzeyde olması, ölçeğin iç geçerliliğinin güçlü olduğunun kanıtıdır. Madde faktör yüklerinin ise güvenli bağlanma için .44 ile .50, kaygılı bağlanma için .37 ile.79 ve kaçınan bağlanma için .51 ile .76 arasında olduğu görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda ölçeğin hem yakınsak hem de ıraksak geçerliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, ölçeğin cinsiyetler arasında ölçüm değişmezliğini sağladığı tespit edilmiştir. Ölçüt geçerliliği sonuçlarına göre güvenli bağlanma duygu düzenleme ile pozitif; değişkenlik-olumsuzluk ile negatif anlamlı ilişkilere sahiptir. Kaygılı ve kaçınan bağlanmanın duygu düzenleme ile negatif; değişkenlik-olumsuzluk ile de pozitif anlamlı ilişkileri olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Bağlanma stilleri
• ölçek geliştirme
• geçerlik
• güvenirlik
• erken çocukluk

Development of the Parent Form Attachment Styles Scale for Children Aged 3-6: A Psychometric Validity and Reliability Study

Öz

The purpose of this study is to examine the validity and reliability of the Attachment Styles Scale – Parent Form, which was developed to assess the attachment styles of children aged 3 to 6. To conduct the validity and reliability analyses of the scale, 480 parents were reached using an convenience sampling method. According to the reliability analysis results of the Attachment Styles Scale – Parent Form, Cronbach's Alpha values were found to be 0.75 for secure attachment, 0.75 for anxious attachment, and 0.78 for avoidant attachment. The results of the Confirmatory Factor Analysis conducted to evaluate the construct validity of the scale show that the model fit is at an acceptable level. Furthermore, the fact that all items have good item discrimination index values is evidence of the scale's strong internal validity. Item factor loadings ranged from .44 to .50 for secure attachment, .37 to .79 for anxious attachment, and .51 to .76 for avoidant attachment. The analyses revealed that the scale possesses both convergent and divergent validity. Moreover, it was determined that the scale maintains measurement invariance across genders. According to the criterion validity results, secure attachment shows positive correlations with emotion regulation and negative correlations with lability and negativity. Anxious and avoidant attachment has been found to have a negative relationship with emotion regulation and a positive relationship with lability -negativity. In conclusion, the developed scale can be considered a valid and reliable measurement tool.

Anahtar Kelimeler

• Attachment styles
• scale development
• validity
• reliability
• early childhood

Kaynakça

1. Acar, A., & Soydan, S. (2023). Bağlanma güvensizliği tarama envanterinin (2–5 yaş) Türkçeye uyarlama çalışması. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi (Journal of Early Childhood Studies), 7(2), 143–161. https://doi.org/10.24130/eccdjecs.1967202372500
2. Ainsworth, M. D. S., Blehar, M. C., Waters, E., & Wall, S. (1978). Patterns of attachment: A psychological study of the strange situation. Erlbaum.
3. Altan, Ö. (2006). The effects of maternal socialization and temperament on children’s emotion regulation [Unpublished master’s thesis]. Koç University.
4. Awang, Z. (2012). Structural equation modeling using AMOS graphic. Universiti Teknologi MARA Press.
5. Bartholomew, K., & Horowitz, L. M. (1991). Attachment styles among young adults: A test of a four-category model. Journal of Personality and Social Psychology, 61(2), 226–244. https://doi.org/10.1037/0022-3514.61.2.226
6. Bayram, N. (2013). Yapısal eşitlik modellemesine giriş (3. baskı). Ezgi Kitabevi.
7. Berlin, L. J., Cassidy, J., & Appleyard, K. (2008). The influence of early attachments on other relationships. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (pp. 333–347). Guilford Press.
8. Bowlby, J. (1982). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment (2nd ed.). Basic Books. (Original work published 1969)

9. Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment theory and close relationships (pp. 46–76). Guilford Press.
10. Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2022). Bilimsel araştırma yöntemleri (32. baskı). Pegem Akademi.
12. Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (4. baskı). Pegem Akademi.
13. Cassidy, J. (1994). Emotion regulation: Influences of attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 228–249. https://doi.org/10.2307/1166148
14. Çelik, M., & Türk, N. (2024). Bağlanma stilleri ölçeği kısa formu’nun psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Journal of History School, 73, 3121–3141. https://doi.org/10.29228/joh.78675
15. Çetinkaya, B., & Gençöz, T. (2006). Romantik ilişkilerde bağlanma stilleri ve duygu düzenleme. Türk Psikoloji Dergisi, 21(57), 33–48.
16. Chen, F. F. (2007). Sensitivity of goodness of fit indexes to lack of measurement invariance. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 14(3), 464–504. https://doi.org/10.1080/10705510701301834
17. Cheung, G. W., & Rensvold, R. B. (2002). Evaluating goodness-of-fit indexes for testing measurement invariance. Structural Equation Modeling, 9(2), 233–255. https://doi.org/10.1207/S15328007SEM0902_5
18. Doğan, İ. (2015). Farklı veri yapısı ve örneklem büyüklüklerinde yapısal eşitlik modellerinin geçerliği ve güvenirliğinin değerlendirilmesi [Doktora tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
19. Fearon, R. P., & Belsky, J. (2016). Precursors of attachment security. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.), Handbook of attachment (3rd ed., pp. 291–313). Guilford Press.
20. Fornell, C., & Larcker, D. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104
21. Green, S. B., & Salkind, N. J. (2010). Using SPSS for Windows and Macintosh: Analyzing and understanding data (5th ed.). Pearson.
22. Groh, A. M., Fearon, R. P., Bakermans‐Kranenburg, M. J., van IJzendoorn, M. H., Steele, R. D., & Roisman, G. I. (2017). Attachment in the early life course: Meta-analytic evidence for its role in socioemotional development. Child Development Perspectives, 11(1), 70–76.
23. Güler, E., & Türk-Kurtça, T. (2021). Duygu düzenleme güçlüğü ve bağlanma stilleri: Üniversite öğrencileri örneği. Psikoloji Çalışmaları Dergisi, 41(1), 55–72.
24. Gürbüz, Ş., & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (5. baskı). Seçkin Yayıncılık.
25. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis. Pearson.
26. Hazan, C., & Shaver, P. (1987). Romantic love conceptualized as an attachment process. Journal of Personality and Social Psychology, 52(3), 511–524. https://doi.org/10.1037/0022-3514.52.3.511
27. Karagöz, Y. (2021). Bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği (3. baskı). Nobel.
28. Karakuş, Ö. (2012). Ergenlerde bağlanma stillerinin ölçülmesine ilişkin bir ölçek geliştirme çalışması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(37), 25–38.
29. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
30. Kline, P. (1994). An easy guide to factor analysis. Routledge.
31. Kobak, R., Cole, H., Ferenz-Gillies, R., Fleming, W., & Gamble, W. (1993). Attachment and emotion regulation during mother-teen problem-solving. Child Development, 64(1), 231–245.
32. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575. https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
33. Main, M., & Solomon, J. (1990). Procedures for identifying infants as disorganized/disoriented. In M. T. Greenberg, D. Cicchetti, & E. M. Cummings (Eds.), Attachment in the preschool years (pp. 121–160). University of Chicago Press.
34. Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in adulthood: Structure, dynamics, and change. Guilford Press.
35. Mikulincer, M., Shaver, P. R., & Pereg, D. (2003). Attachment theory and affect regulation: The dynamics of anxiety and caregiving. Journal of Personality and Social Psychology, 85(2), 237–252.
36. Selçuk, E., Günaydın, G., Sümer, N., & Uysal, A. (2005). Yetişkin bağlanma boyutlarının romantik ilişkilerdeki yansımaları. Türk Psikoloji Dergisi, 20(56), 1–22.
37. Shields, A., & Cicchetti, D. (1997). Emotion regulation among school-age children: The development and validation of a new criterion Q-sort scale. Developmental Psychology, 33(6), 906–916. https://doi.org/10.1037/0012-1649.33.6.906
38. Shrestha, N. (2021). Factor analysis as a tool for survey analysis. American Journal of Applied Mathematics and Statistics, 9(1), 4–11. https://doi.org/10.12691/ajams-9-1-2
39. Sroufe, L. A. (2005). Attachment and development: A prospective, longitudinal study from birth to adulthood. Attachment & Human Development, 7(4), 349–367. https://doi.org/10.1080/14616730500365928
40. Sümer, N., & Güngör, D. (1999). Yetişkin bağlanma stillerinin benlik saygısı, ilişki doyumu ve yaşam doyumu ile ilişkileri. Türk Psikoloji Dergisi, 14(44), 35–58.
41. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. Pearson.
42. Tavşancıl, E. (2019). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi (6. baskı). Nobel Yayın Dağıtım.
43. Thompson, R. A. (1994). Emotion regulation: A theme in search of definition. Monographs of the Society for Research in Child Development, 59(2–3), 25–52.
44. Thompson, R. A. (1999). Early attachment and later development. In J. Cassidy & P. R. Shaver (Eds.), Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (pp. 265–286). Guilford Press.
45. Turp, M. (2020). Üniversite öğrencilerinde bağlanma stilleri ile duygu düzenleme becerileri [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi].
46. Van IJzendoorn, M. H., Vereijken, C. M., Bakermans‐Kranenburg, M. J., & Riksen‐Walraven, J. M. (2004). Assessing attachment security with the Attachment Q Sort. Attachment & Human Development, 6(2), 223–246. https://doi.org/10.1080/14616730412331281578
47. Waters, E., & Deane, K. E. (1985). Defining and assessing individual differences in attachment relationships. Monographs of the Society for Research in Child Development, 50(1–2), 41–65. https://doi.org/10.2307/3333826
48. Yaşlıoğlu, M. M. (2017). Sosyal bilimlerde faktör analizi ve geçerlilik: Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizlerinin kullanılması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 46, 74–85. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/369427