Matematiksel Metinlerde Doğrusal ve Çoklu Metin Kullanımı

Öz

Matematik hayatın pek çok alanında yer almaktadır. Öğrencilerin öğretim hayatlarında matematik dersi önemli bir yer tutmaktadır. Öğrencilerin bu derste öğrendikleri bilgileri kalıcı hale getirmeleri onların akademik gelişmelerine de katkı sağlayacaktır. Edinilen bilgilerin kalıcı hale getirilmesi için birçok yöntem ve teknik uygulanmaktadır. Bilgisayar destekli eğitim de bunlardan biridir. Eğitimde teknoloji kullanıldıkça dijital metinlerin eğitimde kullanımı da artmaktadır. Bununla birlikte doğrusal metinlere alternatif olarak çoklu metinler de eğitimde yerini almaktadır. Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmeni adaylarının matematiksel metinlerde çoklu metin ve doğrusal metin kullanımlarıyla ilgili görüşlerini almaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılı Bahar döneminde bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan 8 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve açık uçlu sorulardan oluşan anket kullanılmıştır. Verilerin analizinde açık uçlu sorulardan oluşan anket için betimsel analiz görüşme formu için içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucu elde edilen veriler doğrultusunda sınıf öğretmeni adaylarının matematiksel metinlerde kullanılan çoklu metinleri faydalı buldukları görülmüştür. Matematiksel metinlerde doğrusal metin kullanan katılımcıların zamandan tasarruf sağladıklarını fakat soru çözümlerinde soru çözüm videolarının da olmasının öğrenmelerini kolaylaştıracağını dile getirdikleri görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Matematik
• Matematiksel metin
• Doğrusal metin
• Çoklu metin
• Sınıf öğretmeni adayları.

The Use of Linear and Multi-Text in Mathematical Texts

Öz

Mathematics is involved in many areas of life. Mathematics lessons have an important place in the education lives of students. Making the knowledge learned in this course permanent will also contribute to their academic development. Many methods and techniques are applied to make the acquired knowledge permanent. Computer aided education is one of them. As technology is used in education, the use of digital texts in education is also increasing. However, as an alternative to linear texts, hypertext that provide multimedia support also take their place in education. The aim of this research is to get the opinions of primary school teacher candidates about the use of hypertext and linear texts in mathematical texts. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of 8 primary school teacher candidates studying at a state university in the spring semester of the 2020-2021 academic year. A semi-structured interview form and a questionnaire consisting of open-ended questions prepared by the researchers were used as a data collection tool. In the analysis of the data, content analysis was used for the interview form and descriptive analysis for the questionnaire consisting of open-ended questions. According to the data obtained as a result of the research, it was found that primary school teacher candidates find hypertext used in mathematical texts useful. It was determined that the participants who use linear text in mathematical texts save time. However; having question solution videos in question solutions parts will facilitate their learning.

Anahtar Kelimeler

• Mathematics
• Mathematical text
• Linear text
• Hypertext
• Primary school teacher candidates.

Kaynakça

1. Akçapınar, G., Altun, A. & Menteş, T. (2012). Hipermetinsel ortamlarda önbilgi düzeylerinin gezinim profilleri üzerine etkisi. Eğitim ve Bilim, 37(163), 143-156. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/923/343
2. Akın, E. & Çeçen, M. A. (2015). Çoklu ortama dayalı Türkçe öğretimine ve çoklu ortam araçlarına yönelik öğrenci görüşleri. Internetional Periodical for The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(7), 51-72. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.8229
3. Akkoyunlu, B. & Yılmaz, M. (2005). Türetimci çoklu ortam öğrenme kuramı. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 9-18. https://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/752-published.pdf
4. Aksu, M. (1985). Matematik öğretiminde bilgisayar kullanımı. Eğitim ve Bilim, 9(54), 12-16. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/5395/2285
5. Aktaş, Ş. (2009). Edebi metin ve özellikleri. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 39, 187-200. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/33393
6. Alakoç, Z. (2003). Matematik öğretiminde teknolojik modern öğretim yaklaşımları. The Turkish Online Journal of Educational Technology-TOJET, 2(1), 43-49. http://www.tojet.net/articles/v2i1/217.pdf
7. Altınışık, S. & Orhan, F. (2002). Sosyal bilgiler dersinde çoklu ortamın öğrencilerin akademik başarılarına ve derse karşı tutumları üzerindeki etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 41-49. https://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/948-published.pdf
8. Altun, M. (2018). İlkokullarda matematik öğretimi. Aktüel.

