Ameliyat Öncesi Anksiyete Kontrolünde Hemşirelerin Kullandıkları Tamamlayıcı Yöntemler

Öz

Giriş: Tamamlayıcı yöntemler, ameliyat öncesi dönemde hastaların yaşadığı yüksek anksiyete nedeniyle ortaya çıkan istenmeyen durumları azaltarak veya önleyerek hemşirelik bakımının kalitesini arttırmaktadır. Bu derleme, ameliyat öncesi dönemde hastaların yaşadıkları anksiyetenin kontrolüne yönelik hemşirelerin kullandıkları tamamlayıcı yöntemleri incelemek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Bu sistematik derleme 15 Nisan 2020-30 Ekim 2021 tarihleri arasında Türkçe ve İngilizce dizinler taranarak gerçekleştirildi. Derlemeye, Google Scholar, ScienceDirect, Cochrane, Pubmed, Ovid, Scopus, Wiley Online Library, ULAKBİM Ulusal Veri Tabanı, ClinicalKely veri tabanları üzerinden “ameliyat öncesi anksiyete –preoperative anxiety, tamamlayıcı tedavi-complementary therapy, masaj-massage, aromaterapi-aromatherapy, akupresür-acupressure, Emotional Freedom Tecniuqe (EFT)-Duygusal Özgürleşme Tekniği (DÖT) ve hemşire-nurse” anahtar kelimeleri ile yapılan taramalar sonucunda 2010-2021 yılları arasındaki randomize kontrollü araştırmalar dahil edildi.
Bulgular: Ameliyat öncesi dönemde hastaların yaşadıkları anksiyetenin kontrolüne yönelik altı aromaterapi, iki akupresür, bir masaj, bir EFT, altı müzik terapi olmak üzere tamamlayıcı yöntemlerin kullanıldığı toplam 16 araştırma belirlendi. Araştırmalarda tamamlayıcı yöntemlerin tamamı hemşireler tarafından uygulanmıştır. Araştırmaların 15’inde kullanılan tamamlayıcı yöntemlerin hastaların ameliyat öncesi dönemde yaşadıkları anksiyeteyi anlamlı olarak azalttığı, sadece bir araştırmada anlamlılık bulunmadığı saptandı.
Sonuç: Bu sistematik derleme, hemşireler tarafından kullanılan tamamlayıcı yöntemlerin ameliyat öncesi dönemde hastaların yaşadıkları anksiyetenin kontrolünde etkili olduğunu ve hemşirelerin bu yöntemleri kullandığını gösterdi. Ancak anksiyete kontrolünde yararlı olduğu sınırlı sayıda araştırmada ortaya konulan akupresür, masaj, EFT gibi tamamlayıcı yöntemlere yönelik kanıt düzeyi yüksek yeni araştırmalara gereksinim olduğunu da ortaya koydu.

Anahtar Kelimeler

• Anksiyete
• Ameliyat öncesi dönem
• Tamamlayıcı uygulama
• Aromaterapi
• Müzik
• Hemşire

Complementary Therapy Used by Nurses in Preoperative Anxiety Control

Öz

Introduction: Complementary therapy increase quality of nursing care by reducing or preventing undesirable situations that occur due to high anxiety experienced by patients in the preoperative period. This review was made to examine the complementary therapy used by nurses to control anxiety experienced by patients in preoperative period.
Methods: This systematic review was carried out by scanning Turkish, English indexes between April 15, 2020, and October 30, 2021. The review was accessed Google Scholar, ScienceDirect, Cochrane, Pubmed, Ovid, Scopus, Wiley Online Library, ULAKBİM, ClinicalKely databases "preoperative anxiety, complementary therapy, massage, aromatherapy, acupressure, Emotional Freedom Technique (EFT) and nurse". Randomized controlled studies between 2010-2021 were included as a result of the searches made with keywords.
Results: A total of 16 studies using complementary therapies, including six aromatherapy, two acupressure, one massage, one EFT, and six music therapy, were determined to control anxiety experienced by the patients in preoperative period. All of the complementary therapies in the studies were applied by the nurses. It was determined that the complementary therapies used in 15 of the studies significantly reduced the anxiety experienced by the patients in the preoperative period, but it was not found to be significant in only one study.
Conclusion: This systematic review showed that complementary therapies used by nurses were effective in controlling the anxiety experienced by patients in preoperative period and nurses used these therapies. However, it also revealed that there is need for new studies with a high level of evidence for complementary therapies such as acupressure, massage and EFT, which have been shown in limited studies to be beneficial in anxiety control.

Anahtar Kelimeler

• Anxiety
• preoperative period
• complementary therapies
• massage
• aromatherapy
• music
• nurse

Kaynakça

1. 1. Ni CH, et al. Minimising preoperative anxiety with music for day surgery patients–a randomised clinical trial. J Clin Nurs 2012;21(5‐6):620-625.
2. 2. McClurkin SL, Smith CD. The duration of self-selected music needed to reduce preoperative anxiety. J Perianesth Nurs 2016;31(3):196–208.
3. 3. Felix MM, et al. Guided imagery relaxation therapy on preoperative anxiety: A randomized clinical trial. Rev Lat Am Enfermagem 2018;26(e):1–10.
4. 4. Alvarez-Garcia C, Yaban ZŞ. The effects of preoperative guided imagery interventions on preoperative anxiety and postoperative pain: A meta-analysis. Complement Ther Clin Pract 2020;38:101077.
5. 5. Stamenkovic DM, et al. Preoperative anxiety and implications on postoperative recovery: What can we do to change our history. Minerva Anestesiol 2018;84(11):1307–1317.
6. 6. Ayik C, Özden D. The effects of preoperative aromatherapy massage on anxiety and sleep quality of colorectal surgery patients: A randomized controlled study. Complement Ther Med 2018;36:93-99.
7. 7. Beyiklioglu AA. Effect of Lavender Oil on the Anxiety of Patients Before Breast Surgery. J Perianesth Nurs 2018;34(3):587-593.
8. 8. Sarıtaş S, Kavak F, Savaş B. The effect of lavender oil on anxiety levels of patients before laparoscopic cholecystectomy. Complement Ther Clin Pract 2018;32:51-54.

