Made by Application of Classic Turkish Music Maqam Nursing Doctoral Thesis Systematic Analysis in Terms of Variables

Öz

Objective: In this study, is aimed to examine the experimentally nursing doctorate theses that investigate the effects of Classical Turkish Music maqams on disease and symptoms.
Methods: This retrospective and descriptive study was conducted between October 2021- March 2022, by scanning the National Thesis Center, according to the guide PRISMA-P. In the acceptance criteria of the theses, "music therapy" "music therapy" "therapy with music" "therapy with music" were found in the title, were made in nursing and the application of Classical Turkish Music maqams in the thesis were sought. 14 nursing doctoral theses, which were made between 1999 and 2021, that met the criteria, were evaluated in chronological order in terms of purpose, method, findings and outcome variables. Numerical evaluations were used in the study analysis.
Results: It was determined that 85.6% of theses were made between 2012 and 2021, the highest rate was 21.42% in Internal Medicine Nursing and Surgical Nursing, 14.28% in Psychiatric Nursing. It was observed that the patients were often listened to the Acemaşiran, Nihavent, Uşşak, Rast, Hüseyni, Segah, Buselik, Zirgüleli Hicaz and Zirefkend maqams, and the effects of the maqams on the psychological symptoms were mostly examined. Rast, Acemaşiran and Hüseyni maqams were mostly used in theses. Studies have shown that Rast and Uşşak maqams reduce anxiety factors such as anxiety and fear and help relaxation; It was found that Zirgüleli Hicaz and Zirefkend maqams affect sleep quality and reduce fatigue, Nihavent and Rast maqams increase patient satisfaction and quality of life, and Acemaşiran, Hüseyni and Nihavent maqams have positive effects on pain and physiological parameters.
Conclusion: As results, maqams can be used to increase sleep quality and improve vital signs, reducing psychological symptoms and pain level. There is need to strengthen maqam therapies with experimental studies. It is believed that scientific results can be used and maqams can guide intercultural nursing and health practices.

Anahtar Kelimeler

• Disease
• Nursing Thesis
• Symptom
• Maqam
• Music Therapy

Klasik Türk Müziği Makamları Uygulanarak Yapılan Hemşirelik Doktora Tezlerinin Değişkenler Açısından Sistematik İncelenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Klasik Türk Müziği makamlarının hastalıklar ve semptomlar üzerine etkilerini araştıran, deneysel hemşirelik doktora tezlerinin sistematik incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Retrospektif ve tanımlayıcı tipteki çalışma, rehber PRISMA-P 'ye göre Ulusal Tez Merkezi taranarak, Ekim 2021-Mart 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Tezlerin alınma ölçütlerinde başlıkta “müzik terapi” “müzik tedavi” “müzikle tedavi” “müzikle terapi” kelimelerinin bulunması, hemşirelik alanında yapılması ve tezde Klasik Türk Müziği makamlarının uygulanması aranmıştır. Ölçütleri karşılayan 1999- 2021 yılları arasında yapılmış, 14 hemşirelik doktora tezi amaç, yöntem, bulgular ve sonuç değişkenleri açısından kronolojik sırayla değerlendirilmiştir. Çalışmanın analizinde sayısal değerlendirmeler kullanılmıştır.
Bulgular: Tezlerin % 85.6’sı 2012- 2021 yılları arasında, en fazla oranla %21.42’si İç Hastalıkları Hemşireliği ve Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği’nde, %14.28’i Psikiyatri Hemşireliği alanında yapıldığı belirlenmiştir. Hastalara sıklıkla Acemaşiran, Nihavent, Uşşak, Rast, Hüseyni, Segah, Buselik, Zirgüleli Hicaz ve Zirefkend Makamlarının dinletildiği ve çoğunlukla psikolojik semptomlar üzerine makamların etkisinin incelendiği görülmüştür. Tezlerde en fazla Rast, Acemaşiran ve Hüseyni makamları uygulanmıştır. Çalışmalarda Rast ve Uşşak makamı’nın kaygı, korku gibi anksiyete faktörlerini azalttığı ve gevşemeye yardımcı olduğu; Zirgüleli Hicaz ve Zirefkend makamları’nın uyku kalitesini etkilediği ve yorgunluğu azalttığı, Nihavent ve Rast makamları’nın hasta memnuniyetini ve yaşam kalitesini artırdığı, Acemaşiran, Hüseyni ve Nihavent makamlarının ağrı ve fizyolojik parametrelerde olumlu etkilerinin olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Tezlerin sonuçları doğrultusunda, Klasik Türk Müziği makamlarının öncelikle psikolojik semptomlar ve ağrı olmak üzere, uyku kalitesinin arttırılması ve yaşam bulgularının iyileştirilmesinde uygulanabileceği belirlenmiştir. Türk Müziği makam terapisinin deneysel çalışmalarla güçlendirilmesine ihtiyaç vardır. Bilimsel sonuçlar, makamların semptomlara yönelik tedavisinde kullanılabileceği gibi, Türk Müziği makamları’nın kültürlerarası hemşirelik ve sağlık uygulamalarına yön verebileceğine inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Hastalık
• Hemşirelik
• Semptom
• Makam
• Müzik Terapi.