9. Aydın Akay, A. (2004). İlköğretim 2. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin matematik problemlerini çözme başarısına etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
10. Aydın, A. (2021). Activity for teaching mathematics for students with learning disabilities with analogy method: Division with and without a remainder topic. Journal for the Mathematics Education and Teaching Practices, 2(1), 41-46. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1905786
11. Aydın, B. (2003). Bilgi toplumu oluşumunda bireylerin yetiştirilmesi ve matematik öğretimi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(14), 183-190. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/114809
12. Aydın, F. (2021). Matematik öğretmenlerinin origaminin matematik eğitiminde kullanılmasına ilişkin inançlarının ve öz yeterlilik algılarının bazı değişkenlere göre incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Bartın Üniversitesi.
13. Bacanak, A., Karamustafaoğlu, O. & Köse, S. (2003). Yeni bir bakış: Eğitimde teknoloji okuryazarlığı. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(14), 191-196. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/114810
14. Balasubramanian, V. (1994). State of the art review on hypermedia issues and applications [Unpublished PhD Thesis], Rutgers University.
15. Başaran, M. (2013). Okuduğunu anlamanın bir göstergesi olarak akıcı okuma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(4), 2277-2290.
16. Boz, İ. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeyi ile matematik problemlerini çözme başarısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. İnsan ve Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 40-53. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/587406
17. Braten, I., Anmarkrud, O., Brandmo, C. & Stromso, H. I. (2013). Developing and testing a model of direct and inderect relationships between individual differences, processing and multiple-text comprehension. Learning and Instruction, 30(2014), 9-24. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2013.11.002
18. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
19. Cameron, C. E. (2018). Multiple document question instruction: Promoting multiple document thinking through inquiry [Unpublished PhD Thesis]. The Pennsylvania State University.
20. Coşkun, A. (2021). Türkiye’de matematik eğitimi alanında problem çözmeye yönelik yapılan çalışmaların bir içerik analizi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Atatürk Üniversitesi.
21. Çakmak, E. (2005). İlköğretim öğrencilerinin hipermetinsel okuma süreçlerinin incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
22. Çakmak, E. & Altun, A. (2008). İlköğretim öğrencilerinin hipermetinsel okuma süreçlerinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 63-74. https://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/515-published.pdf
23. Çoban, F. N. (2021). Çoklu ortam teknolojilerinin eğitime entegrasyonunda öğretmen eğitiminin önemi. Gaziantep Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(1), 19-32. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1453833
24. Dağtaş, A. (2013). Öğretmenlerin basılı sayfa ve ekrandan okuma tercihleri ile eğitimde elektronik metin kullanımına yönelik görüşleri. International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 8(3), 137-161. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.4390
25. Elçi, A. N. (2002). Ortaöğretim matematik öğretiminde öğretmen davranışlarının başarıya etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Dokuz Eylül Üniversitesi.
26. Elçi, A. N. (2016). Problemler. Elçi, A. N., Bukova Güzel, E., Cantürk Günhan, B. ve Ev Çimen, E. (Ed.), Temel Matematiksel Kavramlar ve Uygulamaları içinde (ss. 135-164). Pegem Akademi.
27. Epçaçan, C. (2009). Okuduğunu anlama stratejilerine genel bir bakış. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(6), 207- 223. https://www.sosyalarastirmalar.com/articles/a-general-view-to-the-reading-comprehensionstrategies.pdf
