ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI

Ülkü Arıkboğa

doi:10.14780/muiibd.582302

ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI

Öz

Bu çalışmada, çevre politikasının ekonomik araçları Türkiye’deki belediye uygulamaları açısından ele alınmıştır. Bu kapsamda, belediyelerin günümüzde kullandığı ekonomik araçlar tespit edilerek, bu araçların etkinliği incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada öncelikle çevre sorunlarının çözümü konusunda geliştirilen çevre politikası araçlarından bahsedilmiş, düzenleyici, katılımcı ve ekonomik araçlar hakkında bilgi verilmiştir. Türkiye’de belediyelerin çevre politikasının ekonomik araçlarına ilişkin uygulamaları ise mevcut yasal düzenlemeler doğrultusunda belediyelerin yetkili olduğu alanlar kapsamında ele alınmıştır. Bu çerçevede, belediyelerin yasalar kapsamında kullandığı ekonomik araçlar; vergiler, harçlar, harcamalara katılma payları, ücretler başlıkları altında incelenmiştir. Ayrıca, belediyelerin son yıllarda atıkların geri dönüşümünü teşvik edici nitelik taşıyan bazı örnek uygulamaları da bir ekonomik araç olarak teşvikler başlığı altında değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Çevre Politikasının Ekonomik Araçları,Çevre Vergileri,Çevre Temizlik Vergisi,Atık Ücretleri

Kaynakça

ARIKBOĞA, Ü. (2016). Belediyelerin Gelir Yapısı: Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (33): 276-297.
BALIN, B. E. (2011). Çevre Politikası: İktisadi Bir Yaklaşım, İstanbul, Derin Yayınları.
BARDE, J. P. (1994). Economic Instrumets In Environmental Policy: Lessons From The OECD Experience And Their Relevance to Developing Economies, Working Paper:92, OECD Development Centre.
BİYAN, Ö. ve Gök, M. (2014). Çevre Politikaları Kapsamında Avrupa Birliği ve Türkiye’de Çevre Vergilerinin Uygulanışı: Karşılaştırmalı Bir Analiz, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl 7, Sayı 2: 281-310.
CARTER, N. (2007). The Politics of the Environment, New York, Cambridge University Press.
CONNELLY, J. and Smith, G. (2003). Politics and the Environment: From Theory to Practice, New York, Routledge.
CORDATO, R. E. (2001). The Polluter Pays Principle: A Proper Guide for Environmental Policy. Washington D.C., Institute for Research on Economics of Taxation.
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü (2010). Atıksu Tarifelerinin Belirlenmesine Yönelik Kılavuz, Ankara, Çevre ve Orman Bakanlığı.