Kaynakça

1. 1. Güvenç OR. Türklerde ve Dünya’da müzikle ruhi tedavinin tarihçesi ve günümüzdeki durumu. İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Psikiyatri Ana Bilim Dalı, Doktora Tezi. 1985. İstanbul.
2. 2. Somakçı P. Türklerde müzikle tedavi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2003, 15 (2): 131-140.
3. 3. Gençel Ö. Müzikle tedavi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2006; 14(2): 697-706.
4. 4. Bekiroğlu T. Klasik Türk Müziğinin hipertansiyon hastalarının kan basınçlarına ve anksiyete düzeylerine etkisi. Gaziantep Üniversitesi, İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2011. Gaziantep.
5. 5. Uyar M, Korhan EA. Yoğun bakım hastalarında müzik terapinin ağrı ve anksiyete üzerine etkisi. Ağrı. 2011; 23(4), 139-146.
6. 6. Karamızrak, N. Ses ve müziğin organları iyileştirici etkisi. Koşuyolu Heart Journal. 2014; 17(1), 54-57.
7. 7. Şengül, E. Kültür tarihi içinde müzikle tedavi ve edirne Sultan II. Bayezid Darüşşifası. Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2008. Edirne.
8. 8. Boso M, et all. Neurophysiology and neurobiology of the musical experience. Functional Neurology. 2006; 21(4), 187-191.