28. Erdem, E. (2016). Matematiksel muhakeme ile okuduğunu anlama arasındaki ilişki: 8. sınıf örneği. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 10(1), 393-414. https://doi.org/10.17522/nefefmed.31802
29. Ersoy, Y. (2003). Teknoloji destekli matematik eğitimi-1: Gelişmeler, politikalar ve stratejiler. İlköğretim-Online, 2(1), 18-27. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/429478
30. Eryılmaz, S. & Uluyol, Ç. (2015). 21. yüzyıl becerileri ışığında FATİH projesi değerlendirmesi, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 209-229. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/77533
31. Gençkaya, Ş. (2018). Matematik eğitiminde matematik tarihinin kullanılmasının farklı bakış açılarından incelenmesi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
32. Gezginci, G. (2016). Dijital yayıncılıkta hipermetin yazarlığı sorunu, 5. Uluslararası Matbaa Teknolojileri Sempozyumu, 4-5 Kasım 2016, İstanbul, 271-282.
33. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel Yayın Dağıtım.
34. Güneş, F. (2009). Hızlı okuma ve anlamı yapılandırma. Nobel Yayın Dağıtım.
35. Güneş, F. (2013a). Türkçede metin öğretimi yerine metinle öğrenme. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 603-637. https://doi.org/10.14520/adyusbd.454
36. Güneş, F. (2013b). Türkçe öğretiminde metin seçimi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(1), 1-12. https://doi.org/10.16916/aded.16014
37. Işık, A. D. & Tural, A. (2018). Hayat bilgisi öğretiminde teknoloji kullanımı. Sınırsız Eğitim ve Araştırma Dergisi, 3(3), 19-33. https://doi.org/10.29250/sead.475414
38. Işık, A. & Konyalıoğlu, A. C. (2005). Matematik eğitiminde görselleştirme yaklaşımı. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11, 462-471. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/31439
39. Işık, A., Çiltaş, A. ve Bekdemir, M. (2008). Matematik eğitiminin gerekliliği ve önemi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17- 174-184.
40. Işıklı, Ş. & Aksel, G. (2015). Hiper metin ve değişen okuyucu rolleri. Online Academic Journal of Information Technology, 6(20), 65-74. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2015.3.005.x
41. İç, Ü. & Kılıçarslan, S. (2016). İlköğretim matematik öğretmen adaylarının bilgisayar destekli matematik öğretimi ile bilgisayar okur-yazarlığı arasındaki ilişkiye yönelik görüşleri. Turkish Journal of Educational Studies, 3(1), 43-52. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/402953
42. İlhan, M. & Öner Sünkür, M. (2013). Matematik kaygısının matematik başarısını yordama gücünün cinsiyet ve sınıf değişkenleri açısından incelenmesi. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 12(3), 427-441. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/223250
43. Kanık Uysal, P. (2018). Akıcı okuma odaklı okuma öğretiminin beşinci sınıf öğrencilerinin okuma ve okuduğunu anlama becerileri üzerindeki etkisi [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Gazi Üniversitesi.
44. Kazan, H. (2019). Dijital dergilerde reklamların hipermetinselliği: Bast home üzerin bir inceleme. Mavi Atlas, 7(1), 68-89. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.516748
45. Kurnaz, H. (2020). Okuma eğitiminde değişen paradigma: Çoklu metinleri anlama. Zahal, O. (Ed.), Eğitim Bilimlerinde Teori ve Araştırmalar içinde s. 209-236. Gece Kitaplığı.
46. Küçük, M. (2006). İlköğretimde çoklu ortam ve bilgisayar kullanımının gerekliliği (Konya ili örneklemi). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Selçuk Üniversitesi.
47. Küslü, F. (2015). Bilgisayar destekli matematik öğretiminin 8. sınıf öğrencilerinin “prizmalar” konusundaki başarısına etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Sakarya Üniversitesi.
48. Liu, Y. & Szabo, Z. (2009). Teachers’ attitudes toward technology intergation in schools: A four-year study. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 15(1), 5-23. https://doi.org/10.1080/13540600802661295
49. Maden, S. & Maden, A. (2016). Bilgisayar destekli dil bilgisi öğretimi: Hipermetin kullanımı. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 8, 363-381. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/269721
