Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz

Büşra Bilgiseven; F. Müge Arslan

doi:10.14780/muiibd.1533587

Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz

Öz

2000’li yılların başı itibariyle mal ve dağıtım odaklı klasik anlayış yerini karşılıklı iletişim odaklı, tüketicilere tek taraflı değer üreten değil, tüketicilerin değer üretiminde aktif rolde olduğu bir anlayışa doğru hızla evrilmiştir. Ortak değer yaratma kavramı, literatürde bir paradigma kayması olarak adlandırılan Hizmet-Baskın (H-B) mantık anlayışla birlikte tüketiciyi merkeze alan, tüketicilerin işletmelerle karşılıklı bilgi alışverişi, geri bildirimde bulunduğu, yeni mal ve hizmetlerin fikirlerinin ortaya çıkmasına katkı sağladığı, uygun şartlarda üretime ortak bir şekilde katıldığı bir sistemi ifade eder. Ortak değer yaratma kavramı nispeten yeni bir kavram olmasına rağmen ilgili literatür hızlı bir şekilde büyümüştür. Ancak ortak değer yaratma kavramına ilişkin olarak Türkçe literatürde yapılmış olan çalışma sayısı halen sınırlı sayıdadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı, ortak değer yaratma kavramına ilişkin dünden bugüne ilgili literatürün göstermiş oldu gelişimi ortaya koymaktır. Bu amaçla bu çalışmada bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda 2004-2024 yılları arasında Web of Science (WoS) veri tabanında taranan 1.236 makale analiz edilmiştir. 1.236 makale ilk olarak performans analizi ile alanın önemli çalışmaları, alanın en üretken yazarlar, alanın önde gelen ülke ve kurumları gibi parametrelerle analiz edilmiştir. Ardından, bilimsel haritalandırma yöntemiyle atıf analizi, ortak atıf analizi ve ortak kelime analizi yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Albinsson, P. A., Perera, B. Y., & Sautter, P. T. (2016). DART Scale Development: Diagnosing a Firm’s Readinessfor Strategic Value Co-Creation. Journal of Marketing Theory and Practice, 24, 42-58. DOİ:10.1080/106 96.679.2016.1089763
Alves, H., Fernandes, C., & Raposo, M. (2015). Value Co-Creation: Concept and Contexts of Application and Study. Journal of Business Research, 69(6), 1626-1633. DOİ:10.1016/j.jbusres.2015.10.029
Anderson, J. C., Jain, D. C., & Chintagunta, P. K. (1993). Customer Value Assessment ın Business Market: A Stateof-Practice Study. Journal of Business-to-Business Marketing, 1(1), 3-29. DOİ:10.1300/J033v01n01_02
Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-Tool For Comprehensive Science Mapping Analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. DOİ:10.1016/j.joi.2017.08.007
Arslan, E. (2022). Sosyal Bilim Araştırmalarında VOSviewer ile Bibliyometrik Haritalama ve Örnek Uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 22(2), 33-56.
Ballantyne, D., & Varey, R. J. (2006). Creating Value-in-use Through Marketing Interaction: The Exchange Logic of Relating Communicating and Knowing. Marketing Theory, 6(3), 335-348. DOİ:10.1177/147.059.3106066795
Birkle, C., Pendlebury, D. A., Schnell, J., & Adams, J. (2020). Web of Science as a Data Source for Research on Scientific and Scholarly Activity. Quantitative Science Studies, 363-376. DOİ:10.1162/qss_a_00018
Bukar, U.A., Sayeed, M.S., Razak, S.F.A., Yogarayan, S., Amodu, O.A., ve Mahmood, R.R.R. (2023). A Method for Analyzing Text Using VOSviewer. MethodsX 11. DOİ: 10.1016/j.mex.2023.102339

