Navigating Global Uncertainties: The Financial Soundness of the Turkish Banking Sector in The Post-Reform Era

Öz

The Turkish banking sector experienced structural reforms in the early 2000s, ranging from increasing transparency in the processes to supporting macroeconomic stability, which later enabled it to be less vulnerable to financial turmoil in the subsequent years. Yet, since than many transformations which gave rise to regional or global uncertainties have occurred, and caused destabilizing effects on financial markets. This study aims to reveal how the banking sector reacts to different shocks in global uncertainty factors. Understanding potential risk factors that may affect the banking sector is necessary to maintain financial soundness. In this context, the overall banking sector, deposit banks, and bank groups according to their capital ownership are considered. The global uncertainty factors considered are financial uncertainty, global economic policy uncertainty, trade policy uncertainty, and geopolitical risk. As the financial soundness indicator, the Z-score is considered. The annual data obtained for the period 2002-2023 were analyzed using the nonlinear autoregressive distributed lag approach. The findings indicate that “Global Economic Policy Uncertainty-GEPU” has the strongest negative effect, while” Trade Policy Uncertainty-TPU” has the weakest. The study contributes in the existing literature by investigating the effects of global uncertainties on different bank groups in Türkiye using a nonlinear method.

Anahtar Kelimeler

• Financial Markets and Institutions
• Turkish Banking Sector
• Global Uncertainty Factors
• Asymmetric Shocks
• NARDL

Küresel Belirsizliklerle Başa Çıkmak: Türk Bankacilik Sektörünün Reform Sonrası Dönemdeki Finansal Sağlamlığı

Öz

Türk bankacılık sektörü, 2000'li yılların başında, süreçlerde şeffaflığın artırılmasından makroekonomik istikrarın desteklenmesine kadar uzanan yapısal reformlar geçirmiştir. Bu reformlar, sektörün finansal çalkantılar karşısında daha az savunmasız hale gelmesini sağlamıştır. Bununla beraber, o zamandan bugüne kadar bölgesel veya küresel düzeyde belirsizliklere yol açıp finansal piyasalarda istikrarsızlık yaratan birçok dönüşüm de gerçekleşmiştir. Bu çalışma, bankacılık sisteminin küresel belirsizlik faktörlerinden kaynaklanan farklı şoklara nasıl tepki verdiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çünkü, bankacılık sistemini etkileyebilecek potansiyel risk faktörlerini anlamak, finansal sağlamlığı korumak için bir gerekliliktir. Bu bağlamda, araştırmada genel bankacılık sistemi, mevduat bankaları ve sermaye sahipliğine göre banka grupları dikkate alınmıştır. İncelenen küresel belirsizlik faktörleri; finansal belirsizlik, ekonomi politikası belirsizliği, ticaret politikası belirsizliği ve jeopolitik risktir. Finansal sağlamlık göstergesi olarak Z-skoru kullanılmıştır. 2002-2023 dönemi için elde edilen yıllık veriler, “Doğrusal Olmayan Otoregresif Dağıtılmış Gecikme” yaklaşımı ile analiz edilmiştir. Bulgular, en fazla etkiye sahip belirsizlik faktörünün küresel ekonomi politikası belirsizliği, en az etkiye sahip faktörün ise ticaret politikası belirsizliği olduğunu göstermektedir. Çalışma Türkiye’de farklı banka grupları üzerinde küresel belirsizliklerin etkilerini doğrusal olmayan yöntemlerle inceleyerek mevcut literature katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Finansal piyasa ve kurumlar
• Türk bankacılık sektörü
• Küresel belirsizlik faktörleri
• asimetrik şoklar
• NARDL

