Mağaza Atmosferinin Marka Duygusu Kavramı Bağlamında İncelenmesi: Apple Mağazaları Örneği

Öz

Günümüzde artan rekabet koşullarında şirketler, kendi markalarına bağlı, sadık kullanıcılar yaratma hedefiyle benimsemiş oldukları felsefeyi kullanıcıya aktararak bir marka duygusu ve kullanıcı sadakati oluşmasını amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda tasarlanacak olan mağazanın atmosferi, nitelikli bir satış çevresi oluştururken göz önünde bulundurulması gereken önemli etmenlerden biridir. Bu araştırmada 1976 yılında ABD’de kurulan ve günümüzde küresel çapta tanınırlığa ulaşan Apple şirketinin mağazaları, mekân tasarımı kapsamında aydınlatma, cephe, malzeme, donatı ve kurgu gibi öğelere değinilerek analiz edilmiştir. Araştırma evrenini Amerika, Orta Doğu ve Avrupa’da yer alan üç Apple mağazası oluşturmaktadır. Bu kapsamda Fifth Avenue (New York/ABD), Dubai Mall (Dubai/BAE) ve London Regent Street (Londra/İngiltere) mağazalarının mekân tasarım kararları irdelenmiştir. Araştırma neticesinde üç farklı kıtada yer alan mağazalara ait mekân tasarımlarının hem ortak hem de farklı unsurlar barındırdığı tespit edilmiştir. Mekân tasarımında metalik gri renkler, doğal dokulu ahşap ve cam malzeme ile canlı bitkilerin kullanımı, üç ülkedeki mağazada da ortak kullanılan unsurlardır. Ülkelerdeki doğal ve beşerî koşullar (iklim, güneşlenme süresi, mağazanın bulunduğu konuma bağlı olarak bölgenin kültürel değerleri ve mimari anlayışı) mağazalarda farklı tasarım anlayışının tercih edilmesine neden olmuştur. Genel anlamda doğallığı ve yalınlığı ilke edinen bir marka olarak doğal renk ve malzemelerin tercih edilmesi, gün ışığından maksimum düzeyde yararlanılması üç mağaza için de söz konusu olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• İç Mekân Tasarımı
• Apple Mağaza
• Marka Duygusu.
• Mağaza Atmosferi

Examining Store Atmosphere in Context of Brand Sense Concept: Example of Apple Stores

Öz

Today, under increasing competitive conditions, companies aim to create loyal users connected to their own brands. For this purpose, they transmit the philosophy they have adopted to the user, creating a sense of brand and user loyalty. The atmosphere of the store, which will be designed for this purpose, is one of the key factors to be considered while creating a qualified sales place. In this research, the stores of Apple, founded in the USA in 1976, were examined within the scope of space and illumination design. The scope of research consists of Apple stores in the United States, Middle East, and Europe. In this context, the space design and illumination design of Fifth Avenue Store (New York/USA), Dubai Mall Store (Dubai/United Arab Emirates) and London Regent Street Store (London/UK) were examined. As a result of the research, store space designs in different regions were found to contain both common and different elements. Metallic gray colors, natural-textured wood and glass material and the use of plants in interior design are common elements in the stores in all three countries. Natural and general conditions in countries (climate, sunbathing time, the building where the store is located and the architectural style of the region) have led to different design elements being preferred in stores. As a brand that adopts naturalism and simplicity as a principle in general, it is common for all three stores to prefer natural colors, materials and maximizing daylight.

Anahtar Kelimeler

• Interior Design
• Apple Store
• Store Atmosphere
• Brand Sense

Kaynakça

1. Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2017). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. İstanbul: Beta Yayınları.
2. Anić, S. R. (2006). The Relationships Between Shopping Trip Type, Purchases Made on Promotion, and Unplanned Purchases for A High/Low Hypermarket Retailer-Evidence From the Croatian Market. Privredna Kretanja I Ekonomska Politika, 16(107), 26-45.
3. Arslan, J. (2019). Markaların Mekânlaşması: Apple Markası Üzerinden Bir Değerlendirme. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi/Güzel Sanatlar Enstitüsü, İstanbul.
4. Baker, J. ve diğerleri. (1992). An Experimental Approach to Making Retail Store Environmental Decisions. Journal of Retailing, 68(4), 446.
5. Barnes, J. G. (2003). Establishing Meaningful Customer Relationships: Why Some Companies and Brands Mean More to Their Customers. Managing Service Quality, 13(3), 178-186.
6. Bekler, C., Soyluk, A. & Ayçam, İ. (2021). Apple Binalarının Simgesel Özelliklerinin İncelenmesi. Middle East International Conference on Comtemporary Scientific Studies-5, (Ed.: Rabih Baalbaki ve Samira Ontunc), Ankara: Farabi Publishing.
7. Bergh, J.V.D. & Behrer, M. (2016). Markalar Nasıl Genç Kalır. (Çev.: C. Vaner), İstanbul: MediaCat
8. Curhan, R.C. (1972). The Relationship Between Shelf Space and Unit Sales in Supermarkets. Journal of Marketing Research, 9(4), 406-412.

