19. Yüzyıl Türk Sivil Mimarisinde Duvar Resmi Estetiği ve İstanbul Teması

Öz

İstanbul kentsel tarihi 3 bin yıl öncesine dayanan, Avrupa ile Asya kıtalarının birleştiği noktada bulunan bir şehirdir. Şehir çağlar boyunca farklı uygarlık ve kültürlere ev sahipliği yapmış, yüzyıllar boyu çeşitli din, dil ve ırktan insanların bir arada yaşadığı kozmopolit ve metropolit yapısını korumuş ve tarihsel süreçte eşsiz bir kültürel mozaik halini almıştır. Tarih boyunca yaşamın her alanında olduğu gibi özellikle kültür ve sanat konularında da merkez olmuş ve bu merkezde oluşan tüm gelişmeler dünyayı da etkisi altına almıştır. İstanbul şehri özellikle resim sanatına da konu olmuş; insanların bu kente olan hayranlıkları ve özlemleri resim sanatı ile dile getirilmeye çalışılmıştır. Bu durum öncelikle hem Avrupa resim sanatında hem de Türk resim sanatında daha sonra da iç mekân dekorasyonlarında yeniliklere yol açmış ve gerek Avrupa’da gerekse de Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde günlük yaşamda değişikliklere neden olmuştur. Osmanlının Batılılaşma döneminde ortaya çıkan ve İstanbul’u konu alan bu yeni resim anlayışının ilk görüldüğü yer ise Türk sivil mimarisinin estetik yönünden zenginleşmesinde önemli yeri bulunan “kalem işi” olarak isimlendirilen duvar resimleridir. Bu nedenle bu resimlerin incelenmesi ile Osmanlı İmparatorluğu’nda Batılılaşmanın ortaya çıkışı ve sonuçlarını görmek aynı zamanda da bu süreçte Avrupa’nın Osmanlı- Türk kültüründen nasıl etkilendiğini anlamak mümkündür. Günümüze dek bu konuya ilişkin çok az sayıda çalışmanın yapılmış olması ve resim sanatı ile mimarinin ilgisinin kurularak estetik yönünün yanında sosyo-kültürel açıdan da konuya yaklaşılması çalışmanın önemini daha da artırmaktadır. 

Anahtar Kelimeler

• İç Mimari,Duvar resmi,Türk resmi,Oryantalizm,Batılılaşma

Wall Painting Aesthetics and Istanbul Theme in The 19th Century Turkish Civilian Architecture

Öz

Istanbul is the city of which urban history dates to 3000 years back and located in the meeting point of continents Europe and Asia. Throughout ages, the city has hosted an abundance of civilizations and cultures, preserved the cosmopolitan and metropolitan structure that enabled the coexistence of various religions, languages and races and within historical process, it has turned into a unique cultural mosaic. During the course of history, just like each and every sphere of life, it has become a center of culture and art in particular; besides all the developments emerging in this center have captured the world outside as well. City of Istanbul has been the topic of painting specifically; the admiration and longing people nourished for this city have been attempted to portray through art of painting. This event introduced changes initially in European painting then Turkish painting and interior space decorations. Additionally, within European as well as Ottoman Empire borders, it has introduced alterations in daily life. The first area that the new painting approach having emerged during Westernizing process of Ottomans and focused on Istanbul is wall painting that has a noteworthy place in the aesthetical enrichment of Turkish civilian architecture. For that reason, by analyzing these paintings, it is possible to view the emergence and consequences of Westernization in Ottoman Empire and besides understand the way Europe was affected from Ottoman-Turkish culture during this process. The fact that so far there has been limited numbers of researches on this topic elevates the vitality of this study which attempts to establish a connection between painting and architecture and analyzes its aesthetical as well as socio-cultural aspect.

Anahtar Kelimeler

• Interior architecture,wall painting,Turkish art of painting,Orientalism,Westernization,Istanbul

Kaynakça

1. AKIN, N. (2001). Balkanlarda Osmanlı Dönemi Konutları, İstanbul: Literatür Yayıncılık.
2. AKŞİT, İ. (2005). The Topkapı Palace, İstanbul: Akşit Yayıncılık.
3. ARIK, R.(1975). Anadolu’da Bir Halk Ressamı, Türkiyemiz Dergisi, no.16, s: 9-13.
4. ARLI DEMİRSAR B.(2000), Oryantalizmden Çağdaş Türk Resmine, İstanbul:Creative Yayınları.
5. BATUR A. (2005). Rural Architecture in the Eastern Black Sea Region, İstanbul: Milli Reasürans Yayınları.
6. CEZAR, M. (1995). Sanatta Batı’ya Açılış ve Osman Hamdi, İstanbul: Ekav Vakfı Yayınları.
7. ÇALIŞIR, D. (2008). Osmanlı Görsel Kültüründe Meyve Teması: Geleneksel Natürmort Resimleri Bağlamında Bir Değerlendirme, Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 3/5 Fall 2008, p. 65-86. ISSN: 1308-2140, www.turkishstudies.net, Doi Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.410.