Araştırma Makalesi

FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ

Cilt: 47 Sayı: 1 14 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ

Öz

Bu makale, farklılaştırma stratejilerinin sürdürülebilir satın alma politikaları üzerindeki etkisini ve çevresel belirsizliğin bu ilişkideki aracı rolünü incelemektedir. Çevresel belirsizlik, teknoloji, talep ve tedarik belirsizliği olmak üzere üç alt boyut üzerinden ele alınmıştır. Araştırma, Türkiye İhracatçılar Meclisi’ne üye ilk 1000 ihracatçı firmanın 257 orta ve üst düzey satın alma ve tedarik zinciri yöneticisine uygulanan anket verilerine dayanmaktadır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 27.0 ve AMOS 26.0 programları kullanılmış, hipotez testlerinde ise DFA ve YEM yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, farklılaştırma stratejisindeki artışların sürdürülebilir satın alma politikalarını olumlu yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, talep ve teknolojik belirsizliklerin farklılaştırma stratejisi ile sürdürülebilir satın alma politikaları arasındaki ilişkide aracılık etkisi göstermediği belirlenmiştir. Ancak, tedarik belirsizliğinin hem farklılaştırma stratejisi hem de sürdürülebilir satın alma politikaları ile anlamlı ilişkiler kurarak bu süreçte aracı bir rol üstlenebileceği saptanmıştır. Bu çalışma, orta ve üst düzey satın alma profesyonelleriyle sınırlı olup 2022 yılına ait kesitsel veriler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Uygulamalı bulgular, işletmelerin rekabet stratejilerini sürdürülebilirlik hedefleriyle uyumlu hale getirmesi gerektiğini ve bu sayede uzun vadeli avantajlar elde edebileceğini göstermektedir. Araştırma, farklılaştırma stratejilerinin sürdürülebilir satın alma politikaları ile ilişkisinde çevresel belirsizliğin ve alt boyutlarının aracı rolünü inceleyerek literatüre özgün bir katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alinaghian, L.S., Aghadasi. M.: Proposing a model for purchasing system transformation. Paper presented at the EurOMA 16th Conference, Glasgow, Scotland, (2006).
  2. Akçi, Y. (2012). Çevre Belirsizliği Altinda, Rekabet Stratejileri ile Tedarik Zinciri Stratejilerinin Firma Performansina Etkisi IMKB İmalat Sektörü Uygulamasi. (Yayın No. 327988) [Doktora Tezi, Dumlupınar Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  3. Arora, A., Arora, A.S., Sivakumar, K. and Burke, G. (2020), “Strategic sustainable purchasing, environmental collaboration, and organizational sustainability performance: the moderating role of supply base size”, Supply Chain Management, Vol. 25 No. 6, pp. 709-728.
  4. Carr, A.S., Smeltzer, L.R.: An empirically based operational definition of strategic purchasing. European Journal of Purchasing and Supply Management, vol. 3(4), pp. 199-207, (1997)
  5. Carter, C. R., & Rogers, D. S. (2008). A framework of sustainable supply chain management: moving toward new theory. International journal of physical distribution & logistics management, 38(5), 360-387.
  6. Christopher, M., & Holweg, M. (2011). “Supply Chain 2.0”: Managing supply chains in the era of turbulence. International journal of physical distribution & logistics management, 41(1), 63-82.
  7. Çankaya, S.Y., (2015). Tedarik Zinciri Yönetimine Sürdürülebilirlik Perspektifinden Bakış ve Yeşil Uygulamalar. (Yayın No. 413911) [Doktora Tezi, Gebze Teknik Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
  8. Das D. The impact of Sustainable Supply Chain Management practices on firm performance: lessons from Indian organizations. Journal of Cleaner Production. (2018) 203:179–96.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

10 Ocak 2025

Kabul Tarihi

3 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 47 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Arslan, O., & Can, E. (2025). FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 47(1), 158-174. https://doi.org/10.14780/muiibd.1617043
AMA
1.Arslan O, Can E. FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2025;47(1):158-174. doi:10.14780/muiibd.1617043
Chicago
Arslan, Onur, ve Esin Can. 2025. “FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 47 (1): 158-74. https://doi.org/10.14780/muiibd.1617043.
EndNote
Arslan O, Can E (01 Nisan 2025) FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 47 1 158–174.
IEEE
[1]O. Arslan ve E. Can, “FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 47, sy 1, ss. 158–174, Nis. 2025, doi: 10.14780/muiibd.1617043.
ISNAD
Arslan, Onur - Can, Esin. “FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 47/1 (01 Nisan 2025): 158-174. https://doi.org/10.14780/muiibd.1617043.
JAMA
1.Arslan O, Can E. FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2025;47:158–174.
MLA
Arslan, Onur, ve Esin Can. “FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 47, sy 1, Nisan 2025, ss. 158-74, doi:10.14780/muiibd.1617043.
Vancouver
1.Onur Arslan, Esin Can. FARKLILAŞTIRMA VE SÜRDÜRÜLEBİLİR SATIN ALMA POLİTİKALARI: ÇEVRESEL BELİRSİZLİĞİN ARACI ROLÜ. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 01 Nisan 2025;47(1):158-74. doi:10.14780/muiibd.1617043