Independent Living Center Design Parameters for Mentally Different Individuals

Öz

Individuals who are defined as disabled need both special education and special treatment within the family, which is not incomplete but not excessive. With the fact that they need help throughout their lives and that their parents will probably pass away before them, it is important for these individuals to have a life center that will enable them to live happily without feeling stranger and to maintain the living standards and habits that their parents provided during their lives.

Within the scope of the study, the Independent Living Center (ILC) design parameters, which are thought to be designed for different individuals, and these principles according to the special conditions in different places and times; based on the basic functions, it is important to adapt some functions by simplifying / changing and / or adding them, and it is aimed to be a guide for a center to be prepared on a similar subject.

By putting forward the characteristics and needs of different minds individuals who are the users of the space, the spaces to be included in the scope of ILC and their relations have been determined, and principles that will play a role in the design of the spaces in line with the functional quality and universal design have been established. In line with these principles, some specific suggestions have been made to the users and designers of the space.

Anahtar Kelimeler

• Mentally Different
• Independent Life Center,
• Design For Everyone,
• Universal Design,
• Functional Quality.

Zihin Farklı Bireyler İçin Bağımsız Yaşam Merkezi Tasarım Parametreleri

Öz

Engelli olarak tanımlanan bireylerin hem özel eğitime hem de aile içinde eksik kalmayan ama aşırıya da kaçmayan özel muameleye ihtiyaçları vardır. Hayatları boyunca yardıma ihtiyaç duymaları ve ebeveynlerinin kendilerinden önce dünyadan ayrılacağı gerçeğiyle, bu bireyler için yabancılık çekmeden, mutlu bir şekilde hayatlarını sürdürebilmelerini sağlayacak ve ebeveynlerinin yaşamları sırasında alışık hale geldikleri yaşam standart ve alışkanlıklarını sürdürebilecekleri bir yaşam merkezinin varlığı önem taşımaktadır.

Çalışma kapsamında zihin farklı bireyler için tasarlanması düşünülen Bağımsız Yaşam Merkezi (BYM) tasarım parametrelerinin oluşturulması ve oluşturulan parametreler doğrultusunda benzer bir konuda hazırlanacak bir merkez için, farklı yer ve zamanlardaki özel koşullara göre; temel olan fonksiyonlar baz alınarak, bazı fonksiyonlar sadeleştirilerek/değiştirilerek ve/veya eklenerek yol gösterici olması hedeflenmektedir.

Mekânın kullanıcısı olan zihin faklı bireylerin özellikleri ve ihtiyaçları ortaya konarak, BYM kapsamında yer alacak mekânlar ve ilişkileri belirlenmiş, fonksiyonel kalite ve evrensel tasarım kavramı temel alınarak mekânların tasarımında belirleyici olacak ilkeler oluşturulmuştur. Bu ilkeler doğrultusunda mekân kullanıcılarına ve tasarımcılara özel bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Zihin Farklı Birey
• Bağımsız Yaşam Merkezi
• Herkes İçin Tasarım
• Evrensel Tasarım
• Fonksiyonel Kalite.

Kaynakça

1. Ağlamış, C. E. (2016). Serebral Palsi: Oyun Eğitiminin Fonksiyona Etkisi Doktora Tezi. Antalya: Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Bilimleri Anabilim Dalı.
2. Australian Government. (2013). Accessibility Design Guide: Universal design principles for Australia’s aid program. Avustralya: Blue Star Print.
3. Başar Şenyılmaz, P. (2017). Otizm Spektrum Bozukluğu ve Down Sendromu Olan Bireylerde Oral Motor Beceriler ve Beslenme Problemlerinin İncelenmesi Doktora Tezi. Edirne: Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Engelli Çalışmaları Anabilim Dalı.
4. BCA. (2007). Universal Design Guide. Aralık 20, 2020 tarihinde https://www1.bca.gov.sg/: https://www1.bca.gov.sg/docs/default-source/universaldesign/udguide2007.pdf?sfvrsn=ae980eb6_2 adresinden alındı
5. BCA. (2016). Universal Design Guide for Public Places. Aralık 25, 2020 tarihinde https://www1.bca.gov.sg/: https://www1.bca.gov.sg/docs/default-source/universaldesign/udguide2016.pdf?sfvrsn=1fdac12d_2 adresinden alındı
6. Bolu Sert, H. (2017). Zihinsel Engelli Çocuklara Yönelik Müze Ziyaretinin Değerlendirilmesi: Bir Uygulama Örneği Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı.
7. BSDUDH. (2013). Barrier-Free Planning and Construction in Berlin-Public Buildings. Aralık 19, 2020 tarihinde https://www.stadtentwicklung.berlin.de: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/barrierefreies_bauen/download/designforall/apb_red_broschure_en.pdf adresinden alındı
8. BSDUDH. (2018). Berlin-Design for All. Aralık 19, 2020 tarihinde https://www.stadtentwicklung.berlin.de: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/bauen/barrierefreies_bauen/download/konzept_bfrei/KB_nachCD_en_web.pdf adresinden alındı