9. 9. Abadi F, et al. Effect of acupressure on preoperative cesarean section anxiety. J Acupunc Meridian Stud 2018;11(6):361–366.
10. 10. Khoram B, et al. Investigating the effect of acupressure on the patients’ anxiety before open-heart surgery: A randomized clinical trial. J Acupunc Meridian Stud 2020;13(6):169-173.
11. 11. Çavdar AU, Yılmaz E, Baydur H. The effect of hand massage before cataract surgery on patient anxiety and comfort: a randomized controlled study. J Perianesth Nurs 2020;35(1):54-59.
12. 12. Cici R. Lomber disk herni ameliyatı öncesi uygulanan duygusal özgürlük tekniği ve müziğin kaygı ve yaşam bulguları üzerine etkisi. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Programı Doktora Tezi 2019; Malatya, Türkiye.
13. 13. Altun Uğraş G et al. The effect of different types of music on patients' preoperative anxiety: A randomized controlled trial. Complement Ther Clin Pract 2018;31:158-163.
14. 14. Şahin N, Aydın D, Akay B. Hemşirelik öğrencilerinin bütüncül tamamlayıcı ve alternatif tıbba karşı tutumlarının değerlendirilmesi. Balıkesir Sağlık Bil Derg 2019;8(1): 21-26.
15. 15. Jaruzel CB, Kelechi TJ. Relief from anxiety using complementary therapies in the perioperative period: A principle-based concept analysis. Complement Ther Clin Pract 2016;24:1–5.
16. 16. Frazier SK et al. Critical care nurses’ assessment of patients’ anxiety: Reliance on physiological and behavioral parameters. Am J Crit Care 2002;11(1):57–64.
17. 17. Gautam S. Nursing interventions to reduce preoperative anxiety. A literature rewiew. Jamk.fi 2019;1–37
18. 18. Higgins JP, Green S editors, Cochrane handbook for systematic reviews of interventions. Version 5.1.0. Cochrane Collaboration; 2011.
19. 19. Dündar T, Toptaş B, Karaçam Z. Menopozal semptom yönetiminde sarı kantaron kullanımı: sistematik derleme. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi 2020;10(2):258-268.
20. 20. Ryan R, Cochrane Consumers and Communication Review Group. Cochrane consumers and communication review group: data synthesis and analysis. Cochrane Consum Commun Rev Gr 2013;1–5.
21. 21. Dagli R. The effects of aromatherapy using rose oil (rosa damascena mill.) on preoperative anxiety: A prospective randomized clinical trial. Eur J Integr Med 2019;26:37-42.
22. 22. Stanley PF, Wan LF, Karim RA. A randomized prospective placebo-controlled study of the effects of lavender aromatherapy on preoperative anxiety in cataract surgery patients. Journal of PeriAnesthesia Nursing, 2019;10–13.
23. 23. Babaii A, et al. Effect of rosa aromatherapy on anxiety before cardiac catheterization: a randomized controlled trial. Sprituality Med Ethics 2015;2(3):2-8.
24. 24. Kipnis G, Tabak N, Koton S. Background music playback in the preoperative setting: does ıt reduce the level of preoperative anxiety among candidates for elective surgery? J Perianesth Nurs 2016;31(3):209–216.
25. 25. Ertuğ N, et al. Comparison of the effectiveness of two different interventions to reduce preoperative anxiety: A randomized controlled study. Nurs Health Sci 2017;19(2):250–256
26. 26. Julian LJ. Measures of anxiety. Arthritis Care Res (Hoboken) 2011;63(0 11):1-10.
27. 27. Abdelhakim AM, et al. The effect of inhalation aromatherapy in patients undergoing cardiac surgery: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complement Ther Med 2020;48:102256.
28. 28. Çilingir D, Uzun Şahin C. Tamamlayıcı ve alternatif tedavinin (TAT) sağlığı koruma ve geliştirmeye etkileri. Demirbağ BC, editör. Sağlığı Koruma ve Geliştirme. Ankara: Göktuğ Basın Yayın Dağıtım 2016. pp:307-329
29. 29. Pittman S, Kridli S. Music intervention and preoperative anxiety: An integrative review. Int Nurs Rev 2011;58(2):157–163
30. 30. Aygin D, Şen S. Acupressure on anxiety and sleep quality after cardiac surgery: a randomized controlled trial. J Perianesth Nurs 2019;34(6):1222-1231.
31. 31. Valiee S, et al. Effect of acupressure on preoperative anxiety: a clinical trial. J Perianesth Nurs 2012;27(4):259-266.
32. 32. Boitor M, et al. Effects of massage in reducing the pain and anxiety of the cardiac surgery critically ıll-a randomized controlled trial. Pain Med 2018;19(12):2556-2569.
33. 33. Arslan G, Yücel G, Çınar Ş. Hemşirelik bakımında el masajı uygulaması ve yapılan çalışmaların sistematik analizi. İzmir Katip Çelebi Ünive Sağlık Bilim Derg 2017;2(1):15-20.
34. 34. Church D, Brooks A. The effect of EFT (Emotional Freedom Techniques) onpsychological symptoms in addiction treatment: A pilot study. J Sci Res Rep 2013;2(2):315-323.