Sağlık Yüksekokulunda Öğrenim Gören Hemşirelik Birinci Sınıf Öğrencilerinin Bitkisel Ürünlerin Akılcı Kullanımı Hakkındaki Bilgi Düzeyleri

Öz

Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksekokulunda öğrenim gören hemşirelik birinci sınıf öğrencilerinin bitkisel ürünlerin akılcı kullanımı hakkındaki bilgilerinin ne düzeyde olduğunu ve bilgi düzeyleri üzerinde etkili olan değişkenleri belirlemek için planlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desendeki bu çalışmada evreni Ocak-Şubat 2017 tarihleri arasında Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Bucak Sağlık Yüksekokulunun hemşirelik birinci sınıfında öğrenim gören tüm öğrenciler (117 öğrenci), örneklemi ise 114 öğrenci oluşturmuştur. Evrenin %97,4’üne ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacının literatür inceleyerek geliştirdiği 35 soruluk anket formu kullanılmış olup, analizler yüzdelik dağılımlar ve ki-kare testi ile yapılmıştır.

Bulgular: Çalışmada yer alan öğrencilerin yaş ortalamaları 19.22±1.40 olup büyük çoğunluğu kızdır. Öğrencilerin tamamının bitkisel ürünleri kullandıkları, %81.6’sının nezle/grip rahatsızlıklarında uyguladıkları, %89,5’inin çay olarak tükettikleri, %93.9’unun nane bitkisini kullandıkları, %70.2’sinin yarar gördükleri ve sadece %7.0’ının bitkisel ürünlerin akılcı kullanımı hakkında bilgisinin olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin bitkisel ürünlerin akılcı kullanımıyla ilgili bilgi düzeyleri ile ailenin gelir düzeyi, bitkilerin saklanma koşulları, botanik ismini bilme durumu ve yarar görme durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p< 0,05).

Sonuç: Öğrencilerin bitkisel ürünlerin akılcı kullanımı hakkında bilgilerinin yetersiz olduğu görülmüştür. Bu eksikliğin giderilmesi için eğitim hayatları içerisine bitkisel tedavi yöntemleri hakkında derslerin yer alması önerilmektedir.  

Anahtar Kelimeler

• Hemşirelik,öğrenci,bitkisel ürünler,bilgi düzeyi

Knowledge Levels about the Rational Use of Herbal Products in Nursing First Year Students’ at School of Health

Öz

Aim: This study was planned to determine nursing first year students at school of health knowledge levels of about rational use of herbal products and the variables that have an effect on the knowledge levels.
Methods: This descriptive-correlational study was conducted in Burdur Mehmet Akif Ersoy University Bucak School of Health between January and February 2017. The universe was composed of all students (117 students) studying and sample consists of 114 first year students’. 97.4% of the universe has been reached. The data were collected using a 35-question questionnaire forms created and the literature was examined by the researcher. Analyzes were done with percentage distributions and chi-square test.
Results: The average age of the students in the study was 19.22±1.40 and the majority of them were females. It was determined that all students used herbal products, 81.6% applied to flu/cold disorders, 89.5% consumed as tea, 93.9% used mint plants, 70.2% benefited and only 7.0% had knowledge about the rational use of herbal products. A statistically significant difference was found between students' knowledge level about rational use of herbal products, income level of family, hiding conditions of plants, knowing botanical name and benefit status (p<0,05).
Conclusion: It was seen that students' knowledge about rational use of herbal products is insufficient. It may be suggested that lessons on herbal treatment methods should be included in their educational lives to overcome this deficiency.



Anahtar Kelimeler

• Nursing,student,herbal products,knowledge level

Kaynakça

1. 1. Aktan Ö, Gören T. Bitkisel ürünler ve sağlık: Bilimsel çerçeve ve etik açısından yaklaşım. Türk Tabipleri Birliği Merkez Konseyi. Ankara, 2012.
2. 2. Kırıcı S. Türkiye’de tıbbi ve aromatik bitkilerin genel durumu. TÜRKTOB 2015;1(15):4-11.
3. 3. Oruc FCS, et al. Awareness of medical and aromatic plants in the western black sea region. Int J Agri. Environ Food Sci 2019;3(1):1-4.
4. 4. Taşçı K, ve ark. Orta Anadolu kalkınma ajansı tıbbi ve aromatik bitkiler sektör raporu. Kayseri, 2015.
5. 5. Capasso F, et al. Phytotherapy. Berlin: Springer; 2003.
6. 6. Schippmann U, Leaman JD, Cunningham AB. Impact of cultivation and gathering of medicinal plants on biodiversity: Global trends and issues. Interdepartmental Working Group on Biological Diversity for Food and Agriculture. Rome, 2002.
7. 7. Stasio MJ, et al. Over-the-counter medication and herbal or dietary supplement use in college: Dose frequency and relationship to self-reported distress. J Am Coll Health 2008;56(5):535-47.
8. 8. Ruparel P, Lockwood B. The quality of commercially available herbal products. Nat Prod Commun 2011;6(5):733-44.

