Şehnaz Tahir Gürçağlar (haz.). Kelimelerin Kıyısında: Türkiye’de Kadın Çevirmenler (İstanbul: İthaki Yayınları, 2019)

Öz

Edited by Şehnaz Tahir Gürçağlar, with contributions from Nur Zeynep Kürük, Deniz İpek Çekderi, Pınar Besen, Özlem Berk Albachten, Çiğdem Akanyıldız Gölbaşı, Ş. Seda Yücekurt Ünlü, Ceyda Elgül, Buket Dabancalı Fakıoğlu, Ahu Selin Erkul Yağcı, Alev K. Bulut, Sabri Gürses, Merve Akbaş, Elif Aka and Özüm Arzık Erzurumlu, Kelimelerin Kıyısında: Türkiye’de Kadın Çevirmenler (A Sea of Words: Women Translators and Interpreters in Turkey) recounts the lives and works of 16 seasoned female translators and interpreters: Halide Edib Adıvar, Sabiha Sertel, Seniha Bedri Göknil, Azra Erhat, Melâhat Togar, Adalet Cimcoz, Mîna Urgan, Güzin Dino, Nihal Yeğinobalı, Gönül Suveren and Gülten Suveren, Tomris Uyar, Pınar Kür, Belgin Dölay, Fatma Artunkal and Zeynep Bekdik. Bound by a very specific topic, the essays display a rich diversity in terms of period and text type: the volume covers both translation and interpreting, high and popular genres, as well as non-fiction texts, within a wide historical perspective that spans from the late Ottoman and early Republican periods to contemporary times. Best categorized as biographies, the texts place the private and professional lives of the translators and interpreters within a social context, also taking into account the dynamics of the publishing industry.

Anahtar Kelimeler

• Women translators
• translation studies
• agent-oriented translation studies
• translation and feminism

Şehnaz Tahir Gürçağlar (haz.). Kelimelerin Kıyısında: Türkiye’de Kadın Çevirmenler (İstanbul: İthaki Yayınları, 2019)

Öz

Şehnaz Tahir Gürçağlar’ın Nur Zeynep Kürük, Deniz İpek Çekderi, Pınar Besen, Özlem Berk Albachten, Çiğdem Akanyıldız Gölbaşı, Ş. Seda Yücekurt Ünlü, Ceyda Elgül, Buket Dabancalı Fakıoğlu, Ahu Selin Erkul Yağcı, Alev K. Bulut, Sabri Gürses, Merve Akbaş, Elif Aka ve Özüm Arzık Erzurumlu’nun katkılarıyla yayına hazırladığı Kelimelerin Kıyısında: Türkiye’de Kadın Çevirmenler, çeviri dünyamıza emek vermiş 16 kadın çevirmenin hayatını ve çalışmalarını konu ediniyor: Halide Edib Adıvar, Sabiha Sertel, Seniha Bedri Göknil, Azra Erhat, Melâhat Togar, Adalet Cimcoz, Mîna Urgan, Güzin Dino, Nihal Yeğinobalı, Gönül Suveren ve Gülten Suveren, Tomris Uyar, Pınar Kür, Belgin Dölay, Fatma Artunkal ve Zeynep Bekdik. Seçkiyi oluşturan makalelerin konu açısından oldukça belirgin bir odak noktası olsa da hem çevirmenlerin yaşadığı tarihsel dönem hem de üzerinde çalıştıkları metin türü açısından zengin bir çeşitlilik arz ediyor: Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinden günümüze kadar uzanan geniş bir tarihsel bakış açısı içinde hem yazılı hem de sözlü çeviriyi, hem saygın türleri hem de popüler türlerle edebiyat dışı metinleri kapsıyor kitap. Biyografi türünde konumlandırabileceğimiz metinler, ele aldıkları çevirmenlerin aile ve meslek hayatlarını yayın dünyasının dinamiklerini de göz önünde bulundurarak toplumsal bağlama oturtuyor.

Anahtar Kelimeler

• Kadın çevirmenler
• çeviribilim
• eyleyen odaklı çeviri araştırmaları
• çeviri ve feminizm

Kaynakça

1. Akanyıldız Gölbaşı, Çiğdem. “Karanlıkta Kalmış Bir Kadın: ‘Hölderlin Çevirmeni’ Melâhat Togar.” Kelimelerin Kıyısında: Türkiye’de Kadın Çevirmenler içinde, hazırlayan Şehnaz Tahir Gürçağlar, 125-154. Istanbul: İthaki, 2019.
2. Berk, Özlem. Translation and Westernization in Turkey from the 1840s to the 1980s. Istanbul: Ege Yayınları, 2004.
3. Brown, Hilary. Women and Early Modern Cultures of Translation. Oxford: Oxford University Press, 2022.
4. Even-Zohar, Itamar. “Idea Makers, Culture Entrepreneurs, Makers of Life Images and the Prospects of Success.” Papers in Culture Research içinde, hazırlayan Itamar Even-Zohar, 184-202. Tel Aviv: The Porter Chair of Semiotics, Tel Aviv Üniversitesi, 2002.
5. Hubscher-Davidson, Séverine ve Caroline Lehr (haz.). The Psychology of Translation: An Interdisciplinary Approach. Abingdon ve New York: Routledge.
6. Latour, Bruno. Reassembling the Social: An Introduction to Actor-Network Theory. Oxford ve New York: Oxford University Press, 2005.
7. Lefevere, André. Translation, Rewriting and the Manipulation of Literary Fame. Londra: Routledge, 1992.
8. Milton, John ve John Bandia (haz.). Agents of Translation. Amsterdam ve Philadelphia: John Benjamins, 2009.

9. Tahir Gürçağlar, Şehnaz. “Goethe’yi Türkçe Konuşturan Kadınlar.” Söyleşiyi yapan İnci Döndaş. Karar, 7 Ağustos 2019. https://www.karar.com/goetheyi-turkce-konusturan-kadinlar-1290519.
10. Tahir Gürçağlar, Şehnaz. “Şehnaz Tahir Gürçağlar ile Yeni Kitabı Üzerine Söyleştik.” Söyleşiyi yapan Elif Tanrıverdi. Translation Minus One, 8 Ağustos 2019, video, 12:02. https://www.youtube.com/watch?v=msrqFN7zeu0
11. Venuti, Lawrence. The Translator’s Invisibility: A History of Translation. Londra ve New York: Routledge, 1995.