Dirik, D., Eryılmaz, İ., & Erhan, T. (2023). Post-Truth Kavramı Üzerine Yapılan Çalışmaların VOSviewer ile Bibliyometrik Analizi. Sosyal Mucit Academic Review, 4(2), 164-188. DOİ:10.54733/smar.1271369
Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to Conduct a Bibliometric Analysis: An Overview and Guidelines. Journal of Business Research, 133, 285-296. DOİ:10.1016/j.jbusres.2021.04.070
Durukal, E. (2019). Pazarlama 1.0’dan Pazarlama 4.0’a Doğru Değişim. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 8(3), 1613-1633.
Dzikowski, P. (2018). A Bibliometric Analysis of Born Global Firms. Journal of Business Research, 85, 281-294. DOİ:10.1016/j.jbusres.2017.12.054
Edvardsson, B., Tronvoll, B., & Gruber, T. (2011). Expanding Understanding of Service Exchange and Value Co-Creation: A Social Construction Approach. Journal of the Academy of Marketing Science , 39, 327-339. DOİ: 10.1007/s11747.010.0200-y
Eichholz, J., Heimburg, V., Grobe, N., Hefft, D., Henke, M., & Wiesche, M. (2023). Approaching Value Co-Creation in Different Contexts Through A Bibliometric Analysis. Procedia CIRP 120, 1161-1166. DOİ:10.1016/j.procir.2023.09.142
Eivazzadeh, S. (2020). Sosyal Medyada Pazarlama Faaliyetleri ve Güvenin Ortak Değer Yaratımı Üzerindeki Etkisi: Türkiye ve İran’da Karşılaştırmalı Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Doktora Tezi. Erzurum.
Ellegaard, O., & Wallin, J. A. (2015). The Bibliometric Analysis of Scholarly Production: How Great is the Impact? Scientometrics, 105, 1809-1831. DOİ:10.1007/s11192.015.1645-z
Erdoğan, B. Z. (2009). Pazarlama: Küresel Krizin Suçlusu mu, Kurtarıcısı mı? Tüketici ve Tüketici Araştırmaları Dergisi, 1(1), 41-51.
Erdoğan, B. Z., & Çiftçi, S. D. (2015). Uygulamalı Sentez Bir Sosyal Bilim Olarak Pazarlama. Pazarlama Teorisi ve Uygulamaları Dergisi, 1(1-21).
Erdoğan, B., & İşlek, M. S. (2013). Pazarlamaya Farklı Yaklaşımlar ve Kültürün Bu Yaklaşımlar Üzerindeki Rolü: Anglo-Sakson, Alp-Germen ve Anadolu Yaklaşımları Karşılaştırması. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi(11), 117-138.
Evirgen, D. (2022). Marka Toplulukları İle Ortak Marka Değeri Yaratmak: Fotoğraflardaki Dior Marka Kişiliği. Akademik Sanat(16), 94-109.
Fuciu, M., & Dumitrescu, L. (2018). From marketing 1.0 to Marketing 4.0–The Evolution of The Marketing Concept In The Context of The 21 Century. In International conference knowledge-based organization (Vol.24, No. 2, pp. 43-48). DOİ: 10.1515/kbo-2018-0064
Galvagno, M., & Dalli, D. (2014). Theory of Value Co-Creation: A Systematic Literature Review. Managing Service Quality, 24(6), 643-683. DOİ:10.1108/MSQ-09-2013-0187
Grönroos, C. (2008). Service Logic Revisited: Who Creates Value? And Who Co-Creates? European Business Review, 20(4), 298-314. DOİ:10.1108/095.553.40810886585
Grönroos, C., & Voima, P. (2013). Critical Service Logic: Making Sense of Value and Co-Creation. Journal of the Academy of Marketing Science, 41, 133-150. DOİ:10.1007/s11747.012.0308-3.
Gümüş, C., & Aksoy, R. (2022). Hizmet Baskın Mantık Çerçevesinde Değerin Birlikte Yaratımı KavramınaGenel Bir Bakış. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(3), 324-334. DOİ:10.26677/TR1010.2022.936
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2019). Marketing 3.0: From products to customers to the human spirit (pp.139-156). Springer Singapore.
Lawani, S. M. (1981). Bibliometrics: Its Theoretical Foundations, Methods and Applications. Libri, 294-315. DOİ:10.1515/libr.1981.31.1.294
M.J.Cobo, Lopes-Herrera, A., Herrera-Viedma, E., & Herrera, F. (2011). Science Mapping Software Tools:Review, Analysis, and Comparetive Study Among Tools. Journal of the American Society for InformationScience and Technology, 62(7), 1382-1402. DOİ:10.1002/asi.21525
Mucuk, İ. (2014). Pazarlama İlkeleri, 20. Baskı, Türkmen Kitabevi, İstanbul.
Munoz, J. A., Herrea-Viedma, E., Santisteban-Espejo, A., & Cobo, M. J. (2020). Software Tools for Conducting Bibliometric Analysis in Science: An up-to-date Review. Profesional de la Informacion, 29(1). DOİ:10.3145/epi.2020.ene.03
Neghina, C., Caniels, M. C., Bloemer, J. M., & van Birgelen, M. J. (2014). Value Cocreation in Service Interactions: Dimensions and Antecedents. Marketing Theory, 15(2), 221-242. DOİ:10.1177/147.059.3114552580
Prahalad, C. K. & Ramaswamy, V. (2000). Co-Opting Customer Competence, Harvard Business Review, 78(1), 79-90.
Prahalad, & Ramaswamy, V. (2004a). Co-Creation Experiences: The Next Practice in Value Creation. Journal of Interactive Marketing, 18(3), 5-14.
Prahalad, C. K. & Ramaswamy, V. (2004b). The Future of Competition: Co-Creating Unique Value with Customers, Harvard Business Scholl Press, Boston, Massachusetts, USA.