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü (2011). Evsel Katı Atık Tarifelerinin Belirlenmesine Yönelik Kılavuz, Ankara, Çevre ve Orman Bakanlığı.
ERCAN, E. (2015). Türkiye’de Çevre Vergileri Mi Çevre Vergisi Mi? TBB Dergisi. Sayı 119: 209-226.
EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY (EEA) (2005). Market Based Instruments for Environmental Policy in Europe, EEA Technical Report No:8/2005, Luxembourg, Office for Offical Publications of the European Communities.
EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY (EEA) (2006). Using The Market For Cost-Effective Environmental Policy: Market-Based Instruments in Europe, Luxembourg, Office for Offical Publications of the European Communities.
EUROPEAN ENVIRONMENT AGENCY (EEA) (2016). Environmental Taxation and EU Environmental Policies, Luxembourg, Office for Offical Publications of the European Communities.
EUROSTAT (2018a). Environmental Tax Revenues. https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/env_ac_tax_esms.htm. Erişim Tarihi (27.12.2018).
EUROSTAT (2018b). Environmental Tax Statistics. https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Environmental_tax_statistics_-_detailed_analysis#Environmental_tax_revenue_in_Europe_in_2016 . Erişim Tarihi (27.12.2018).
FULLERTON, D. and Metcalf, G.E.(1997). Environmental Taxes and The Double Dividend Hypothesis: Did You Really Expect Something For Nothing? National Bureau of Economic Research, Working Paper 6199. https://www.nber.org/papers/w6199.pdf (Erişim Tarihi 01.01.2019).
GÜNDÜZ, İ. O. ve Agun, B. H. (2013). Çevre Vergilerinin Yerel Yönetim Düzeyinde Uygulanması: Avrupa Birliği ve Türkiye Uygulaması, Maliye Finans Yazıları, Yıl 27. Sayı 99: 55-79.
https://atikyonetimi.ibb.istanbul/akilli-geri-donusum-konteyneri/ (Erişim Tarihi:19.01.2019).
http://marmarahaber.gov.tr/NewsDetails.aspx?id=4464 (Erişim Tarihi: 22.01.2019).
JAMALI, T. (2007). Ekolojik Vergiler (Çevre Vergileri), Ankara, Yaklaşım Yayıncılık.
KELEŞ, R. ve diğerleri (2015). Çevre Politikası, Ankara, İmge Kitabevi.
KRESIER, L. ve diğerleri (2013). Market Based Instruments: National Experiences in Environmental Sustainability, Cheltenham, Edward Elgar.
MCCORMICK, J. (2001). Environmental Policy in the European Union, New York, Palgrave.
MENGİ, A. (1997). Küresel Çevre Sorunları ve Politikaları, Ankara, Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları.
MOUSSIS, N. (2004). Avrupa Birliği Politikalarına Giriş Rehberi, Çev. Ahmet Fethi, İstanbul, Mega Press.
MUTLU, A. (2006). Küresel Kamusal Mallar Bağlamında Sağlık Hizmetleri ve Çevre Kirlenmesi: Üretim, Finansman ve Yönetim Sorunları, Maliye Dergisi, Sayı 150: 53-78.
ORGANISATION FOR ECONOMIC CO-OPERATION AND DEVELOPMENT (OECD) (1989). Economic Instruments For Environmental Protection, Paris, OECD.
ORGANISATION FOR ECONOMIC CO-OPERATION AND DEVELOPMENT (OECD) (1997). Environmental Taxes and Green Tax Reform, Paris, OECD.
ORGANISATION FOR ECONOMIC CO-OPERATION AND DEVELOPMENT (OECD) (2006). The Political Economy of Environmentally Related Taxes, Paris, OECD.
ORHAN, G. (2018). “Türkiye’de Çevre Politikaları,” Türkiyede Kentsel Alan ve Çevre Politikaları Analizleri, Ed. Elvettin Akman ve Cenay Babaoğlu, Ankara, Ekin Yayınevi, s.1-22.
ROYAL SOCİETY (2002). Economic Instruments for the Reduction of Carbon Dioxide Emissions, Policy Document 26/2, Londra, The Royal Society.
SARIKAYA, H. Z. (2004). Avrupa Birliği Uyum Sürecinde Çevre Politikaları ve Uygulamaları, Su Kirlenmeleri Kontrolü Dergisi, 14 (1): 1-10.
SATIR REYHAN, A. (2014). Çevre Ekonomisinde Çevre Vergileri Uygulamaları, Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Yıl 7, Sayı 1: 110-120.
SEUFERT, J. H., Andrew, B. (2013). Analysis of Some Environmental Policy Instruments, Australia, University of Wollongong.
SEZER, Ö. ve Dökmen, G. (2018). Kirleten Öder İlkesi Çerçevesinde Türkiyede Çevre Vergileri ve Negatif Dışsallıklar Sorunu, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 57: 163-181.
SMITH, S. (2011). Environmental Economics: A Very Short Introduction. Oxford, Oxford University Press.
STERNER, T., Coria, J. (2012). Policy Instruments for Environmental and Natural Resource Management. New York, RFF Press.
ŞAHİN, Y. (2015). Kentleşme Politikası, Ankara, Ekin Yayınevi.
T.C. Başbakanlık (2005). Türkiyede Yönetimler Arası Mali İlişkiler: Sorunlar ve Çözüm Önerileri, Ankara.
TOPRAK, D. (2017). Türkiye’nin Çevre Politikasında Yerel Yönetimlerin Rolü: Yerel Yönetim Bütçesinin İncelenmesi, Maliye Araştırmaları Dergisi, 3 (2): 173-193.
TOSUNER, M. ve Tekbaş, A. (2004). Atık Su Bedeli ve Sıvı Atık Çevre Temizlik Vergisinin Gelişimi ve Niteliği Üzerine Bir İnceleme, Vergi Sorunları, Sayı 189: 33-45.
TURNER, R. ve diğerleri (1994). Environmental Economics: An Elementary Introduction, London, Harvester Wheatsheaf.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ülkü Arıkboğa ^* Bu kişi benim
0000-0003-3260-6763