Kaynakça

1. Akgüç, Ö. (2012). Banka finansal tablolarının analizi. Genişletilmiş 2.Baskı, İstanbul: Arayış Basım ve Yayıncılık.
2. Akyol, H. (2020). “Politik belirsizlikler altında Türk bankalarının risk alma davranışlarının belirlenmesi”. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2), 61-78.
3. Aledeimat, S. R. M.- Bein, M. A. (2025). “Does uncertainty affect the banks’ non-performing loans/non-performing finance in the MENA region? A comparison study between conventional and Islamic banks in the MENA regions”. SAGE Open, 15(1), 1-22.
4. Alessandri, P.- Mumtaz, H. (2019). “Financial regimes and uncertainty shocks”. Journal of Monetary Economics, 101, 31–46.
5. Ali, Md H - Uddin, Md A.- Rahman, Md A.- Hassan, M. K. (2025). “From uncertainty to banking instability: Global evidence”. Preprint available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=5154253 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.5154253.
6. Arslantürk Çöllü, D. (2021). “Bankaya özgü faktörlerin banka istikrarı üzerindeki etkileri: Türk bankacılık sektörü örneği”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1096-1117.
7. Athari, S. A. (2020). “Domestic political risk, global economic policy uncertainty, and banks’ profitability: Evidence from Ukrainian banks”. Post-Communist Economies, 33(4), 458–483.
8. Aytaç Emin, A. (2025). “Türkiye bankacılık sektörü kırılganlığı: Abd ekonomi politikası belirsizliğinin rolü”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(1), 267-290.