9. 9. Zhang X. WHO Traditional medicine strategy: 2014-2023. Geneva: World Health Organization; 2013.
10. 10. Zhang X. WHO legal status of traditional medicine and complementary /alternative medicine: A Worldwide Review Geneva: World Health Organization; 2001.
11. 11. Kaya N, Babadağ D. Romatoid artritli bireylerde sağlığa ilişkin yaşam kalitesi. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi; 2004;13(53):51-72.
12. 12. Karagöz G. Sırt, boyun, bel ağrıları olan ve ameliyat programına alınan nöroşürürürji hastalarının ağrı gidermede kullandıkları tamamlayıcı ve alternatif tedaviler. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2006.
13. 13. Aktürk Z, ve ark. Tıp öğrencileri bitkileri ne kadar tanıyor? Tıp fakültesi birinci ve altıncı sınıf öğrencileri arasında bitkilerin ve sağlıktaki kullanım alanlarının bilinme durumu. Genel Tıp Derg 2003;16(3):101-106.
14. 14. Silverstein DD, Spiegel AD. Are physicians aware of the risks of alternative medicine? J Community Health 2001;26:159-74.
15. 15. Tulukçu E, Sağdıç O. Konya’da aktarlarda satılan tıbbi bitkiler ve kullanılan kısımları. Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2011;27(4):304-308.
16. 16. Sarı AO, ve ark. Ege ve Güney Marmara bölgelerinde halk ilacı olarak kullanılan bitkiler. AARI 2010;20(2):1-21.
17. 17. Akbulut S, Bayramoğlu MM. The trade and use of some medical and aromatic herbs in Turkey. Ethno Med 2013;7(2):67-77.
18. 18. Badke MR, et al. Nursing students knowledge on use of medicinal plants as supplementary therapy. Revista de Pesquisa: Cuidado é Fundamental Online 2017;9(2):459-465.
19. 19. Altınbaş Y, İster ED. Sağlık yüksekokulu öğrencilerinin tamamlayıcı ve alternatif tedaviler hakkındaki görüş, bilgi ve uygulamaları. SAUHSD 2019;2(1):47-60.
20. 20. Yetiş G, ve ark. Determination of the health services vocational school students’ thoughts and usage habits about herbal treatment. Int J of Sec Metabolite 2017;4(3):463-472.
21. 21. Ergin A, ve ark. Uzmanlık ve tıp öğrencilerinin tamamlayıcı-alternatif tıp hakkındaki bilgi düzeyleri ve tutumları. Pam Tıp Derg 2011;4(3):136-143.
22. 22. Cömert M, Dinç H. Şifalı bitkilerin gençler tarafından bilinirliği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies 2014;2(3):23-27.
23. 23. Bülbül SF, Aşık G, Bayar Muluk N. Use of natural herbal products in Kırıkkale, Turkey. Turk J Clin Lab 2017; 8(1): 1-5.
24. 24. Yüzbaşıoğlu R, Kızıloğlu S. Tıbbi-aromatik bitkilerin satın alımında bireylerin bilinç düzeyi (Erzurum merkez ilçeleri örneği). Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2019;5(1):119-132.
25. 25. Uğulu İ, Aydın H. Research on students’ traditional knowledge about medicinal plants: Case study of high schools in Izmir, Turkey. Journal of Applied Pharmaceutical Science 2011;1(9):43-46.
26. 26. Çöl Araz N, Taşdemir HS, Parlar Kılıç S. Sağlık bilimleri fakültesi öğrencilerinin tıp dışı alternatif ve geleneksel uygulamalar konusundaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2012;1(4): 239-251.
27. 27. Kaner G, Karaalp C, Seremet-Kürklü N. Üniversite öğrencileri ve ailelerinde bitkisel ürün kullanım sıklığının ve bitkisel ürün kullanımını etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Turk Hij Den Biyol Derg 2017;74(1):37-54.
28. 28. Faydaoğlu E. Isparta ve Afyon illerinde tıbbi ve aromatik amaçlı kullanılan bitkilerin satılma, toplanma ve kullanılma durumları. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2013.
29. 29. Özçelik G, Toprak D. Bitkisel tedavi neden tercih ediliyor? Ankara Med J 2015;15(2):48-58.
30. 30. Sağkal T, ve ark. Kırsal kesimde yaşayan yaşlı bireylerin tamamlayıcı ve alternatif tedavi yöntemlerini kullanma durumları. F Ü Sağ Bil Tıp Derg 2013;27(1):19-26.
31. 31. Çetin OB. Eskişehir’de tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanımı. Sosyoekonomi 2007(2):89-106.
32. 32. Karadağ M, ve ark. Kronik bel ağrısı olan hastaların kullanmış oldukları tamamlayıcı tedavi yöntemlerinin ve hastalık algılarının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi 2016;3(2):14-27.
33. 33. Kaynak İ, Polat Ü. Diabetes mellitus’lu hastaların tamamlayıcı ve alternatif tedavileri kullanma durumları ve diyabet tutumları ile ilişkisi. Genel Tıp Derg 2017;27(2):56-64.