9. Dall'olmo R. F. & Leslie D.C. (2000). The Service Brand as Relationships Builder. British Journal of Management, 11(2), 137-150.
10. Davis, S. M. (2000). The Power of The Brand. Strategy & Leadership, 28(4), 4-9.
11. Gallo, C. (2010). The Innovation Secrets of Steve Jobs: Insanely Different Principles for Breakthrough Success. New York: McGraw-Hill Education.
12. Kengere, E. (2021). Analysis on Case Apple (in 2013): How to Sustain a Competitive Advantage. s.n.y.
13. Kotler, P. (1973-1974). Atmospherics as a Marketing Tool. Journal of Retailing, 49(4) 48-73.
14. Kotzan, J. A. & Evanson R. V. (1969). Responsiveness of Drug Store Sales to Shelf Space Allocations. Journal of Marketing Research, 6(4), 465-469.
15. Merges, R.P. ve diğerleri. (2007). Intellectual Property in the New Technological Age. (4. Baskı), New York: Wolters Kluwer.
16. Morrison, S. & Frederick G. C. (2007). Building The Service Brand By Creating and Managing An Emotional Brand Experience. Journal of Brand Management, 14(5), 410-421.
17. Sayan, N. (2019). Kült Marka ve Marka Topluluğunun Yenilikçilik ve Teknoloji Kabul Modeli Açısından Değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kocaeli Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
18. Smith, P. C. & Curnow, R. (1966). Arousal Hypothesis and the Effects of Music on Purchasing Behavior. Journal of Applied Psychology, 50, 255-256.
19. Spies, K., Hesse, F. & Loesch, K. (1997). Store Atmosphere, Mood and Purchasing Behavior. (1), 1-17.
20. Varinli, İ. (2012). Marketlerde Pazarlama Yöntemi. İstanbul: Detay Yayıncılık. Wong, M. (2007). Apple Stores Revamped, SF Gate, s.n.y.
21. İnternet Kaynakları
22. URL-1: https://ceotudent.com/c-18 (Erişim: 24.02.2021)
23. URL-2: https://bit.ly/2WwSHHj (Erişim: 26.08.2021)
24. URL-3: https://apple.co/3kFLKMl (Erişim: 24.02.2021)
25. URL-4: https://apple.co/3gTxjTH (Erişim: 24.02.2021)
26. URL-5: https://bit.ly/3gQN5im (Erişim: 24.02.2021)
27. URL-6: https://bit.ly/3kK11vr (Erişim: 01.09.2021)
28. URL-7: https://apple.co/3yB0TTR (Erişim: 01.09.2021)
29. URL-8: https://bit.ly/3kPnfMv (Erişim: 01.09.2021)
30. URL-9: http://www.herskhazeen.com/apple-dubai-mall/ (Erişim: 24.02.2021)
31. URL-10: https://bit.ly/3Bzga9H (Erişim: 24.02.2021)
32. URL-11: https://apple.co/3kOdYoc (Erişim: 24.02.2021)
33. URL-12: https://bit.ly/3yDufRy (Erişim: 01.09.2021)
34. URL-13: https://bit.ly/3BOtCqD (Erişim: 24.02.2021)
35. URL-14: https://bit.ly/37LoUgF (Erişim: 24.02.2021)
36. URL-15: https://bit.ly/3yDvO22 (Erişim: 24.02.2021)
37. URL-16: https://bit.ly/3dJeZvB (Erişim: 24.02.2021)
38. URL-17: https://bit.ly/3jFd4uA (Erişim: 24.02.2021)
39. URL-18: https://bit.ly/3kGwdfa (Erişim: 01.09.2021)
40. URL-19: https://bit.ly/3suhRkt (Erişim: 24.02.2021)
41. URL-20: https://bit.ly/3pPblTz (Erişim: 24.02.2021)
42. URL-21: https://www.apple.com/uk/retail/regentstreet/ (Erişim: 24.02.2021)
43. URL-22: https://bit.ly/37OjtNT (Erişim: 25.02.2021)