Derleme

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm

Cilt: 12 Sayı: 2 30 Mayıs 2022
PDF İndir
TR EN

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm

Öz

Elektrofizyolojinin tarihsel sürecini konu aldığımız bu çalışmada Galvani sonrası erken dönem değerlendirilmiştir. Galvani’nin deneylerini onun ölümünden sonra da tekrarlayan Alessandro Volta, çalışmalarını “volta pili” olarak bilinen “sürekli akım kaynağı” buluşu ile taçlandırmıştır. Volta pili, Galvani’nin “canlı elektriği” teorisinde tanımladığı doğal elektrik organını taklit edercesine, aralarında tuzlu suyla ıslatılmış mukavva katmanların bulunduğu iki farklı metalin üst üste diziliminden oluşuyordu. Galvani’nin ölümünden sonra yeğeni, fizikçi Giovanni Aldini, “yeniden canlandırma” deneyleriyle “canlı elektriği” teorisine farklı bir tartışma boyutu kazandırdı. Dayısının aksine Volta’ya daha yakın olan Aldini, reanimasyon deneylerinde Volta pili kullanarak, sonradan “galvanizm” olarak anılan teoriyi tanıtma ve yaygınlaştırma çabasında bulundu. Aldini’nin bu çabaları, “galvanik tedavi” adı altında birçok çalışmayı da tetiklemiş oldu. Faraday’ın “manyetik indüksiyon” kavramı önermesi ve “manyetik bobin” geliştirmesi sonrasında Duchenne de Boulogne, galvanik ve alternatif akımın farklı biyolojik etkilerini ortaya koyarak birçok yanlış uygulamanın yaygınlaşmasını engellemiş olacaktı. Bunun yanı sıra, Galvani’nin önermeleri ve Aldini’nin provokatif çalışmaları, Mary Shelley’nin “Frankenstein” adlı romanında olduğu gibi birçok bilim kurgu eser için de ilham kaynağı olmuştur.
Galvani’den sonra canlı elektriği ile ilgili dönemin en önemli buluşunu Carlo Matteucci yapacaktı. Matteucci, torpil (torpedo) balığının beyin sapındaki “elektrik lob” adı verilen özel bir yapının elektrik deşarjlarını kontrol ettiğini gösterdi. Daha sonra Matteucci, “biyolojik pil“ kavramını bilim dünyasına kazandırarak “elektrik deşarj” ve “aksiyon akımı” önermelerinde de bulunacaktır. Takip eden dönemlerde elektromotor kuvvet birimi olarak “Volt” seçimi, “galvanizm”, “galvanik akım” ve “galvanometre” kavramları ile, Volta ve Galvani bilim camiası tarafından onurlandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. The Body Electric. Smithsonian Libraries and Archives; Available from: https://library.si.edu/exhibition/fantastic-worlds/body-electric (Erişim tarihi: 15.11.2021).
  2. 2. Brown A.S. The science that made Frankenstein: How early experiments with electricity inspired Mary Shelley's reanimated monster. Available from: https://www.insidescience.org/news/science-made-frankenstein (Erişim Tarihi: 15.07.2021).
  3. 3. Experiment: The beginning of Modern Neuroscience: The Galvani/Volta Debate. Available from: https://backyardbrains.com/ experiments/Galvani_Volta (Erişim Traihi:15.11.2021).
  4. 4. Parent A. Giovanni Aldini: From animal electricity to human brain stimulation. Can. J. Neurol. Sci 2004;31:576-584.
  5. 5. Verkhratsky A, Parpura V. History of electrophysiology and the patch clamp. Methods in Molecular Biology 2014;1183:1-19.
  6. 6. Wu CH. Electric fish and the discovery of animal electricity: The mystery of the electric fish motivated research into electricity and was instrumental in the emergence of electrophysiology. American Scientsit 1984;72(6):598-607.
  7. 7. Brasadola M. Medicine and science in the life of Luigi Galvani (1737-1798). Brain Research Bulletin 1988;46(5):367-80.
  8. 8. Underwood E.A. Galvani and the discovery of ‘animal electricity’. Nature 1955;175:441-2.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

30 Mayıs 2022

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2021

Kabul Tarihi

31 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 12 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kiziltan, E., & Dalkılıç, N. (2022). Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm. Lokman Hekim Dergisi, 12(2), 247-261. https://doi.org/10.31020/mutftd.1037800
AMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12(2):247-261. doi:10.31020/mutftd.1037800
Chicago
Kiziltan, Erhan, ve Nizamettin Dalkılıç. 2022. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm”. Lokman Hekim Dergisi 12 (2): 247-61. https://doi.org/10.31020/mutftd.1037800.
EndNote
Kiziltan E, Dalkılıç N (01 Mayıs 2022) Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm. Lokman Hekim Dergisi 12 2 247–261.
IEEE
[1]E. Kiziltan ve N. Dalkılıç, “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm”, Lokman Hekim Dergisi, c. 12, sy 2, ss. 247–261, May. 2022, doi: 10.31020/mutftd.1037800.
ISNAD
Kiziltan, Erhan - Dalkılıç, Nizamettin. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm”. Lokman Hekim Dergisi 12/2 (01 Mayıs 2022): 247-261. https://doi.org/10.31020/mutftd.1037800.
JAMA
1.Kiziltan E, Dalkılıç N. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm. Lokman Hekim Dergisi. 2022;12:247–261.
MLA
Kiziltan, Erhan, ve Nizamettin Dalkılıç. “Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm”. Lokman Hekim Dergisi, c. 12, sy 2, Mayıs 2022, ss. 247-61, doi:10.31020/mutftd.1037800.
Vancouver
1.Erhan Kiziltan, Nizamettin Dalkılıç. Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Galvanizm. Lokman Hekim Dergisi. 01 Mayıs 2022;12(2):247-61. doi:10.31020/mutftd.1037800

Cited By

Elektrofizyolojinin Tarihsel Serüveni: Galvani Sonrası Geç Dönem

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi

https://doi.org/10.31020/mutftd.1228469
Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin