Functional Possibilities and Structural Interventions in Usage Conversion of Railway Constructions

Öz

Railways, which are the complement of the industrial revolution, and the railway constructions built around the railways, are the symbols of the cities, reflecting the construction techniques, architectural styles and socio-cultural characteristics of the society. The buildings in question have taken their places in the memory of the citizens due to their architecture, intensity of use, scale and location. With these features, most of the railway constructions, which are considered as industrial heritage, have lost their functions and remained idle due to urban dynamics and developments in transportation technologies. The aim of the study is to discuss the usage transformation possibilities of the idle railway constructions. In this context, railway construction examples that have function-modified and are showing the distinction of being the industrial heritage in Turkey and Europe were examined. It has been determined which functions are preferred in the new functions of the transformed railway constructions. The relationship between the function imposed on the railway constructions and the construction of "additives" has been questioned. The results are that publicity is an effective factor in determining the new uses of railways that have changed function.

Anahtar Kelimeler

• Industrial heritage
• railway heritage
• usage conversion
• adaptive reuse
• railway constructions

Demiryolu Yapılarının Kullanım Dönüşümünde İşlevsel Olasılıklar ve Yapısal Müdahaleler

Öz

Endüstri devriminin tamamlayıcısı demiryolları ve demiryolları çevresinde inşa edilen demiryolu yapıları, yapıldıkları dönemin yapım tekniği, mimari tarzları, toplumun sosyo-kültürel özelliklerini yansıtan, kentlerin simge yapılarındandır. Söz konusu yapılar, mimari, kullanım yoğunluğu, ölçek ve konumları nedeniyle kentlinin hafızasında yer etmişlerdir. Bu özellikleriyle endüstri mirası sayılan demiryolu yapılarının çoğu, kentsel dinamikler ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler nedeniyle işlevlerini kaybederek atıl kalmışlardır. Çalışmanın amacı, atıl kalan demiryolu yapılarının kullanım dönüşümü olasılıklarını tartışmaktır. Bu kapsamda Avrupa’da ve Türkiye’de endüstri mirası olma özelliği gösteren ve işlev değişikliğine uğramış demiryolu yapısı örnekleri incelenmiştir. Dönüştürülen demiryolu yapılarının yeni işlevlerinde hangi fonksiyonların tercih edildiği saptanmıştır. Demiryolu yapılarına yüklenen işlev ile yapısal müdahale durumları arasındaki ilişki sorgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Endüstri mirası
• demiryolu mirası
• kullanım dönüşümü
• uyarlanabilir yeniden kullanım
• demiryolu yapıları.

Kaynakça

1. Altıner, D., Marmaray Projesinin Etki Alanında Kalan Haydarpaşa- Bostancı Banliyö Güzergahının Kültürel Miras Bağlamında Değerlendirilmesi, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2016.
2. Buchanan, A., “The Definition of Industrial Archeology”, L,etude et la mise en valedur du patrimoine industriel, 4. Conference internationale, Lyon-Grenoble 1981, s.104.
3. Burman, P., “Philosophies for Conserving the Railway Heritage”, Conserving the Railway Heritage, Burman, P. & Stratton, M., eds, E&FN Spon, London 1997, s.18-33.
4. Cossons, N., The BP Book of Industrial Archaeology, ilk basım: Londra 1993.
5. Cossons, N., “An Agenda for the Railway Heritage”, Conserving the Railway Heritage, Burman, P. & Stratton, M., eds, E&FN Spon London 1997, s. 3-17. Douglas, J., Building Adaptation, 2. B., Butterworth-Heinemann, Amsterdam; Boston; London 2006.
6. Föhl, A., “Bauten der Industrie und Technik”, Schriftenreihe des Deutschen Nationalkomitees für Denkmalschutz, Bonn 1995, sayı: 47.
7. Kıraç, B., Türkiye’deki Tarihi Sanayi Yapılarının Günümüz Koşullarına Göre Yeniden Değerlendirilmeleri Konusunda Bir Yöntem Araştırması, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2001.
8. Köksal, G., İstanbul’daki Endüstri Mirası İçin Koruma ve Yeniden Kullanım Önerileri, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2005.

