Türkiye’de Elektrik Endüstrisinde Deregülasyon Süreci Ve Elektrik Borsasından Sürdürülebilir Beklentiler

Öz

Gelişen teknoloji, endüstrileri yeni boyuta taşırken elektrik enerjisinin de stratejik hammadde bileşeni olarak değerini ve önemini sürekli artırmakta aynı zamanda elektrik enerjisinin küresel ekonomik aktörlerin gayri safi milli hâsılaları içindeki payını da aynı yönde artırmaktadır. Elektrik enerjisinin kamu hizmeti olup olmaması yönündeki tartışmalar devam ederken, elektrik kritik ara mamul olma özelliğini pekiştirmiş ve bir gereklilik olarak elektrik arzındaki artış devam etmektedir. 1980’li yılların başından beri gelişmiş ekonomilerde elektrik enerjisinin salt bir ürün haline dönüşümü ile elektrikte liberalleşme süreci yaşanmıştır. Bu gelişmelere bağlı olarak Türkiye’de elektrik enerjisinin nihai ürün olarak kabul görmesi ve kamu hizmeti olmaktan çıkması doğal bir sonuç olmuştur. Bu ürünün arz ve talep edenler arasında sağlıklı olarak el değiştirmesi, el değiştirirken risklerden korunma gereksinimi, beraberinde sistemin işlerliği ve bunların sürdürülebilirliğinin aynı anda tesis edilmesi de mutlak zorunluluk haline gelmiştir. Serbest piyasa koşullarında, şeffaf ve güvenilir bir ortamda piyasa mekanizması içerisinde elektrik enerjisinin para piyasası enstrümanlarının bir parçası olarak alınıp satılması ve bunun hem arz eden hem de talep eden için sürdürülebilir olması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Elektrik, Deregülasyon, Elektrik Endüstrisi, Elektrik Enerjisi, Elektrik Borsası, Elektrik Piyasası

Deregulation Of The Electricity Market and Sustainable Prospects In The Electricity Industy

Öz

With the growing technology the magnitude of electric power is raised as a strategic raw material. Therefore global actors of electricity sector’s shares in Gross National Product increased. Despite the outgoing arguments on whether the electricity should be public or not, electricity secured its position as an essential intermediate product and its ascending demand in the market. From the beginning of 80’s, electric power is accepted as an absolute product in the advanced economies. Then the liberalization process started. As a natural result of these changes, electricity became no longer public in Turkey. After the liberalization of electricity, reinforcement became necessary for regulating the electricity demand and supply in the market in a sustainable and a less risky way. Under the free market conditions, electricity should be bought and sold as a part of money market instruments in a transparent and a credible platform. Thus sustainability could be ensured.

Anahtar Kelimeler

• Electric, Deregulation, Electrical İndustry, Electricity, Electricity Market