Zekâ Oyunları Dersinin Öğrencilerin Matematik Problemi Çözme Tutumlarına ve Matematik Problemi Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerilerine Etkisi

Öz

Bu araştırma, seçmeli zekâ oyunları dersinin ortaokul 6. ve 7.sınıf öğrencilerinin matematik problemi çözme tutumlarına ve matematik problemi çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desenle gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu, bir devlet okulunda öğrenim gören 34’ü deney grubunda, 34’ü ise kontrol grubunda yer alan toplam 68 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada deney ve kontrol grubu öğrencilerine araştırmacı tarafından 29 hafta boyunca haftada beş ders saati Milli Eğitim Bakanlığı eğitim programlarına uygun olarak matematik dersi okutulurken, deney grubu öğrencilerine matematik dersine ek olarak haftada iki ders saati boyunca seçmeli zekâ oyunları dersi okutulmuştur. Araştırmanın verileri “Matematik Problemi Çözme Tutum Ölçeği” ve “Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Ölçekler, deney ve kontrol grubundaki öğrencilere, ön test ve son test şeklinde uygulanmıştır. Araştırmada ön test ve son test puan ortalamaları arasındaki farkı belirlemek için t testi kullanılmıştır. Araştırmada; deney ve kontrol grubu öğrencilerinin matematik problemi çözme tutumu ve matematik problemi çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerilerinde anlamlı bir artış olduğu ve zekâ oyunları dersi okutulan deney grubu öğrencilerinde artışın daha fazla olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında seçmeli zekâ oyunları dersinin ortaokul öğrencilerinin matematik problemi çözme tutumlarını ve matematik problemi çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerini geliştirdiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• öğrenci
• öğretmen
• problem çözme
• yansıtıcı düşünme

The Effect of Mind Games on Students’ Attitudes of Solving Mathematical Problems and Reflective Thinking Skills for Solving Mathematical Problems

Öz

The aim of this study was to determine the effect of elective mind games course in state-based middle schools on mathematics problem solving attitudes and reflective thinking skills of 6th and 7th grade students.The study which was applied through quasi-experimental model with pre-test and post-test control group consisted of 68 public middle school students, 34 of whom were in the experimental group and the other 34 in the control group. In the research, the students of the experimental and control groups were taught mathematics in accordance with the Ministry of Education curriculum for five lessons per week for 29 weeks, while the elective mind games lessons were taught for the experimental group students for two lessons per week in addition to the mathematics lesson. The data of the study were collected by using "Math Problem Solving Attitude Scale" and "Reflective Thinking Skill Scale for Problem Solving" scales. The scales were applied to the students in the experimental and control groups as pre-test and post-test. In the experimental and control groups, t-test was used to determine the difference in pre-test and post-test averages. It was observed that there was a significant increase in the reflective thinking skills of the experimental and control group students' attitudes towards solving mathematics problems and reflective thinking skills, and this increase was higher in the experimental group students who were given elective mind games lesson than the control group students. Accordingly, it can be said that elective mind games course improves the attitudes of problem solving in mathematics and reflective thinking skills for solving math problems.

Anahtar Kelimeler

• student
• teacher
• problem solving
• reflective thinking

Kaynakça

1. 1. Akbaş, O. & Baki, N. (2015). Zekâ oyunları dersi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Kurultayı: Eskişehir, Tam bildiri kitabı, 32-42.
2. 2. Altun, M., Hazar, M., Hazar, Z. (2016). Investigation of the effects of brain teasers on attention spans of pre-school children. Internatıonal Journal Of Envıronmental & Science Educatıon,11(15), 8112-8119.
3. 3. Aydoğdu, M. & Ayaz, M. F. (2008). Matematikte öğrencilere problem çözme yeteneğinin kazandırılması. E- Journal of New World Sciences Academy, 3(4): 588–596.
4. 4. Baykul, Y. (2003). Matematik öğretimi ve bazı sorunlar. Matematikçiler Derneği, http://matder.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=44:mate matikogretimi-ve-bazi-sorunlar-&catid=8:matematik-kosesimakaleleri&Itemid=172 adresinden 2 Ekim 2018 tarihinde alınmıştır.
5. 5. Bin Loh, B. T. (2003). Using articulation and ınscription as catalysts for reflection: design priciples for reflective ınquiry (Unpublished PhD thesis). Northwestern University: Evanston, Illinois.
6. 6. Bloom, B. S. (1998). İnsan nitelikleri ve okulda öğrenme (çev. D. A. Özçelik) (3. Baskı). İstanbul : MEB Yayınları.
7. 7. Bottıno, R. M. & Ott, M. (2006). Mind games, reasoning skills and the primary school curriculum: hints from a field experiment. Learning Media & Technology, 31 (4), 359-375.
8. 8. Bottıno, R. M., Ott, M. & T., Mauro (2013). Investigating the relationship between school performance and the abilities to play mind games. In Proceedings of the European conference on games-based learning, 62-71.