Prahalad, C. K. & Ramaswamy, V. (2004c). Co-Creating Unique Value with Customers, Strategy & Leadership, 32 (3), 4-9. DOİ:10.1108/108.785.70410699249
Prahalad, & Ramaswamy, V. (2004). Co-Creation Experiences: The Next Practice in Value Creation. Journal of Interactive Marketing, 18(3), 5-14. DOİ:10.1002/dir.20015
Pritchard, A. (1969), “Statistical bibliography or bibliometrics?”, Journal of Documentation, 25, 348-349.
Ramaswamy, V. (2009). Co-Creation of Value-Toward an Expanded Paradigm of Value Creation. Marketing Review St.Gallen, 26(6), 11-17. DOİ:10.1007/s11621.009.0085-7
Ranjan, K. R., & Read, S. (2016). Value Co-Creation: Concept and Measurement. Journal of the Academy of Marketing Science, 44, 290-315. DOİ:10.1007/s11747.014.0397-2
Rojas-Lamorena, A. J., Barrio-García, S. D. & Alcantara-Pilar, J.M. (2022). A Review of Three Decades of Academic Research on Brand Equity: A Bibliometric Approach Using Co-Word Analysis and Bibliographic Coupling, Journal of Business Research, 139, 1067-1083. DOİ: 10.1016/j.jbusres.2021.10.025
Saarijarvi, H., Kannan, P. K., & Kuusela, H. (2013). Value Co-Creation: Theoratical Approaches and Practical İmplications. European Business Review, 25(1), 6-19. DOİ:10.1108/095.553.41311287718
Saha, V., Mani, V., & Goyal, P. (2020). Emerging Trends in the Literature of Value Co-Creation: A Bibliometric Analysis. Benchmarking: An International Journal, 27(3), 981-1002. DOİ:10.1108/BIJ-07-2019-0342
Shah, S. H., Noor, S., Ahmad, A. B., Butt, A. S., & Lei, S. (2022). Retrospective View and Thematic Analysis of Value Co-Creation Through Bibliometric Analysis. Total Quality Management & Business Excellence, 33(7-8), 752-776. DOİ:10.1080/14783.363.2021.1890017
Sheth, J. N., & Uslay, C. (2007). Implications of The Revised Definition of Marketing: From exchange To Value Creation. Journal of Public Policy & Marketing, 26(2), 302-307. DOİ: 10.1509/jppm.26.2.302
Sinkovics, N. (2016). Enhancing the Foundations for Theorising Through Bibliometric Mapping. Internatinal Marketing Review, 33(3), 327-350. DOİ:10.1108/IMR-10-2014-0341
Şişik, L. (2022). Gastronomi Alanındaki Uluslararası Araştırma Eğilimleri: Web of Science (WOS) Veri Tabanında Yer alan 1995-2018 Yıllarına Ait Makalelerin Bibliyometrik Analizi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Anabilim Dalı Doktora Tezi. İstanbul.
Şimşir, İ. (2022). Bibliyometri ve Bibliyometrik Analize İlişkin Kavramsal Çerçeve. O. Öztürk, & G. Gürler içinde, Bir Literatür İncelemesi Aracı Olarak Bibliyometrik Analiz (Cilt 3). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Van Eck, N., Waltman, L., (2010). Software Survey: VOSviewer, A Computer Program for Bibliometric Mapping. Scientometrics. 84(2), 523-538. DOİ: 10.1007/s11192.009.0146-3
Vargo, S. L., & Lusch, R. F. (2004). Evolving to a New Dominant Logic for Marketing. Journal of Marketing, 68(1), 1-17. DOİ:10.1509/jmkg.68.1.1.24036
Vargo, S. L., & Lusch, R. F. (2017). Service-Dominant Logic 2025. International Journal of Research in Marketing, 34(1), 46-47. DOİ:10.1016/j.ijresmar.2016.11.001
Vargo, S. L., & Lusch, R. L. (2008). Service-Dominant Logic: Continuing The Evolution. Journal of the Academy of Marketing Science, 36, 1-10. DOİ:10.1007/s11747.007.0069-6
Vargo, S. L., Maglio, P. P., & Akaka, M. A. (2008). On Value and Value Co-Creation: A Service Systems and Service Logic Perspective. European School of Management, 26, 145-152. DOİ:10.1016/j.emj.2008.04.003
Vega-Vazquez, M., Revilla-Camacho, M. A., & Cossio-Silva, F. J. (2013). The Value Co-Creation Process as a Determinant of Customer Satisfaction. Management Decision, 51(10), 1945-1953. DOİ:10.1108/MD-04-2013-0227
Wong, D. (2018). VOSviewer. Technical Services Quaterly. 35(2), 219-220. DOİ: 10.1080/07317.131.2018.1425352
Woodruff, R. B. (1997). Customer Value: The Next Source For Competitive Advantage. Journal of The Academy of Marketing Science, 25, 139-153. DOİ:10.1007/BF02894350
Yi, Y., & Gong, T. (2013). Customer Value Co-Creation Behaviour: Scale Development and Validation. Journal of Business Research, 66, 1279-1284. DOİ:10.1016/j.jbusres.2012.02.026
Yükselen, C. (2010). Pazarlama İlkeler-Yönetim-Örnek Olaylar, 8. Baskı. Ankara: Detay Yayıncılık.
Zan, B. U. (2019). Doğrudan Atıf, Ortak Atıf ve Bibliyografik Eşleşme Yaklaşımlarına Dayalı Olarak Araştırma Alanlarının Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 14(2), 501-516.
Zeithaml, V. A. (1988). Consumer Perceptions of Price, Quality and Value: A Means-End Model and Synthesis of Evidence. Journal of Marketing, 52(3), 2-22. DOİ:10.1177/002.224.298805200302
Zeren, D., & Kaya, N. (2020). Dijital Pazarlama: Ulusal Yazının Bibliyometrik Analizi. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(1), 35-52.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Büşra Bilgiseven ^*
0000-0002-4162-419X
Türkiye