9. Orbaşlı, A., Architectural Conservation: Principles and Practice, Blackwell Publishing, Oxford 2008.
10. Soane, L., “The Railway Heritage Trust and Its Achievements”, Conserving the Railway Heritage, Burman, P. & Stratton, M., eds, E&FN Spon, London 1997, s. 141-154.
11. Şenyiğit, Ö., Erten, E., “Adana Mersin Demiryolu Hattı Üzerindeki İstasyon Binalarının Tarihi ve Mimari Analizi”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26(1), 2011, s. 37-55.
12. Tanyeli, G., “Endüstri Arkeolojisi Yapılarının Korunması ve Yeniden İşlevlendirilmesi”, Domus m Dergisi, Cilt 8, 2000, s. 50-51.
13. Tekeli, İ., “Kentsel Korumada Yaklaşımlar Üzerine Düşünceler”, Türkiye II. Dünya Şehircilik Günü Kolokyumu: Tarihi Kentlerde Planlama/Düzenleme Sorunları, Edirne 6-8 Kasım 1987, s. 27-32.
14. Weeks, K.D. ve Grimmer A.E., The Secretary of the Interior’s Standarts for the Treatment of Historic Properties with Guidelines for Preserving, Rehabilitating, Restoring&Reconstructing Historic Buildings, Birinci Baskı, U.S. Department of the Interior National Park Service Cultural Resource Stewardship and Partnerships Heritage Preservation Services, Washington 1995.
15. Yıldız, A., Tarihi Tren İstasyonlarının Çağdaş Kullanımları; Kırklareli Tren İstasyonunun Rehabilitasyonu, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Edirne 2008.
16. Zakar, L., Tarihi Binalara Ek Bina Tasarımında Yapısal Bütünleştirme Performansını Değerlendirmek İçin Bir Model Önerisi, (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 2018.
17. İnternet Kaynakları URL-1: https://ticcih.org/about/ 31 Mart 2021, saat 09:10.
18. URL-2: https://ticcih.org/about/charter/ 4 Mayıs 2021, saat 15:35.
19. URL-3: http://www.icomos.org.tr/Dosyalar/ICOMOSTR_tr0914779001536912340.pdf 4 Mayıs 2021, saat 15:50.
20. URL-4: https://www.erih.net/about-erih/erihs-history-and-goals 23 Mart 2021, saat 10:15.
21. URL-5: https://www.erih.net/about-erih/route-system/european-theme-routes 23 Mart 2021, saat 10:25.
22. URL-6: https://www.erih.net/about-erih/route-system/regional-routes 23 Mart 2021, saat 10:40.
23. URL-7: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/themeroute/xtra-unesco-world-heritage-sites 30 Mart 2021, saat 09:30.
24. URL-8: https://www.erih.net/ 23 Mart 2021, saat 10:45.
25. URL-9: https://www.erih.net/i-want-to-go-there 23 Mart 2021, saat 10:55.
26. URL-10: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/camlik-outdoor-railway-museum 31 Mart 2021, saat 09:15.
27. URL-11: http://www.rmk-museum.org.tr/istanbul/koleksiyon/kara-yolu-ulasimi/klasik-otomobiller 30 Mart 2021, saat 09:35.
28. URL-12: https://www.instagram.com/p/B1nxNCgAxcJ/ 31 Mart 2021, saat 09:45.
29. URL-13: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/gare-dorsay 31 Mart 2021, saat 09:55.
30. URL-14: https://www.scienceandindustrymuseum.org.uk/ 31 Mart 2021, saat 10:05.
31. URL-15: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/railway-museum-madrid 31 Mart 2021, saat 10:20.
32. URL-16: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/lithuanian-railway-museum 31 Mart 2021, saat 10:50.
33. URL-17: https://www.internationalsteam.co.uk/trains/russia14.htm 31 Mart 2021, saat 11:00.
34. URL-18: https://www.spoorwegmuseum.nl/ 31 Mart 2021, saat 11:25.
35. URL-19: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/asturian-railway-museum 31 Mart 2021, saat 11:45.
36. URL-20: https://www.earm.co.uk/ 31 Mart 2021, saat 12:15.
37. URL-21: http://donegalrailway.com/donate/ 31 Mart 2021, saat 12:50.
38. URL-22: http://www.heritage-railways.com/rushden.php 3 Nisan 2021, saat 14:00.
39. URL-23: https://www.miljoenenlijn.nl/station-simpelveld/ 3 Nisan 2021, saat 14:30.
40. URL-24: https://en.wikipedia.org/wiki/M%C3%A4rkische_Museum_Railway#/media/File:Bahnhof_H%C3%BCinghausen.jpg 3 Nisan 2021, saat 15:00.
41. URL-25: https://www.losheim-saarschleifenland.de/Media/Attraktionen/Museumseisenbahn-Losheim 3 Nisan 2021, saat 15:10.
42. URL-26: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/bochum-dahlhausen-railway-museum 31 Mart 2021, saat 11:10.
43. URL-27: https://www.railwaymuseum.org.uk/objects-and-stories#&gid=1&pid=1 3 Nisan 2021, saat 13:05.
44. URL-28: http://www.sem-chemnitz.de/ 31 Mart 2021, saat 11:15.
45. URL-29: https://www.railwaymuseum.lv/lv/galerijas 31 Mart 2021, saat 10:45.
46. URL-30: https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/national-railway-museum-at-lousado 31 Mart 2021, saat 12:10.
47. URL-31: http://www.kukushka.ru/english/ 3 Nisan 2021, saat 13:30.
48. URL-32: https://www.bkv.hu/en/muzeumok/varosi_tomegkozlekedesi_muzeum_szentendre?/en/muzeumok/varosi_tomegkozlekedesi_muzeum_szentendre 31 Mart 2021, saat 12:30.
49. URL-33: https://mudanya.bel.tr/yerler/tarihi-yapilar/tren-gari-binasi-montania-otel 3 Nisan 2021, saat 15:20.
50. URL-34: https://tr.wikipedia.org/wiki/Karaa%C4%9Fa%C3%A7_Tren_%C4%B0stasyonu#/media/Dosya:Edirne_Karaa%C4%9Fa%C3%A7_Tren_%C4%B0stasyonu.jpg 3 Nisan 2021, saat 15:45.
51. URL-35: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/ankara/gezilecekyer/tcdd-malikoy-tren-stasyonu-muzes 3 Nisan 2021, saat 16:45.
52. URL-36: https://tr.wikipedia.org/wiki/Horozk%C3%B6y_Tren_%C4%B0stasyonu#/media/Dosya:Horos-Keui_-_Horozkoy_-_Tren_Gar%C4%B1.jpg 3 Nisan 2021, saat 19:00.
53. URL-37: https://www.arkiv.com.tr/proje/cer-modern/1535 3 Nisan 2021, saat 16:05.
54. URL-38: https://www.tcdd.gov.tr/muzeler/milli-mucadelede-ataturk-konutu-ve-demiryollari-muzesi 3 Nisan 2021, saat 16:20.
55. URL-39: https://www.tcdd.gov.tr/muzeler/izmir-muze-ve-sanat-galerisi-ataturk-vagonu 3 Nisan 2021, saat 16:35.
56. URL-40: https://www.tcdd.gov.tr/muzeler/eskisehir-muzesi 3 Nisan 2021, saat 17:10.