9. CEUD. (2020a, Aralık 17). Building for Everyone: A Universal Design Approach 1. Aralık 17, 2020 tarihinde External Environment and Approach: http://universaldesign.ie/Built-Environment/Building-for-Everyone/Entire-Series-Books-1_10.pdf adresinden alındı
10. CEUD. (2020b, Aralık 17). Building for Everyone: A Universal Design Approach 2. Aralık 17, 2020 tarihinde http://universaldesign.ie/Built-Environment/Building-for-Everyone/Entire-Series-Books-1_10.pdf adresinden alındı
11. CEUD. (2020c, Aralık 17). Building for Everyone: A Universal Design Approach 3. Aralık 17, 2020 tarihinde http://universaldesign.ie/Built-Environment/Building-for-Everyone/Entire-Series-Books-1_10.pdf adresinden alındı
12. CEUD. (2020d, Aralık 17). Building for Everyone: A Universal Design Approach 4. Aralık 17, 2020 tarihinde http://universaldesign.ie/Built-Environment/Building-for-Everyone/Entire-Series-Books-1_10.pdf adresinden alındı
13. CEUD. (2020e, Aralık 18). Building for Everyone: A Universal Design Approach 5. Aralık 18, 2020 tarihinde http://universaldesign.ie/Built-Environment/Building-for-Everyone/Entire-Series-Books-1_10.pdf adresinden alındı
14. CEUD. (2020h, Aralık 19). Building for Everyone: A Universal Design Approach 9. Aralık 19, 2020 tarihinde http://universaldesign.ie/Built-Environment/Building-for-Everyone/Entire-Series-Books-1_10.pdf adresinden alındı
15. Çankaya, Ö. (2019). Serebral Palsili Çocuklarda Çevresel Faktörler ile Aktivite ve Katılım Arasındaki İlişkinin İncelenmesi Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı.
16. Çelebi Şeker, N. (2021). Zihin Farklı Bireyler İçin Bağımsız Yaşam Merkezi Tasarım Yaklaşımları ve Tasarım Rehberi Önerisi Doktora Tezi. İstanbul: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
17. Çıtak, A. E. (2016). Otizm Spektrum Bozukluğu Tanılı Çocuk ve Ergenlerin Otizm Spektrum Bozukluğu ve Mental Retardasyonu Olmayan Kız/Erkek Kardeşlerinin Zihin Kuramı Sosyal İletişim Genel Psikopatoloji Yaşam Kalitesi ve Akran İstismarı Açısından Değerlendirilmesi Uzmanlık Tez. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları Anabilim Dalı.
18. DEB. (2013, Nisan 7). Engelliler için Evrensel Standartlar. Aralık 17, 2020 tarihinde http://w-d-u.org/userfiles/engelliler-icin-evrensel-standartlar-kilavuzu.pdf adresinden alındı
19. Gezer, H. (2014). Hastanelerde ve Sağlik Merkezlerinde Erişilebilirlik. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 13(25), 113-133.
20. Hakverdioğlu, İ. (2006). İleri Derecede Mental Retardasyonlu Bireylerde Malnütrisyon ve Beslenme Durumunun Değerlendirilmesi Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Diyetetik Programı.
21. Kanbaş, E. (2014d, Aralık 16). ZİÇEV, Otizmle Yaşamak – Otistik Çocuklar. Temmuz 1, 2020 tarihinde https://www.zicev.org.tr: https://www.zicev.org.tr/otizmle-yasamak-otistik-cocuklar adresinden alındı
22. Kaplan, G., & Aksoy, V. (2019). Özel Eğitim Kurumlarının Fiziksel Koşullarının Evrensel Tasarım İlkeleri Doğrultusunda İncelenmesi: Eskişehir Örneği. Yaşadıkça Eğitim, 33(2), 169-186. doi:10.33308/26674874.2019332126
23. Levine, D. (2003). Universal Design New York. New York: IDEA Publications.
24. MEB. (2008, Aralık 26). Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi Zihinsel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı. Aralık 20, 2020 tarihinde https://orgm.meb.gov.tr/: https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2013_09/04010347_zihinselengellibireylerdestekeitimprogram.pdf adresinden alındı
