Bulanık Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyetleme Sistemi

Öz

Faaliyet tabanlı maliyet tasarımları analizde ve değişkenlerin tahmininde hatalara büyük ölçüde duyarlı değildir. Geleneksel faaliyet tabanlı maliyet modelinin eksik olan önemli unsurlarını tamamlamak amacıyla Kaplan ve Anderson (2004) “Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyet” olarak adlandırılan ikinci nesil faaliyet tabanlı maliyet sistemini önermiştir. Bu sistem, maliyet havuzlarında harcanan zaman yükleme ölçüleri esasına dayanmaktadır. Sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyet sistemi; doğru ve güvenilir zaman yükleme ölçülerinin kullanılamaması, toplama ve hesaplama yöntemi üzerinden veri güncelleme zorluklarının bulunması ve büyük hacimde verilerin olması gibi tahsis edilen maliyetlerin hesaplanmasında bazı zorluklara sahiptir. Ayrıca, sistem meydana gelebilecek herhangi bir faaliyet değişikliğinde yetersiz bilgiler dolayısıyla doğru karar vermeye duyarlı değildir. Bulanık küme teorisi belirsiz çevre ortamında karar almakta akıl yürütme ile ilgilenen mantıksal bir yaklaşımdır. Bu çalışma, maliyetleme konusunda bulanık sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyet adıyla yeni bir çerçeve önermektedir. Çalışmada, üçgen bulanık sayı tekniği kullanılarak bulanıklaştırma yapılmış ve sürece dayalı faaliyet tabanlı maliyet sistemi için yeni bir mekanizma önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyet, Bulanık Mantık, Üçlü Bulanık Sayılar, Bulanık Sürece Dayalı Faaliyet Tabanlı Maliyet

Fuzzy Time-Driven Activity-Based Costing

Öz

Activity-based costing designs are not greatly sensitive to errors in estimating of variables. Kaplan and Anderson (2004) suggested the second generation of the activity based costing system, called as “Time-Driven Activity-Based Costing” in order to complete important missing components of the conventional activity based costing model. This system is mainly based on the time drivers spent on cost pools. Time-driven activity-based costing has some difficulties in calculating of assigned cost such as lack of accurate and reliable time drivers, difficulties of collecting and updating data for calculation procedure, and huge volume of data. Furthermore, it is not sensitive to give correct decisions because of weak information when there might be any change on activity. The fuzzy sets theory is a logical approach is related to reasoning in management of uncertainty environments. This paper suggested a new framework on costing named as fuzzy time-driven activity. In the study, a fuzzification operation was carried out by using the triangular fuzzy number mechanism and suggested a new fuzzification technique for the time-driven activity-based costing systems.

Anahtar Kelimeler

• Time-Driven Activity-Based Costing, Fuzzy Logic, Triangular Fuzzy Number, Fuzzy Time-Driven Activity-Based Costing