KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ ÇERÇEVESİNDE RİSK ODAKLI İÇ DENETİM VE İMKB UYGULAMASI

Öz

Son yıllarda özellikle de uluslar arası piyasalarda faaliyet gösteren şirketlerde (Enron, Worldcum,Tyco International vb.) yaşanan bilgilerin güvenirliliği sorunları iç denetimin katma değerini arttıracak yeni yaklaşımların aranmasına neden olmuştur. Bu değişim sürecinde, klasik iç denetim yaklaşımlarından vazgeçilerek, öncelikli amacı yüksek riskli alanlara yoğunlaşmak olan Risk Odaklı İç Denetim yaklaşımına geçiş yapılmıştır. Şirketlerin gelecekte karşılaşabileceği risklerin tespit edilmesi ve bu risklerin yönetilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Geleneksel denetim sürecinde sadece şirketlerin mali tabloları geçmişe dönük olarak denetlenmekte idi. Ancak sadece mali tablolara bakarak yatırımcılara işletmenin geleceği konusunda yeterli bilgiler sağlanamamaktadır. Bu nedenle işletmenin içinde bulunduğu risk derecesinin tespit edilmesi ve işletmenin bu durumdan en az zararla kurtulmasını sağlayacak politikaların geliştirilmesi risk yönetimi ile mümkün olabilecektir. Risk odaklı iç denetim faaliyeti, işletmenin başlıca riskleri ve bu risklerin yönetilmesi üzerine odaklanan bir süreçtir. Bu nedenle günümüzde iç denetim yönünü değiştirerek sadece geçmişle ilgili kontrollerle ilgilenmek yerine, gelecekte organizasyonu bekleyen işletme risklerine (operasyonel, stratejik, uygunluk, finansal, bilgi teknolojileri) de odaklanmaya başlamıştır. Bu çalışmanın amacı, İMKB-İmalat Sanayi Endeksine kayıtlı şirketlerde, risk odaklı iç denetimin uygulanmalarında iç denetimin rolünü içeren risk faktörlerinin etkisini ölçmektir. Bu amaçla, borsaya kote imalat sanayi şirketlerine bir anket yapılmış ve elde edilen sonuçlar ANOVA tekniğiyle analiz edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, İMKB şirketlerinin büyük bir oranının iç denetim uygulamalarını risk odaklı yaptıklarını, fakat iç denetim uygulamalarında operasyonel ve bilgi teknolojileri risk faktörlerini dikkate almadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• iç denetim
• risk odaklı iç denetim
• kurumsal risk yönetimi
• işletme riskleri

RISK BASED INTERNAL AUDIT WITHIN THE FRAMEWORK OF ENTERPRISE RISK MANAGEMENT AND APPLICATION IN ISE

Öz

In recent years, problems of the reliability of the information especially in companies acting in international markets (Enron, Worldcum, Tyco International etc.) has been led to search for new approaches to increase the added value of internal audit. In this process of change, leaving the traditional internal audit approaches, the risk based internal audit approach which has the primary objective of focusing on high-risk areas was transformed. To identify and manage the risks which companies will ecounter in the future are very important. Throughout this traditional audit process, only the financial statements of the companies were supervied retrospectively. However, just looking at the financial statements, sufficient information couldn’t be provided to investors about the future of the enterprise. Therefore, development of policies to determine the risk degree of the enterprise and to get rid of this situation by the least damage will be possible with the risk management. Activity of risk based internal audit is a process which focuses on the major risks and management of these risks. For this reason, nowadays, internal audit began to focus on the enterprise risks (operational, strategic, compliance, financial, information technology) which has importance for the future of the organisation, changing its direction, rather than dealing with just about controls in the past. The aim of this study is to measure the impact of risk factors, including the role of internal audit, on the applications of risk based internal audit for the companies registered in Manufacturing Industry Index , Istanbul Stock Exchange. For this purpose, a survey was applied to companies coated in the manufacturing industry and the obtained results were analyzed by ANOVA technique. As a result of this study, it has been cocluded that a large proportion of ISE companies did internal audit practices risk-based, whereas they did not take into account the risk factors of operational and information technologies in their internal audit applications

Anahtar Kelimeler

• Internal audit
• risk based internal audit
• enterprise risk management
• business risks

Kaynakça

1. Uzun, Ali Kamil (2008), “İç Denetimin Etkinliğinde Başarı Faktörleri: Uygulama İçin Yol Haritası”, http://www.denetimnet.net/UserFiles/Documents/ Haberler/2008%2005%2029-KurumsalYonetimVeIcDenetim- AKUSunum2Basar%C4%B1Fak.pdf, (09.03.2012).
2. Zwaan, L. D. and Stewart, J., (2011), “Internal Audit Involment in Enterprise Rsik Management”, Managerial Auditing Journal, Vol. 26, No. 7, pp. 586-604.