25. MEB. (2016). Çocuk Gelişimi ve Eğitimi- Zihinsel Yetersizlikler. Ocak 7, 2020 tarihinde http://www.megep.meb.gov.tr/: http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/Zihinsel%20Yetersizlikler.pdf adresinden alındı
26. National Disability Authority. (2020, Eylül 4). Eylül 4, 2020 tarihinde http://universaldesign.ie/: http://universaldesign.ie/What-is-Universal-Design/The-7-Principles/#p7 adresinden alındı
27. Null, R. (2014). Universal Design Principles and Models. Boca Raton: CRC Press.
28. Otsimo. (2018, Aralık 24). Duyusal İşleme Bozukluğu Nedir? Temmuz 1, 2020 tarihinde https://otsimo.com/tr: https://otsimo.com/tr/duyusal-isleme-bozuklugu-nedir/ adresinden alındı
29. Saranlı, U. (2014, Aralık 16). ZİÇEV-Dada’nın Babasının Mektupları. Temmuz 7, 2020 tarihinde https://www.zicev.org.tr/: https://www.zicev.org.tr/dadanin-babasinin-mektuplarimakale-1 adresinden alındı
30. Url 1. (2020, Ekim 31). Cuisine Sur Mesure Accessible ATous. Ekim 31, 2020 tarihinde https://www.amrconcept.com: https://www.amrconcept.com/amr-family/projets/france/la-cuisine-plaisir-de-stephane-a-collonges-au-mont-dor-69/111 adresinden alındı
31. Url 2. (2018, Eylül 26). https://www.designboom.com. Aralık 25, 2020 tarihinde https://www.designboom.com: https://www.designboom.com/architecture/grhound-cabb-wooden-10-26-2018/ adresinden alındı
32. Url 3. (2020, Aralık 28). Crèche D3 / Gayet-Roger Architects. Aralık 28, 2020 tarihinde https://www.archdaily.com: https://www.archdaily.com/786498/creche-d3-gayet-roger-architects?ad_medium=gallery adresinden alındı
33. Url 4. (2019, Kasım 1). Independence Library and Apartments. Aralık 29, 2020 tarihinde https://www.archdaily.com: https://www.archdaily.com/927467/independence-library-and-apartments-john-ronan-architects?ad_medium=gallery adresinden alındı
34. Url 5. (2021, Ocak 15). https://tr.pinterest.com. Ocak 15, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031108804/ adresinden alındı
35. Url 6. (2017, Temmuz 17). Qbini: a sorting box as an architectural play of light. Ocak 15, 2021 tarihinde https://www.archiproducts.com: https://www.archiproducts.com/en/news/qbini-a-sorting-box-as-an-architectural-play-of-light_59152 adresinden alındı
36. Url 7. (2021, Ocak 26). https://tr.pinterest.com. Ocak 26, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/607845280943446882/ adresinden alındı
37. Url 8. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com. Ocak 18, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031471495/ adresinden alındı
38. Url 9. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com. Ocak 18, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031471680/ adresinden alındı
39. Url10. (2021, Ocak 2). AUTEM™ Acoustic Ceilings. Ocak 2, 2021 tarihinde www.archdaily.com: https://www.archdaily.com/catalog/us/products/16378/autem-acoustic-ceilings-fabritrak?ad_source=search&ad_medium=search_result_all adresinden alındı
40. Url11. (2018, Mart 23). Guest House in Kyoto. Ocak 15, 2021 tarihinde https://www.archdaily.com/: https://www.archdaily.com/890432/guest-house-in-kyoto-blue-architecture-design-studio?ad_medium=gallery adresinden alındı
41. Url12. (2021, Ocak 15). https://tr.pinterest.com. Ocak 15, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/119134352629955989/ adresinden alındı
42. Url13. (2021, Ocak 15). https://tr.pinterest.com. Ocak 15, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/622059767278606973/ adresinden alındı