50. Merdivan, E. (2007). Farklı metafor kullanımlarının hipermetin öğrenimine etkileri [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
51. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. SAGE Publications.
52. Nama Aydın, G. (2014). Gerçekçi matematik eğitiminin ilkokul 3. sınıf öğrencilerine kesirlerin öğretiminde başarıya kalıcılığa ve tutuma etkisi [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
53. Narin, F. B. (2015). İnternet gazeteciğinde hipermetinsellik: Türkiye örneği [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi. Nuesca, S. (2021). Linear and non linear texts. https://www.slideshare.net/SherilynNuesca/linear-and-non-linear-texts adresinden 04.08.2022 tarihinde ulaşılmıştır.
54. OECD. (2014). Education at a Glance 2014: OECD indicators. https://www.oecd.org/education/Education-at-a-Glance-2014.pdf adresinden 04.08.2022 tarihinde ulaşılmıştır.
55. Özdemir, A. Ş. & Sertsöz, T. (2006). Okuduğunu anlama davranışının kazandırılmasının matematik başarısına etkisi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 23, 237-257.
56. Özgen, K. (2016). Rasyonel Sayılar. Elçi, A. N., Bukova Güzel, E., Cantürk Günhan, B. ve Ev Çimen, E. (Ed.), Temel Matematiksel Kavramlar ve Uygulamaları içinde (ss. 57-70). Pegem Akademi.
57. Öztop, F. & Toptaş V. (2019). İlkokul öğrenci velilerinin matematik kaygı düzeyleri üzerine bir değerlendirme. İlköğretim Online, 18(3), 1043-1068.
58. Polya, G. (1990). Nasıl Çözmeli? Sistem.
59. Rouet, J. F., Britt, M. A. & Potocki, A. (2019). Multiple-text comprehension. In J. Dunlosky ve K. Rawson (Eds.), The Cambridge Handbook of Cognition and Education (Cambridge Handbooks in Psychology), (pp. 356-380). Cambridge: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/9781108235631.015.
60. Sarıkaya, B. (2006). Çoklu ortam kullanılarak okul öncesi ve ilköğretim I.kademe öğrencileri için “renk bilgisi” konulu eğitim cd’sinin hazırlanması [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
61. Susar Kırmızı, F. (2008). Türkçe Öğretiminde Yaratıcı Drama Yönteminin Tutum ve Okuduğunu Anlama Stratejileri Üzerindeki Etkisi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23(1), 95-109. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/114699
62. Şentürk, B. (2010). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin genel başarıları, matematik başarıları, matematik dersine yönelik tutumları ve matematik kaygıları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
63. Taşlıbeyaz, E. & Gülcü, A. (2013). Ortaöğretim öğrencilerinin bilgisayar destekli matematik öğretimi hakkındaki görüşleri. Kurumsal Eğitimbilim Dergisi, 6(3), 408-422. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/304226
64. Tatar, E. & Soylu, S. (2006). Okuma-anlamadaki başarının matematik başarısına etkisinin belirlenmesi üzerine bir çalışma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 14(2), 503-508. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/819129
65. TDK (2022). Multimedya. https://sozluk.gov.tr/ adresinden 31.07.2022 tarihinde erişilmiştir.
66. Tok, M. & Tüzel S. (2013). Türkçe öğretiminde metin antolojisi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 88-96. https://doi.org/10.16916/aded.16011
67. Torusdağ, G. & Aydın, İ. (2021). Metin dilbilim ve örnek metin çözümlemeleri (5. Bs.). Pegem Akademi.
68. Usta, N., Işık, A. D., Taş, F., Gülay, G., Şahan, G., Genç, S., Diril, F., Demir, Ö. & Küçük, K. (2018). Oyunlarla matematik öğretiminin ortaokul 7.sınıf öğrencilerinin matematik başarısına etkisi. Elementary Education Online, 17(4), 1972-1987. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.506917
69. Yenilmez, K. & Karakuş, Ö. (2007). İlköğretim sınıf ve matematik öğretmenlerinin bilgisayar destekli matematik öğretimine ilişkin görüşleri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 87-98.
70. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.
71. Yurtman Kaçar, H. (2018). Validating multiple-text reading tasks in foreign language proficiency tests through verbal protocols and eye tracking [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Boğaziçi Üniversitesi.