9. Banerjee, A.K.- Sensoy, A.- Goodell, J.W. (2024). “Volatility connectedness between geopolitical risk and financial markets: Insights from pandemic and military crisis periods”. International Review of Economics and Finance, 96(C), 103740.
10. Baum, C.F.- Caglayan, M.- Xu, B. (2021). “The impact of uncertainty on financial institutions: A cross‐country study”. International Journal of Finance & Economics, 26(3), 3719-3739.
11. Bin Kamal, J.- Hassan, M.K. - Bin Kamal, K. (2024). “Effects of economic uncertainty on the asset quality of banking sector: Evidence from a developing country”. The Journal of Developing Areas, 58(1), 95-122.
12. Boyd, J. H.- Graham, S.L.- Hewitt, R.S. (1993). “Bank holding company mergers with nonbank financial firms: Effects on the risk of failure”. Journal of Banking and Finance, 17(1), 43-63.
13. Boyd, J.H.- Runkle, D.E. (1993). “Size and performance of banking firms: Testing the predictions of theory”. Journal of Monetary Economics, 31(1), 47-67.
14. Camgöz, M. (2022). “Global belirsizlik faktörlerinin BIST hisse senedi fiyatlarına asimetrik etkilerinin NARDL modeliyle analizi”. Maliye ve Finans Yazıları, 36(118), 71-100.
15. Čihák, M.- Hesse, H. (2008). “Islamic banks and financial stability: An empirical analysis”. IMF Working Paper, WP//08/16.
16. Çalış, M.- Kaya, F. (2021). “The impacts of uncertainty on banking sector”. Atlas Journal, 7(40), 1843–1856.
17. Dang, B.K.- Vo, D.T.- Ha, N.T.M. (2025). “The impact of economic uncertainty and institutional quality on bank profitability: Global evidence”. International Economics and Economic Policy, 22 (37), 1-29.
18. Dunbar, K. (2022). “Impact of the COVID-19 event on U.S. banks’ financial soundness”. Research in International Business and Finance, 59, 101520.
19. Durgun Kaygısız, A. (2022). “Petrol fiyatlarından enflasyona asimetrik geçiş etkisi: Türkiye için NARDL sınır testi analizi”. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 17(3), 621-638.
20. Golkhandan, A.- Mansour, S.M. (2024). “The asymmetric effect of global indicators of geopolitical risk and economic uncertainty on the oil rent in Iran”. Quarterly Journal of Fiscal and Economic Policies, 12(45), 175-211.
21. Gürsoy S.- Kılıç E. (2021). “Küresel ekonomik politik belirsizliğin Türkiye CDS primi ve BİST bankacılık endeksi üzerindeki volatilite etkileşimi: DCC-GARCH modeli uygulaması”. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 35(4), 1323-1334.
22. Kesebir, M. (2018). “Türkiye’de 2001 krizi sonrası bankacılık sektörünün durumu, yapısal reformlar ile son yıllardaki gelişmeler”. Bitlis Eren Üniversitesi Akademik İzdüşüm Dergisi, 3(2), 1-19.
23. Luo, H.- Kamarudin, F.- Nor, N.M. (2024). “The impact of economic uncertainty on bank efficiency the moderating role of country governance”. Heliyon, 10, e27905.
24. Mishkin, F. S.- Eakins, S. G. (2018). Financial markets and ınstitutions (Ninth ed.). London: Pearson.
25. Mursalov, M.- Niemi, O.- Kolomiiets, S. - Trofimenko, D. (2025). “Determinants of financial stability in banks: The impact of key regulatory financial indicators”. Financial Markets, Institutions and Risks, 9(2), 123-134.
26. Salina, A.P.- Zhang, X.- Hassan, O.A.G. (2021). “An assessment of the financial soundness of the Kazakh banks”. Asian Journal of Accounting Research, 6 (1), 23–37.
27. Seçme, Z.O. (2024). “Global belirsizlik faktörleri ile BİST sektör endeksleri arasındaki kısa ve uzun dönem ilişkisi”. BMIJ, 12(1), 93-115.
28. Shin, Y.- Yu, B.- Greenwood-Nimmo, M. (2013). “Modelling asymmetric cointegration and dynamic multipliers in a nonlinear ARDL framework”. Festschrift in Honor of Peter Schmidt, W.C. Horrace and R.C. Sickles, eds., Forthcoming, http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1807745, (Accessed: 10.05.2025).
29. Tran, D.V.- Hassan, M.K.- Alam, A.W.- Dau, N. (2022). “Banks’ financial soundness during the COVID-19 pandemic”. Journal of Economics and Finance, 46, 713–735.
30. Türkiye Bankalar Birliği (2024). Faaliyet Raporu, 2023-2024, https://www.tbb.org.tr/sites/default/files/son-eklenenler/faaliyet_raporu_2023-2024.pdf, (Accessed: 25.07.2025).
31. Türkiye Bankalar Birliği (2025). Banka, Çalışan ve Şube Sayıları, Haziran 2025, https://www.tbb.org.tr/istatistiki-raporlar/2025-haziran-banka-calisan-ve-sube-bilgileri, (Accessed: 25.07.2025).
32. Uzuner, M.T. (2003). Para Politikası Belirsizliğinin Bankacılık Endüstrisine Etkileri ve Türkiye Örneği. Marmara University, Institute of Bankıng and Insurance, Dissertation, Istanbul.
33. World Bank (2016). Financial stability, https://www.worldbank.org/en/publication/gfdr/gfdr-2016/background/financial-stability, Accessed: 04.10.2025.
34. World Bank (2025). Databank, Metadata Glossary. https://databank.worldbank.org/metadataglossary/global-financial-development/series/GFDD.SI.01, Accessed: 04.10.2025.
35. Wu, J.- Yao, Y.- Chen, M.- Jean, B.N. (2021). “Does economic uncertainty affect the soundness of banks? Evidence from emerging Asian economies”. Journal of Asian Economies, 77, 101394.
36. Yıldıran, M. (2010). İşletme finansının küreselleşmesi. İstanbul: Hiperlink Yayınları.
37. Zanjani, M.S.- Mehregan, N. (2018). “Asymmetric effect of exchange rate risk on the stock index of export-oriented ındustries using the NARDL model”. Journal of Economic Modeling Research, 9 (33), 89-116.
38. Zuhroh, I.- Rofik, M. (2024). “How does global economic policy uncertainty affect Islamic bank performance? An exploration from heterogeneous sample”. Banks and Bank Systems, 19(4), 246-257.
39. https://tr.investing.com/indices, (Accessed: 04.06.2025).
40. https://www.matteoiacoviello.com/,( Accessed: 04.06.2025).
41. https://www.policyuncertainty.com/, (Accessed: 04.06.2025).
42. https://www.tbb.org.tr/, (Accessed: 04.06.2025).