Farklı Ekonomik Yapılarda ve Türkiye’de Bütçeler

Öz

Bu çalışmada çeşitli ekonomik ve sosyal yapılardaki bütçe felsefeleri ele alınarak, özellikle kapitalist sistemlerde kamu kesiminin ve bütçelerin temel amacının özel sermaye birikimini sağlamak olduğu vurgusu yapılmaktadır. Çalışmada, kapitalist sistemlerde güç dengeleri doğrultusunda devlet ve bütçe yapılanması irdelenmiş ve bu bağlamda Türkiye özelinde vasıtalı vergilerin artışına dikkat çekilmiştir. Anayasa ve 5018 sayılı yasada toplumsal fayda ilkesi doğrultusunda yaklaşım yapılmış olmasına rağmen, bütçelerde söz konusu ilkelerden uzaklaşıldığı görülmektedir. Türkiye uygulamasında tarihsel süreç içinde ekonomik kritere göre bütçe kalemlerinin 1983-2009 yılları arasındaki GSMH oranlarının gelişiminin ışığı altında yukarıda belirtilen savlar kanıtlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bütçe felsefesi, kamu kesiminin işlevleri, sosyal harcamalar, vergileme türleri.

Öz

It has been emphasized in the study, with the help of budgetary procedures in various economic and social structures, that the main function of the public budget is to contribute to the private capital accumulation. In the study the development of budgetary structures has been scrutinized in parallel with power relations in various economies, and at this point keen attention has been paid to increasing share of indirect taxation in Turkey. The fact that in budgetary procedures the notion of public interest which finds its place both in the Constitution and the Code with number 5018 has been ignored has also been stressed in the study. This argument has been verified by taking the budgetary structures and the share of indirect taxes in GNP between 1983 and 2009 years in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Budgetary philosophy, functions of the public sector, social expenditures, varioustaxes.