43. Url14. (2011, Haziran 24). Chettinad Health City Auditorium / Morphogenesis. Ocak 18, 2021 tarihinde https://www.archdaily.com: https://www.archdaily.com/144417/chettinad-health-city-auditorium-morphogenesis adresinden alındı
44. Url15. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com/. Ocak 18, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com/: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031472115/ adresinden alındı
45. Url16. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com. Ocak 2021, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031472066/ adresinden alındı
46. Url17. (2018). International Investment Bank Offices – Paris. Ocak 15, 2021 tarihinde https://officesnapshots.com/: https://officesnapshots.com/2019/03/11/international-investment-bank-offices-paris/?utm_source=Snapshots+Weekly+Newsletter&utm_campaign=cab36e7c3e-EMAIL_CAMPAIGN_2019_03_18&utm_medium=email&utm_term=0_82997c3ce9-cab36e7c3e-91137393 adresinden alındı
47. Url18. (2018). The Letovo International School. Ocak 18, 2021 tarihinde https://educationsnapshots.com: https://educationsnapshots.com/projects/3882/the-letovo-international-school/ adresinden alındı
48. Url19. (2018, Mart 19). 10 Coolest Offices in the Bay Area 2018. Ocak 15, 2021 tarihinde https://www.bizjournals.com: https://www.bizjournals.com/sanfrancisco/feature/bay-area-coolest-offices-contest.html adresinden alındı
49. Url20. (2018, Ekim 16). The most beautiful expectation Technology office china by Zones Design Studio. Ocak 15, 2021 tarihinde https://www.gooood.cn: https://www.gooood.cn/the-most-beautiful-expectation-technology-office-china-by-zones-design-studio.htm adresinden alındı
50. Url21. (2021, Ocak 16). https://tr.pinterest.com. Ocak 16, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031463188/ adresinden alındı
51. Url22. (2019, Haziran 8). Schools that Innovate / AUÁ arquitetos. Ocak 16, 2021 tarihinde https://www.archdaily.com/: https://www.archdaily.com/917662/architecture-and-education-15-schools-designed-by-brazilian-architects?ad_medium=gallery adresinden alındı
52. Url23. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com. Ocak 18, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031486511/ adresinden alındı
53. Url24. (2014, Aralık 3). M – Auditorium / Planet 3 Studios Architecture. Ocak 18, 2021 tarihinde https://www.archdaily.com: https://www.archdaily.com/572832/m-nil-auditorium-planet-3-studios-architecture?ad_medium=gallery adresinden alındı
54. Url25. (2015, Ocak 28). Cinepax Lahore cinema by Architects Inc., Lahore – Pakistan. Ocak 18, 2021 tarihinde https://retaildesignblog.net: https://retaildesignblog.net/2015/01/28/cinepax-lahore-cinema-by-architects-inc-lahore-pakistan/ adresinden alındı
55. Url26. (2014, Şubat 7). Hospital De Sant Joan De Déu. Ocak 16, 2021 tarihinde https://decopeques.com: https://decopeques.com/espacios-cool-para-ninos-hospital-de-sant-joan-de-deu/ adresinden alındı
56. Url27. (2021, Ocak 16). Broadway Housing Communities. Ocak 16, 2021 tarihinde https://www.pentagram.com: https://www.pentagram.com/work/broadway-housing-communities?rel=discipline&rel-id=4 adresinden alındı
57. Url28. (2016, Ekim). Hotel in Mannheim von Blocher Partners. Ocak 16, 2021 tarihinde http://ait-xia-dialog.de: http://ait-xia-dialog.de/ait-neuigkeiten/hotel-in-mannheim-von-blocher-partners/ adresinden alındı
