Derleme

Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri

Cilt: 11 Sayı: 2 17 Mayıs 2021
PDF İndir
TR EN

Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri

Öz

Cistaceae familyasından olan Cistus (Laden) türleri; çok yıllık, çalı formunda, beyaz veya pembe çiçekli, genellikle Orta Doğu Akdeniz (Fransa ve İber Yarımadası hariç), Kuzey Afrika ve Batı Asya’da yayılım gösteren bitki türleridir. C. creticus L. (sinonim Cistus x incanus subsp. creticus (L.) Hetwood), C. salviifolius L., C. parviflorus Lam., C. monspeliensis L. ve C. laurifolius L. türleri Türkiye florasında doğal olarak yetişmekte olan, ekonomik ve endüstriyel öneme sahip laden taksonlarıdır. Bu bitkiler; halk arasında ‘laden’, ‘laden otu’, ‘kaya gülü’, ‘pamukla’, ‘pamukluk’, ‘pamuk otu’, ‘davşanotu’, ‘karağan’ ve ‘tavşançalısı’ olarak bilinmektedir. Laden türlerinin yaprakları, çiçekleri, tohumları rezin ve uçucu yağları; Anadolu Halk Hekimliğinde, infüzyon halinde kabızlık giderici, uyarıcı, balgam söktürücü, mide ve romatizmal hastalıkların tedavisinde, ayrıca mikroorganizma enfeksiyonlarına karşı koruyucu ve tedavi edici olarak yüzyıllardır geleneksel olarak kullanılmaktadır. Cistus türleri ihtiva ettikleri quercetin, myricetin, kaempferol, kaempferol-3-metil eter, apigenin, luteolin, aesculin, flavan-3-ol ve proantosiyanidin gibi oldukça farklı fitokimyasal içeriğe sahip olup, içerdiği bu doğal bileşikler sayesinde tıp alanında kullanımlarına yönelik antiviral, antimikrobiyal, antifungal, antioksidan, antienflamatuvar, antispazmodik ve antidiyabetik özelliklere sahip olduğunu rapor eden birçok bilimsel çalışma bulunmaktadır. Bu derlemede; ülkemizin en önemli virüs savar bitkilerinden olan Cistus türlerinin Anadolu geleneksel halk hekimliğindeki kullanımlarının yanı sıra; fitokimyasal bileşimleri, farmakokinetikleri, farmakolojik ve biyolojik aktiviteleri bilimsel veriler ışığında kapsamlı olarak sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Baytop T. Türkiye’de bitkilerle tedavi – Geçmişte ve bugün, Nobel Tıp Kitabevleri, İlaveli II. Baskı, 1999; İstanbul.
  2. 2. Kim C, Kim B. Anti-cancer natural products and their bioactive compounds inducing ER stress-mediated apoptosis: A review. Nutrients 2018;10(8):1-29.
  3. 3. Sekeroglu N, Gezici S. Coronavirus pandemic and some Turkish medicinal plants. Anatol Clin J Med Sci 2020;25(Special issue on COVID19):163-82.
  4. 4. Jellin JM, et al. Pharmacist’s letter/prescriber’s letter natural medicines comprehensive database. 4th ed. Stockton, CA: Therapeutic Research Facility 2002;103-5.
  5. 5. Shan M, et al. A review on the phytochemistry, pharmacology, pharmacokinetics and toxicology of geniposide, a natural product. Molecules 2017;22(10):1689-1718.
  6. 6. Enquist LW. Virology in the 21st century. J Virol 2009;83(11):5296-308.
  7. 7. Leal ÉDS, Zanotto PMDA. Viral diseases and human evolution. Memórias do Instituto Oswaldo Cruz. 2000;95:193-200.
  8. 8. Gezici S, Sekeroglu N. Novel SARS-CoV-2 and COVID-2019 outbreak: Current perspectives on plant-based antiviral agents and complementary therapy. Ind J Pharm Educ Res 2020;54(3s):442-56.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

17 Mayıs 2021

Gönderilme Tarihi

11 Mart 2021

Kabul Tarihi

30 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şekeroğlu, N., & Gezici, S. (2021). Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri. Lokman Hekim Dergisi, 11(2), 258-268. https://doi.org/10.31020/mutftd.895397
AMA
1.Şekeroğlu N, Gezici S. Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri. Lokman Hekim Dergisi. 2021;11(2):258-268. doi:10.31020/mutftd.895397
Chicago
Şekeroğlu, Nazım, ve Sevgi Gezici. 2021. “Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri”. Lokman Hekim Dergisi 11 (2): 258-68. https://doi.org/10.31020/mutftd.895397.
EndNote
Şekeroğlu N, Gezici S (01 Mayıs 2021) Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri. Lokman Hekim Dergisi 11 2 258–268.
IEEE
[1]N. Şekeroğlu ve S. Gezici, “Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri”, Lokman Hekim Dergisi, c. 11, sy 2, ss. 258–268, May. 2021, doi: 10.31020/mutftd.895397.
ISNAD
Şekeroğlu, Nazım - Gezici, Sevgi. “Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri”. Lokman Hekim Dergisi 11/2 (01 Mayıs 2021): 258-268. https://doi.org/10.31020/mutftd.895397.
JAMA
1.Şekeroğlu N, Gezici S. Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri. Lokman Hekim Dergisi. 2021;11:258–268.
MLA
Şekeroğlu, Nazım, ve Sevgi Gezici. “Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri”. Lokman Hekim Dergisi, c. 11, sy 2, Mayıs 2021, ss. 258-6, doi:10.31020/mutftd.895397.
Vancouver
1.Nazım Şekeroğlu, Sevgi Gezici. Türkiye’nin Virüs Savar Bitkisi Laden (Cistus spp.) Türleri: Geleneksel Kullanımları, Biyoaktif Kimyasal Bileşenleri ve Farmakolojik Aktiviteleri. Lokman Hekim Dergisi. 01 Mayıs 2021;11(2):258-6. doi:10.31020/mutftd.895397

Cited By

Creative Commons Lisansı
                                                                            Bu Dergi Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin süreli bilimsel yayınıdır. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz.  Makalelerin sorumlulukları yazarlara aittir 

Kapak 

Ayşegül Tuğuz

İlter Uzel’inDioskorides ve Öğrencisi adlı eserinden 

Adres

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik  Anabilim Dalı Çiftlikköy Kampüsü

Yenişehir/ Mersin