-

Öz

 Private pension system has been available in Turkey since 2001.  The scheme is based on voluntary participation and shares are principally paid by individual participants but can also be paid by employers. For the payments made by individual participants, there is a government contribution of 25%. The taxation of contribution payments for private pension scheme and the amount of accumulations following the opt-out of the scheme has been amended by Law No. 6327. In this study the status of contribution payments for private pension scheme  in terms of tax practises, the taxation of the amount of accumulations following the opt-out of the scheme, private pension companies and private pension funds have been reviewed. Additionally, the pension transactions relating to banking and insurance transaction tax and the stamp tax have also been outlined

Anahtar Kelimeler

• Private pension, government contribution, taxation, private pension company, private pension fund

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNİN VERGİ UYGULAMALARI BAKIMINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Bireysel emeklilik sistemi Türkiye’de 2001 yılından itibaren uygulanmaktadır. Sistem gönüllü katılım esasına dayanmakta olup, katkı payları esas olarak katılımcılar tarafından ödenmektedir. Ancak, işverenler tarafından da katkı payı ödenebilmektedir. Katılımcılar tarafından ödenen katkı paylarının %25’i kadar devlet katkısı sağlanmaktadır. Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının ve sistemden ayrılma esnasında elde edilen birikim tutarlarının vergilendirilmesi, 6327 sayılı Kanun ile yapılan düzenleme sonucunda değişikliğe uğramıştır. Bu çalışmada, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının vergi uygulamaları bakımından durumu, sistemden ayrılma sırasında elde edilen birikimlerin vergilendirilmesi ile bireysel emeklilik şirketleri ve yatırım fonlarının vergilendirilmesi, ayrıca bireysel emeklilik işlemlerinin banka ve sigorta muameleleri vergisi ve damga vergisi karşısındaki durumları incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel emeklilik, devlet katkısı, vergilendirme, bireysel emeklilik şirketi, bireysel emeklilik yatırım fonu

Kaynakça

1. AKALIN, Devrim-BAYRAKTAR, İhsan Kağan, Türkiye’de ve Dünyada Sosyal Gü- venlik Sistemlerinin/Emeklilik Sistemlerinin Vergilendirilmesi”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:367, Mart 2012, ss.49-58.
2. BUDAK, Atilla-SARI Serkan, “Bireysel Emeklilik Sisteminde Haksız Vergileme!”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı.362, Ekim 2011, ss.70-77.
3. DEMİRCİ, Azmi-ŞEN, Atakan, Bireysel Emeklilik Sistemi, Maliye Hesap Uzmanları Derneği Yay., İstanbul, 2006.
4. DİLİÇIKIK, Ata, “Bireysel Emeklik Sisteminde Yeni Düzenlemeler”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:374, Ekim 2012, ss.85-93.
5. ERDEM, Tahir, “Bireysel Emeklilik Sistemine Yönelik Değişikliklerin Eleştirisi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı:104, Ocak-Şubat, 2013, ss.73-116.
6. ERDEM, Tahir, “Bireysel Emeklilik Stopajına İlişkin Önemli Bir Yargı Kararı”, Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi, Sayı:89, Mayıs 2011, ss.69-76.
7. EROL, Ahmet, “6327 Sayılı Yasa ile Gelir Vergisi Kanunu’nda Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Sistemine Yönelik Olarak Yapılan Değişiklikler”, Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi, Sayı:106, Ekim 2012, ss.17-31.
8. EROL, Ahmet, “Bireysel Emeklilik Şirketlerinin ve Aracılarının BSMV Karşısındaki Durumları”, Lebib Yalkın Mevzuat Dergisi, Sayı:5, Mayıs, 2004, ss.19-23.

9. ESEN, Muhittin, “Danıştay Kararı Sonrasında Bireysel Emeklilik Sisteminden Ayrı- lanlara Yapılan Ödemelerin Anaparaya İsabet Eden Kısmı Üzerinden Yapılacak Vergi Kesintisi”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:363, Kasım, 2011, ss.99- 104.
10. GENÇYÜREK, Levent, “Bireysel Emeklilik Aracılarının Vergilendirilmesi”, Yakla- şım Dergisi, Sayı:140, Ağustos 2004, ss.46-50.
11. GERÇEK, Adnan, “Bireysel Emeklilik Sistemine Yönelik Yeni Vergisel Teşviklerin Değerlendirilmesi”, Sicil, Sayı:28, Aralık, 2012, ss.242-249.
12. GİDER, Zeynullah, “6327 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun Amacı ve Bireysel Emeklilik Sisteminden Elde Edilen Gelirin Vergilendirilmesinde Meydana Gelen Değişiklikler”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:374, Ekim 2012, ss.132-139.
13. GÖKMEN, Selahattin, , “Bireysel Emeklilik Sisteminde Yeni Dönem Başlıyor”, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı.287, Ağustos 2012, ss.143-160.
14. GÜVEL, Enver Alper-ÖNDAŞ GÜVEL, Afitap, Sigortacılık, Seçkin Yay., Ankara, 2004.
15. İNNECİ, Ahmet, “Bireysel Emeklilik Sisteminde Yapılan Yeni Düzenlemeler ve De- ğerlendirilmesi”, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:22, Sayı:1, ss.105-119.
16. OKTAYER, Nagihan-OKTAYER, Asuman, ,“Özel Emeklilik Fonlarının Finansal Piyasaların Gelişimine Etkileri”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt:IX, Sayı.II, ss.55-80.
17. ORUÇ, Yunus, “Yapılan Yeni Düzenlemelerle Birlikte, Bireysel Emeklilik Sisteminde Katılımcılar Arasında Eşitlik Sağlandı mı?”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:380, Nisan 2013, ss.108-112.
18. SARILI, Mustafa Ali, “Türkiye’de Bireysel Emeklilik Sistemini Yapısı, İşleyişi ve Bu Sistemin Bireysel Emeklilik Fonlarına Sağladığı Vergisel Avantajlar”, Bankacılar Dergisi, Sayı:78, 2011, ss.35-55.
19. SELÇUK, Rıdvan, “Bireysel Emeklilik Sistemi Neler Getiriyor?”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:260, Nisan 2003, ss.4-14.
20. SUNAR, Mehmet, “6327 Sayılı Kanun’la Bireysel Emeklilik Sisteminde Yapılan Gelir Vergisi Değişiklikleri”, Vergi Sorunları Dergisi, Sayı:294, Mart 2013, ss.55-64.
21. TOKMAKKAYA, Murat, “Bireysel Emeklilik Sisteminden Çıkışta Ödenen Anapara Üzerinden Yapılan Gelir Vergisi Tevkifatının Hukukiliği”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı: 337, Eylül 2009, ss.7-10.
22. TÜRKDOĞAN, Abdullah-APAK, Yavuz, “Bireysel Emeklilik Sisteminin Gelir Vergisi Açısından Değerlendirilmesi ve Bir Yargı Kararı”, Vergi Dünyası Dergisi, Sayı:353, Ocak 2011, ss.84-88.