9. 9. Boşnak M, Kurt AH, Yaman S. Beynimizin müzik fizyolojisi. KSU Medical Journal. 2017; 12(1), 35-44.
10. 10. Türk müziği makamları ve insana etkileri: Türk müzik ve hareket terapisi geleneği. https://tumata.com/muzik-terapi/turk-muzigi-makamlari-ve-etkileri/ Erişim: 01.02.2022.
11. 11. Müzik Terapi: Türk müziği makamları ve insana etkileri. https://tumata.com/muzik-terapi/turk-muzigi-makamlari-ve-etkileri. Erişim: 15.01.2022.
12. 12. Araç B. Müzik terapinin cerrahi yoğun bakım hastalarının yaşam bulgularına etkisi. T.C. İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. 2012. Malatya.
13. 13. Suhartini S. Effectiveness of musıc therapy toward reducıng patıent’s anxıety ın ıntensıve care unıt. Media Ners.2008; 2(1), 1-44.
14. 14. Li XM, et all. Effects of music therapy on anxiety of patients with breast cancer after radical mastectomy: a randomized clinical trial. Journal of Advanced Nursing. 2011; 68(5), 1145-1155.
15. 15. Lök N, Bademli K. Alzheimer hastalarında müzik terapinin etkinliği: sistematik derleme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar. 2016;8(3):266-274.
16. 16. Dallı ÖE, Yıldırım. Y. Yoğun bakım ortamında müzik uygulaması ve etkileri: Sistematik Bir İnceleme. J Tradit Complem Med. 2021;4(2):173-86.
17. 17. Pentatonik müzik ve etkileri: Tümata, https://tumata.com/muzik-terapi/pentatonik-muzik-ve-etkileri. Erişim: 01.12.2021
18. 18. Somakçı P. Türklerde Müzikle Tedavi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2003;15(2), 131-140
19. 19. Gençel Ö. Müzikle tedavi. Kastamonu Eğitim Dergisi. 2006;14(2):697-706.
20. 20. Schou K. Music therapy for stress and anxiety reduction in patients with coronary heart disease. Journal of Music Therapy. 2014;7:11-23.
21. 21. Bradt J, Dileo C, Potvin N. Music for stress and anxiety reduction in coronary heart disease patients. Cochrane Database Syst Rev. 2013; 28(12), 231-253.
22. 22. Demiralp M, Oflaz F, Kömürcü S. Effects of relaxation training on sleep quality and fatigue in patients with breast cancer undergoing adjuvant chemotherapy. Journal of Clinical Nursing, 2010; 19(7-8): 1073-1083.
23. 23. Lafçı D. Müziğin kanser hastalarının uyku kalitesi üzerine etkisi. Çukurova Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi. 2009. Adana.
24. 24. Hilal S, Ayhan D. Şizofreni İle ilgili hemşirelik lisansüstü tezlerinin özellikleri. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2020; 2(1), 12-25.
25. 25. Arat S, Çınar D. Klasik türk müziğinin ağrı ve kaygı düzeyine etkisi: Girişimsel kardiyolojide randomize kontrollü bir çalışma. Turkiye Klinikleri J Nurs Sci. 2016;8(2):140-5. doi: 10.5336/nurses.2015-44105
26. 26. Arman A. Klasik Türk müziğinde sıklıkla kullanılan bazı makamların duygusal etkileri. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. 2015. Bursa.
27. 27. Dinç D. Türk Sanat Müziği (Klasik Türk Müziği) ile fizyolojik ve duygusal tepkiler arasındaki ilişki. Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. 2014. Mersin.
28. 28. Çağlayan B. Şizofreni hastalarına uygulanan müzik terapisinin benlik saygısı, motivasyon ve algıladıkları stres düzeyleri üzerine etkisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı, Hemşirelik Bilim Dalı, Yüksek lisans tezi, 2021. Çankırı.
29. 29. Doğan D. Kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisi sırasında müzik terapinin hastanın ağrı ve memnuniyet düzeyine etkisi. Bursa Uludağ Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2020. Bursa.
30. 30. Erkek ZY, Pasinlioğlu T. Doğum ağrısında kullanılan tamamlayıcı tedavi yöntemleri. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2016; 19(1), 71-77.
31. 31. Kurt G, Dinç H, Günaydın S. Gebelikte ve doğum ağrısının kontrolünde müzikoterapinin kullanımı. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021; 1 (3), 194-199.
32. 32. Sürücü SG, et all. The effect of music on pain and anxiety of women during labour on first time pregnancy: A study from Turkey. Complementary Therapies in Clinical Practice, 2018; 30, 96-102.
33. 33. Aydın A. Hemodiyaliz tedavisi alan hastalarda müzik terapinin ağrı, yorgunluk, anksiyete ve kaşıntı semptomları üzerine etkisi. Gaziantep Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim, Yüksek Lisans Tezi, 2018. Gaziantep.
34. 34. Sarıkaya NA, Oğuz S. Huzurevinde kalan yaşlılarda pasif müzikoterapinin uyku kalitesine etkisi. Journal of Psychiatric Nursing. 2016; 7(2):55–60.
35. 35. Bakır G, Koç A. İskemik inmeli hastalara verilen müzik terapisinin yaşam kalitesi ve uyku kalitesine etkisi. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Hemşirelik Programı, Yüksek Lisans Tezi. 2019. Ankara.
36. 36. Sarıtaş H. Karaciğer nakli yapılmış hastalarda müziğin uyku kalitesine etkisi. İnönü Üniversitesi Karaciğer Nakli Enstitüsü. Karaciğer Nakli Hemşireliği Programı. Yüksek Lisans Tezi. 2018.
37. 37. Fındıkoğlu S. Şizofrenik hastalarda müzik terapinin ruhsal durum üzerine etkileri. İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. 2015. İstanbul.
38. 38. Findikoğlu S, ve ark. Şizofreni hastalarında müzik terapinin ruhsal durum üzerine etkileri. Uluslararası Sanat ve Sanat Eğitimi Dergisi, 2020; 4: 61-70.
39. 39. Işıkçı, M. Müzik terapinin kolonoskopi öncesi, hastaların fiziksel ve ruhsal parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Medipol Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2018. İstanbul.
40. 40. Lee JH. The effects of music on pain: A Meta-Analysis, Journal of Music Therap. 2016; 53(4), 430–477.
41. 41. Üzelli YD, ve ark. Mekanik ventilasyon desteğinde olan hastalarda müzik terapinin sedasyon düzeyi ve yaşamsal belirtiler üzerine etkisi: bir pilot çalışma. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 2016;1(3):21-27.
42. 42. Araç B. Müzik terapinin cerrahi yoğun bakım hastalarının yaşam bulgularına etkisi İnönü Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, 2012. Malatya.
43. 43. Chang H, et all. Psychophysiological responses to sedative music in patients awaiting cardiac catheterization examination a randomized controlled trial. J Cardiovasc Nurs, 2011; 26 (5):11-18.
44. 44. Yıldırım G, Oğuz S. Perkütan koroner girişim uygulanan hastalarda müzik ve doğa seslerinin yaşam bulguları ve anksiyete düzeyleri üzerine etkisi. Eurasian JHS, 2022; 5(1): 32-41.