9. 9. Büyükaşık, E. (2017). Ortaokul öğrencilerinin problem çözmeye yönelik tutumları ile satranç bilgisi seviyeleri arasındaki ilişki (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi.
10. 10. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. & Köklü, N. (2015). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
11. 11. Çanakçı, O. (2008). Matematik problemi çözme tutum ölçeğinin geliştirilmesi ve değerlendirilmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü: İstanbul.
12. 12. Çepni, S. 2001. Araştırma ve Proje Çalışmalarına Giriş. Trabzon: Erol Ofset.
13. 13. Çubukçu, Z. (2011). Düşünme becerileri. Ankara: Pegem Akademi Yayınları
14. 14. Demirel, T. & Karakuş Yilmaz, T. (2016). “Akıl Oyunlarının Matematik ve Türkçe Derslerinde Kullanılması: Geliştirme Süreci ve Öğretmen-Öğrenci Görüşleri”, XVIII. Akademik Bilişim Konferansı, Aydın, Türkiye. http://ab.org.tr/ab16/bildiri/80.pdf adresinden 15 Ekim 2018 tarihinde alınmıştır.
15. 15. Durmaz, B. & Durmaz, S. (2015). “Mangala Öğretiminin İlköğretim 4. Sınıf Öğrencilerinin Rutin Olmayan Problemleri Çözme Başarısı Üzerine Etkisi”, I. Uluslararası Türk Dünyası Çocuk Oyun ve Oyuncakları Kurultayı, Tam Bildiri Kitabı, s. 287-294.
16. 16. Eisenstadt, M., & Kareev, Y. (1975). Aspects of human problem solving: The use of internal representations. Explorations in cognition. San Francisco, CA: Freeman.
17. 17. Göksu, A., Padem, H., ve Konaklı, Z. (2012). Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı, Sarajevo: IBU Publications.
18. 18. Howland, M., (2001). "Sixty-grade students' use of schema knowledge in word problem solving" A thesis Presented to the Faculty of the Division of Teacher education, San Jose State University.
19. 19. Kasap, Z. (1997). İlkokul 4. Sınıf öğrencilerinin sosyo-ekonomik düzeye göre problem çözme başarısı ile problem çözme tutumu arasındaki ilişki (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
20. 20. Kırnık, D. (2010). İlköğretim 5. Sınıf Türkçe dersinde yansıtıcı düşünmeyi geliştirici etkinliklerin öğrenci başarısına etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
21. 21. Kızılkaya, G., & Aşkar, P. (2009). Problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerisi ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 34(154), 82-92.
22. 22. Koçak, İ. (2011). 50 soruda matematik (1. Baskı). İstanbul: 7 Renk (Bilim ve Gelecek Kitaplığı) Yayınları
23. 23. Kurbal, M. S. (2015). 6. sınıf zekâ oyunları dersi öğrencilerinin problem çözme stratejilerinin ve akıl yürütme becerilerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ortadoğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
24. 24. Mackey, A., Hill S., Stone S. & Bunge, S. (2010). Differential effects of reasoning and speed training in children. Berkeley University: California.https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1467-7687.2010.01005.x adresinden 2 Ekim 2018 tarihinde alınmıştır.
25. 25. Marangoz, D. & Demirtaş, Z. (2017). Mekanik zekâ oyunlarının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin zihinsel beceri düzeylerine etkisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10-53. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.20175334149 adresinden 13 Ekim 2018 tarihinde alınmıştır.
26. 26. MEB. (2004). İlköğretim matematik programı giriş bölümü. Ankara: MEB Yayınevi.
27. 27. MEB. (2013). Zekâ Oyunları Dersi Öğretim Programı (5-8. Sınıflar). http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/programlar/ilkogretim/zekâoyunlari.pdf adresinden 15 Eylül 2018 tarihinde alınmıştır.
28. 28. MEB, (2013). PISA 2012 ulusal ön raporu. Ankara: Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü.
29. 29. MEB (2018). Zeka akıl ve zekâ oyunları eğitmenliği eğitimi kitapçığı. http://www.muglaarge.meb.gov.tr/ adresinden 15 Ekim 2018 tarihinde alınmıştır.
30. 30. Reiter, H. B., Thornton, J., & Vennebush, G. P. (2014). Using KenKen to build reasoning skills. Mathematics Teacher, 107(5), 341-347.
31. 31. Özalkan, B. (2010). The effects of problem solving on the topic of functions on problem solving performance, attitude toward problem solving and mathematics (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
32. 32. Sığırtmaç, A. (2016). “an investigation on the effectiveness of chess training on creativity and theory of mind development at early childhood”. Educational Research and Reviews, (11), 1056-1063.
33. 33. Tüm Üstün Zekâlılar Derneği, TÜZDER (2013). Zekâ ve akıl oyunları eğitmenliği eğitimi kitapçığı. http://www.tuzder.org/ adresinden 15 Ekim 2018 tarihinde alınmıştır.
34. 34. Türkoğlu, B. & Uslu, M. (2016), Oyun temelli bilişsel gelişim programın 60¬72 aylık çocukların bilişsel gelişimine etkisi. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(6), 50-68.
35. 35. Umay, A. (2002). Öteki matematik. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (23), 275-281.