Yayımlanma Tarihi

12 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

1 Şubat 2019

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 41 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.14780/muiibd.582302

IZ

https://izlik.org/JA76BG44KY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Arıkboğa, Ü. (2019). ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 41(1), 23-50. https://doi.org/10.14780/muiibd.582302

AMA

1.Arıkboğa Ü. ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2019;41(1):23-50. doi:10.14780/muiibd.582302

Chicago

Arıkboğa, Ülkü. 2019. “ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 41 (1): 23-50. https://doi.org/10.14780/muiibd.582302.

EndNote

Arıkboğa Ü (01 Temmuz 2019) ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 41 1 23–50.

IEEE

[1]Ü. Arıkboğa, “ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI”, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 41, sy 1, ss. 23–50, Tem. 2019, doi: 10.14780/muiibd.582302.

ISNAD

Arıkboğa, Ülkü. “ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi 41/1 (01 Temmuz 2019): 23-50. https://doi.org/10.14780/muiibd.582302.

JAMA

1.Arıkboğa Ü. ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2019;41:23–50.

MLA

Arıkboğa, Ülkü. “ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI”. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, c. 41, sy 1, Temmuz 2019, ss. 23-50, doi:10.14780/muiibd.582302.

Vancouver

1.Ülkü Arıkboğa. ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 01 Temmuz 2019;41(1):23-50. doi:10.14780/muiibd.582302

Cited By

SÜBVANSİYONLARA FARKLI BİR BAKIŞ: ÇEVREYE ZARARLI SÜBVANSİYONLAR VE SEKTÖREL UYGULAMALARI

Sayıştay Dergisi

https://doi.org/10.52836/sayistay.966588

ENERJİ SÜBVANSİYONLARININ ETKİLERİ VE TÜRKİYE AÇISINDAN AMPİRİK BİR DEĞERLENDİRMESİ

International Journal of Social Inquiry

https://doi.org/10.37093/ijsi.971913

Büyükşehir Belediye Sınırları İçerisindeki İlçe Belediyelerin Çevre Koruma Hizmetleri Harcamalarının Değerlendirilmesi: İzmir-Selçuk İlçe Belediyesi Örneği

İzmir İktisat Dergisi

https://doi.org/10.24988/ije.1125633

ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI

ÇEVRE POLİTİKASININ EKONOMİK ARAÇLARI VE TÜRKİYE’DE BELEDİYE UYGULAMALARI

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

SÜBVANSİYONLARA FARKLI BİR BAKIŞ: ÇEVREYE ZARARLI SÜBVANSİYONLAR VE SEKTÖREL UYGULAMALARI

ENERJİ SÜBVANSİYONLARININ ETKİLERİ VE TÜRKİYE AÇISINDAN AMPİRİK BİR DEĞERLENDİRMESİ

Büyükşehir Belediye Sınırları İçerisindeki İlçe Belediyelerin Çevre Koruma Hizmetleri Harcamalarının Değerlendirilmesi: İzmir-Selçuk İlçe Belediyesi Örneği

Pay/Katılma Paylarının Anayasa'nın 73. Maddesi Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Brighten up the Rainbow: Ecology-Based Group Work for LGBTQ+ People

Türkiye’de Atık Yönetiminde Uygulanan Mali Tedbirlerin Analizi

Group intervention based on horticultural therapy for older adults living in Turkey: A randomized control trial study

Çevre Sorunları ile Mücadelede Maliye Politikaları

YEŞİL DÖNÜŞÜM HEDEFLERİNİN SANAYİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ KONYA SANAYİSİNDE FARKINDALIK VE UYUM ANKET ÇALIŞMASI