Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması
Öz
Türkiye’de “Özel Finans Kurumu” ismi ile katılım bankacılığı ilk olarak 1984 yılında faaliyet göstermeye
başlamıştır. Bu çalışmada, katılım bankalarında kârlılığa etki eden faktörlerin panel veri analizi ile tespit edilmesi
amaçlanmıştır. Çalışmada, 2015 – 2019 yılları arasında 5 yıllık döneme ilişkin veriler kullanılarak panel veri analizi
gerçekleştirilmiştir. Analizde, net dönem kârı (zararı)/toplam aktifler bağımlı değişkenine etki eden içsel ve dışsal faktörler
değerlendirilmiştir. Uygulanan panel veri analizi sonucunda; modelin bağımsız değişkeni %86 düzeyinde açıklama gücü
olduğu, aktif kârlılığı ile anlamlı ilişkisi bulunan (1) sermaye yeterlilik oranında %1 artış aktif kârlılıkta %0.13 oranında, (2)
kullandırılan fonlar/toplam aktifler oranında %1 artış aktif kârlılıkta %2.91 oranında negatif etkili olabileceği belirlenmiştir.
Elde edilen bulgular yönünden; sermaye yeterlilik oranının aktif kârlılığa negatif yönlü etkisinin olması risk unsurlarının
minimize edilmesi ihtiyacı dolayısıyla bu durumun kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği, kullandırılan fonlar/toplam
aktifler oranının katılım bankalarında kârlılığa negatif yönde yansıması ise; katılım bankalarının fon kullandırma oranında
artış ile takipteki kredilerin artışının söz konusu olabileceği bunun da kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği
değerlendirilmiştir.
başlamıştır. Bu çalışmada, katılım bankalarında kârlılığa etki eden faktörlerin panel veri analizi ile tespit edilmesi
amaçlanmıştır. Çalışmada, 2015 – 2019 yılları arasında 5 yıllık döneme ilişkin veriler kullanılarak panel veri analizi
gerçekleştirilmiştir. Analizde, net dönem kârı (zararı)/toplam aktifler bağımlı değişkenine etki eden içsel ve dışsal faktörler
değerlendirilmiştir. Uygulanan panel veri analizi sonucunda; modelin bağımsız değişkeni %86 düzeyinde açıklama gücü
olduğu, aktif kârlılığı ile anlamlı ilişkisi bulunan (1) sermaye yeterlilik oranında %1 artış aktif kârlılıkta %0.13 oranında, (2)
kullandırılan fonlar/toplam aktifler oranında %1 artış aktif kârlılıkta %2.91 oranında negatif etkili olabileceği belirlenmiştir.
Elde edilen bulgular yönünden; sermaye yeterlilik oranının aktif kârlılığa negatif yönlü etkisinin olması risk unsurlarının
minimize edilmesi ihtiyacı dolayısıyla bu durumun kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği, kullandırılan fonlar/toplam
aktifler oranının katılım bankalarında kârlılığa negatif yönde yansıması ise; katılım bankalarının fon kullandırma oranında
artış ile takipteki kredilerin artışının söz konusu olabileceği bunun da kârlılığa olumsuz etki etmiş olabileceği
değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
YOK
Proje Numarası
YOK
Kaynakça
- Aka, Kemal (2019), “Banka Karlılığının Belirleyicileri: Türk Bankacılık Sektöründeki Katılım Bankaları Üzerine Ampirik Bir Uygulama”, Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 8 (3), ss.21-39.
- Aydın, Yüksel (2019), “Türk Bankacılık Sektöründe Karlılığı Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi ile İncelenmesi”, Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 10 (1), ss.181-189
- Alpun, Mevlüde Elif (2017), Bankacılık Sistemi İçerisinde Katilim Bankacılığının Yeri ve Katilim Bankacılığının Güçlü ve Zayıf Yönleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Bankacılık Anabilim Dalı, Ankara
- Doğan, Mesut (2013), “Katılım ve Geleneksel Bankaların Finansal Performanslarının Karşılaştırılması: Türkiye Örneği”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, (58), ss.175-188.