58. Url29. (2021, Ocak 16). Global Professional Services Company. Ocak 16, 2021 tarihinde https://www.europtimum.com: https://www.europtimum.com/our-work/global-professional-services-company/ adresinden alındı
59. Url30. (2012, Mayıs 3). Inside a Modern Designer Capsule Hotel: 9hours, Kyoto. Ocak 16, 2021 tarihinde http://japantravelmate.com: http://japantravelmate.com/best-of/capsule-hotel-9hours-kyoto adresinden alındı
60. Url31. (2017, Ağustos 30). 10 Wayfinding Signage Examples To Inspire You. Ocak 18, 2021 tarihinde https://blog.tph.ca: https://blog.tph.ca/2017/08/30/10-wayfinding-signage-examples-inspire/ adresinden alındı
61. Url32. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com. Ocak 18, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/632966922610314771/ adresinden alındı
62. Url33. (2021, Ocak 18). https://tr.pinterest.com. Ocak 18, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/684054630887128872/ adresinden alındı
63. Url34. (2021, Ocak 17). https://tr.pinterest.com. https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/263671753163005345/ adresinden alındı
64. Url35. (2015, Şubat 17). A Clever, Fun Restaurant That Keeps the Kids in Mind. Ocak 14, 2021 tarihinde https://design-milk.com: https://design-milk.com/clever-fun-restaurant-keeps-kids-mind/ adresinden alındı
65. Url36. (2021, Ocak 14). https://tr.pinterest.com. Ocak 14, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/303218987408034022/ adresinden alındı
66. Url37. (2021, Ocak 14). https://tr.pinterest.com. Ocak 14, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/258957047304598196/ adresinden alındı
67. Url38. (2021, Ocak 14). https://tr.pinterest.com. Ocak 14, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/832954893562117044/ adresinden alındı
68. Url39. (2021, Ocak 14). Paúl Rivera Architectural Photography. Ocak 14, 2021 tarihinde http://www.paulriveraphotography.com: http://www.paulriveraphotography.com/google/#itemId=54c02185e4b0080d2f17a40f adresinden alındı
69. Url40. (2018, Mayıs 28). The Commons Restoran ve Bar. Ocak 17, 2021 tarihinde https://www.arkitera.com: https://www.arkitera.com/proje/the-commons-restoran-ve-bar/ adresinden alındı
70. Url41. (2020, Temmuz 23). Hyperlane Linear Sky Park / ASPECT Studios. Ocak 17, 2021 tarihinde https://www.archdaily.com: https://www.archdaily.com/944000/hyperlane-aspect-studios?ad_medium=gallery adresinden alındı
71. Url42. (2021, Ocak 16). https://tr.pinterest.com. Ocak 16, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/761038037031462778/ adresinden alındı
72. Url43. (2015). Mercado Libre Offices – Alem. Ocak 17, 2021 tarihinde https://officesnapshots.com: https://officesnapshots.com/2017/07/26/mercado-libre-offices-alem/ adresinden alındı
73. Url44. (2021, Ocak 17). https://tr.pinterest.com. Ocak 17, 2021 tarihinde https://tr.pinterest.com: https://tr.pinterest.com/pin/478085316693096191/ adresinden alındı
74. Ünver, H., & Yamaçlı, R. (2014). Ulaşılabilirlik Kültürü. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 215-226.
75. Voordt, T., & Wegen, H. (2005). Architecture In Use: An Introduction to the Programming, Design and Evaluation of Buildings. Oxford: Elsevier-Architectural Press.
76. Wolfgang, F., & Korydon, H. (2011). Universal Design Handbook. Amerika: The McGraw-Hill Companies.
77. Woodward , S. (2017, Şubat 6). Universal Design 101. Eylül 4, 2020 tarihinde https://www.rickhansen.com/: https://www.rickhansen.com/news-stories/blog/universal-design-101 adresinden alındı