F. Müge Arslan
0000-0003-1665-348X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

18 Ağustos 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

31 Ocak 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 47 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.14780/muiibd.1533587

IZ

https://izlik.org/JA42YG97PM

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bilgiseven, B., & Arslan, F. M. (2025). Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 47(2), 196-228. https://doi.org/10.14780/muiibd.1533587

AMA

1.Bilgiseven B, Arslan FM. Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2025;47(2):196-228. doi:10.14780/muiibd.1533587

Chicago

Bilgiseven, Büşra, ve F. Müge Arslan. 2025. “Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 47 (2): 196-228. https://doi.org/10.14780/muiibd.1533587.

EndNote

Bilgiseven B, Arslan FM (01 Ağustos 2025) Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 47 2 196–228.

IEEE

[1]B. Bilgiseven ve F. M. Arslan, “Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 47, sy 2, ss. 196–228, Ağu. 2025, doi: 10.14780/muiibd.1533587.

ISNAD

Bilgiseven, Büşra - Arslan, F. Müge. “Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 47/2 (01 Ağustos 2025): 196-228. https://doi.org/10.14780/muiibd.1533587.

JAMA

1.Bilgiseven B, Arslan FM. Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2025;47:196–228.

MLA

Bilgiseven, Büşra, ve F. Müge Arslan. “Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 47, sy 2, Ağustos 2025, ss. 196-28, doi:10.14780/muiibd.1533587.

Vancouver

1.Büşra Bilgiseven, F. Müge Arslan. Dünden Bugüne Pazarlama Literatüründe Ortak Değer Yaratma Kavramı: Bir Bibliyometrik Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 01 Ağustos 2025;47(2):196-228. doi:10.14780/muiibd.1533587