- Er, Şebnem (2009), “Dinamik Panel Veri Analizi ve Bir Uygulama”, Yayınlanmış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
- Erdaş, Mehmet Levent (2015), “Katılım Bankalarının Kâr Dağıtım Metodları ve Bankacılık Sektöründeki Yapısal Analizi”, Sakarya University The Institute of Social Sciences, Departments of Islamic Economics and Finance Research Center for Islamic Economics and Finance International Congress on Islamic Economics and Finance (ICISEF) 21-23 October, 2015, Sakarya / Turkey, ss.111-133
- Görüş, Muhammed Şehid - Özgür, Önder (2016), “Türkiye’de İslami Bankaların Karlılığının Belirleyicileri: Banka İçi Faktör Analizi”, Sakarya İktisat Dergisi, Haziran, 5 / 2, ss.1-13.
- Güler, Sevda (2019), “Banka Kârlılık Oranlarının Panel Veri Analizi ile Değerlendirilmesi: Türkiye’de Faaliyet Gösteren Mevduat ve Katılım Bankalarının Karşılaştırılması”, İzmir Democracy University Social Sciences Journal, 2 (2), ss.173-190.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İşletme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
4 Ekim 2021
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
20 Ağustos 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Sayı: 92
APA
Yılmaz, C., & Özgür, E. (2021). Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 92, 1-20. https://doi.org/10.25095/mufad.944461
AMA
1.Yılmaz C, Özgür E. Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2021;(92):1-20. doi:10.25095/mufad.944461
Chicago
Yılmaz, Cengiz, ve Ersan Özgür. 2021. “Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 92: 1-20. https://doi.org/10.25095/mufad.944461.
EndNote
Yılmaz C, Özgür E (01 Ekim 2021) Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi 92 1–20.
IEEE
[1]C. Yılmaz ve E. Özgür, “Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması”, Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 92, ss. 1–20, Eki. 2021, doi: 10.25095/mufad.944461.
ISNAD
Yılmaz, Cengiz - Özgür, Ersan. “Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması”. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 92 (01 Ekim 2021): 1-20. https://doi.org/10.25095/mufad.944461.
JAMA
1.Yılmaz C, Özgür E. Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2021;:1–20.
MLA
Yılmaz, Cengiz, ve Ersan Özgür. “Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması”. Muhasebe ve Finansman Dergisi, sy 92, Ekim 2021, ss. 1-20, doi:10.25095/mufad.944461.
Vancouver
1.Cengiz Yılmaz, Ersan Özgür. Katılım Bankalarında Kârlılığa Etki Eden Faktörlerin Tespiti İçin Panel Veri Analizi Uygulaması. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 01 Ekim 2021;(92):1-20. doi:10.25095/mufad.944461
Cited By
KATILIM BANKLARINDA KARLILIĞI ETKİLEYEN İÇSEL VE DIŞSAL FAKTÖRLERİN PANEL VERİ YÖNTEMİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (2016-2021)
Bingöl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.33399/biibfad.1079844INVESTIGATION OF FACTORS INFLUENCING THE FINANCIAL PERFORMANCE OF TURKISH PARTICIPATION BANKS WITH PANEL DATA ANALYSIS
Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.29106/fesa.1130056Finansal performansı etkiyen içsel faktörler: mevduat ve katılım bankaları üzerine bir uygulama
Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.58588/aru-jfeas.1292408KATILIM BANKACILIĞINDA FİNANSAL PERFORMANS: TÜRKİYE ÖRNEĞİ
Dumlupınar Üniversitesi İİBF Dergisi
https://doi.org/10.58627/dpuiibf.1498157Katılım Bankacılığında Aktif Kârlılığı ve Özkaynak Kârlılığı Üzerine Etki Eden Faktörler
Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi
https://doi.org/10.29216/ueip.1510080KATILIM BANKALARININ FİNANSAL PERFORMANS GÖSTERGELERİ İLE MAKROEKONOMİK FAKTÖRLER ARASINDAKİ İLİŞKİ
Finans Ekonomi ve Sosyal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.29106/fesa.1531022Profitability determinants in Turkish banking: comparing Islamic and conventional banks under inflation and bond rate effects
Journal of Financial Regulation and Compliance
https://doi.org/10.1108/JFRC-01-2025-0016