Klasik İslam Tarihçilerinin Kalem Anlatısı
Öz
Dünya tarihi yazan klasik İslam tarihçileri, tarih anlatılarını külli yaratılış anlayışı çerçevesinde oluşturmuşlardır. Onlara göre tarih, sadece insanın değil Allah’ın yarattığı bütün varlıkların tarihidir. Tevhid temelli tarih dediğimiz bu anlayışın merkezinde insan olmakla birlikte klasik İslam tarihçileri zaman, gece ve gündüz gibi tarihin bazı temel kavramlarını açıkladıktan sonra eserlerine, yaratılan ilk şeyin ne olduğu sorusuyla başlamışlardır. Buna cevap olarak Hz. Peygamberden rivayet edilen ve birçok hadiste ifade edilen kalem, arş, su, nur ve karanlık gibi varlıkların yaratılış sırasını tartışma konusu yapmışlardır. Makalemizde Taberî, İbnü’l-Esir ve İbn Kesîr gibi klasik dönem İslam tarihçilerinin dünya tarihi olarak tasarladıkları eserlerinde konuyu nasıl ele aldıklarını karşılaştırarak tasvir edeceğiz. Diğer yandan konu hakkında yapılan tartışmalardan ziyade önemli olan klasik dönem İslam tarihçilerinin kalem hakkında böyle bir tasavvur oluşturmalarıdır. İslam medeniyeti açısından kalem ve yazının önemini ortaya koyan bu tasavvurun yeniden günümüze taşınması gerektiği kanısındayız.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Ağarı, M. (2004). İslam Tarihine Metodolojik Bir Yaklaşım: Tarihte Yer ve Zaman Sorunu. İstanbul: Bilge Adam.
- Çakan, İ. L. ve Eroğlu, M. (1988). Abdullah b. Abbas b. Abdülmuttalib. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (cilt 1). İstanbul: Diyanet Vakfı.
- Derman, M. U. (2001). Kalem. Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (cilt. 14). İstanbul Diyanet Vakfı.
- İbnü’l-Esir (2008). İslam Tarihi: el-Kamîl fi’t-Târih Tercümesi, (cilt. 1). (A. Ağırakça, Çev.). İstanbul: Bahar Yayınları.
- İbn Kesir. (1994), Büyük İslam Tarihi, (cilt. 1). (M. Keskin, Çev.), İstanbul: Çağrı Yayınları.
- İbn Kesir. (1994). Hadîslerle Kur’ân-ı Kerim Tefsîri, (cilt. 16). (. H. B. Karlıga-B. Çetiner, Çev.). İstanbul: Çağrı Yayınları.
- İbn Manzûr (1999). Lisânü’l-Arab. (Emin Muhammed Abdülvehhâb-Muhammed es- Sâdık el-Ubeydî, Nşr.). Beyrut: Dâru İhyâi’t-Türâsi’l-Arabi.
- Kutub, S. (1995). Fi Zılâli’l-Kur’ân, (cilt. 11). (Tercüme Kurulu). İstanbul: Hikmet Yayınları.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ziya Polat
MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ, EDEBİYAT FAKÜLTESİ, TARİH BÖLÜMÜ
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
25 Temmuz 2017
Gönderilme Tarihi
4 Mart 2017
Kabul Tarihi
17 Temmuz 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 8 Sayı: 1
Cited By
Yazma Eserlerden Kodikoloji’ye: Tahkike Giriş
Cumhuriyet İlahiyat Dergisi
https://doi.org/10.18505/cuid.604789