Deprem Yaşamış̧ Aile Bireylerinin Eğitim ve Diğer Konularda Normal Hayata Uyum Süreçleri: 6 Şubat 2023 Örneği

Öz

Bu araştırma 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen çocuklu aile bireylerinin normal hayata uyum süreçlerinde karşılaştıkları zorlukları ve bu zorlukların nasıl üstesinden geldiklerini anlamayı ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, 13’ü erkek ve 11’i kadın olmak üzere toplamda 24 farklı deprem yaşamış aile bireyi ile yürütülmüştür. Veri toplama aşamasında, amaçlı örneklem yöntemi ile depremin yaşandığı bölgelerden Konya’nın merkez ilçelerine gelmiş çocuklu aile bireyleri ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçta, 9 farklı tema belirlenmiştir. Bu temalar: fiziksel ihtiyaçlar, psikolojik durum, deprem sonrası iyi hissettirenler, deprem sonrası destek ihtiyacı, deprem sonrası Konya yaşantısı, ekonomik durum, aile ve akraba ilişkileri, eğitim ve beklentiler şeklinde olmuştur. Elde edilen önemli sonuçlar: Deprem sonrasında katılımcılar, yaşanan zorluklara rağmen aile ve akrabalık ilişkilerinin birleştirici etkisinin farkında olmuşlardır. Aile bireylerinin birlikte ve birbirlerini destekleyerek hareket etmesi, deprem sonrasında normal yaşama uyum sağlama sürecinde daha güçlü olduklarını göstermiştir. Çocukların eğitimi konusunda deprem sonrasında bazı zorluklar yaşanmış olsa da eğitimlerine devam edildiği gözlemlenmiştir bu da eğitime verilen önemi ortaya koymaktadır. Gelecek beklentilerinde ise maddiyat, eğitim, sağlık ve iç huzur gibi konulara odaklanmışlardır. Deprem sonrasında maddi dayanıklılığın etkilenmesi ve yetersizlik hissi, gelecekle ilgili endişelerini artırmıştır. Deprem sonrasında toplumsal dayanışmanın ve paylaşımın artması, sosyal desteğin hissedilmesi deprem sonrasında normal yaşam uyum sürecinde güven hissini artırmıştır. Bu makale, depremlerin ortaya çıkardığı olumsuz etkilerle birlikte, insanların bir araya gelerek güçlerini birleştirebileceğini ve yardımlaşma ile normal hayata geri dönebileceğini gösteren önemli bir kaynak olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• deprem
• uyum süreci
• aile ve akraba ilişkileri
• toplumsal dayanışma
• eğitim

Adaptation Processes of Families Who Experienced the Earthquake to Normal Life in Education and Other Issues: Example of February 6, 2023

Öz

The aim of this study is to understand the difficulties faced by family members with children who were affected by the earthquake centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023 in their adaptation to normal life and how they overcome these difficulties. In line with this purpose, this study was conducted with a total of 24 family members, 13 of whom were male and 11 of whom were female, who had experienced different earthquakes. The data collection study was carried out with family members with children who came to the central districts of Konya from the regions where the earthquake occurred. During the data collection process, the research sample was determined by purposive sampling method. As a result, 9 different themes were identified. These themes are: physical needs, psychological state, post-earthquake well-being, post-earthquake support needs, post-earthquake life in Konya, economic situation, family and relative relations, education and expectations. Key results obtained: Despite the difficulties experienced after the earthquake, they were aware of the unifying effect of family and kinship relations. The fact that family members acted together and supported each other showed that they were stronger in the process of adapting to normal life after the earthquake. Although there were some difficulties in the education of children after the earthquake, it was observed that their education continued, which shows the importance attached to education. In their future expectations, they focused on issues such as material wealth, education, health and peace of mind. After the earthquake, the impact on material resilience and the feeling of inadequacy increased their concerns about the future. The increase in social solidarity and sharing after the earthquake and the feeling of social support increased the sense of confidence in the normal life adaptation process after the earthquake. This article has been an important source showing that people can come together, join forces and return to normal life through cooperation, despite the negative effects of earthquakes.

Anahtar Kelimeler

• earthquake
• adaptation process
• family and kin relations
• social solidarity
• education

Kaynakça

1. Aksoy, Ş., & Kabasakal, Z. (2023). Afet sonrası durumlara yönelik hazırlanan psikososyal destek uygulamalarının ve çalışmalarının incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 80-91. https://doi.org/10.21733/ibad.1272044
2. Arıca, F., Çakır, C., & Kağnıcı, D. (2023). Kırılgan gruplar özelinde afetlerde psikososyal hizmetler. Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 176-187. https://doi.org/10.35341/afet.1173165
3. Bedirli, B. (2014). Deprem travmasının kronik psikolojik etkileri: Düzce depreminden 14 yıl sonra travma sonrası stres ve depresyon belirtilerinin yaygınlığı ve ilişkili risk faktörleri. Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Psikoloji Ana Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
4. Bilgili, B., & Bolat, Y. (2023). Üniversite Öğrencilerinin Eğitime İlişkin Algılarının Deprem Sonrası Değişimi: Fenomenolojik Bir Araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (13), 1385-1406.
5. Can, İ. (2019). Güveni nasıl tanımlayabiliriz? Ya da sosyal bilimlerin konusu olarak güven. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (41), 46-59. https://dergipark.org.tr/en/pub/susbed/issue/61822/924962
6. Duman, N. (2019). Travma sonrası büyüme ve gelişim. Uluslararası Afro-Avrasya Araştırmaları Dergisi, 4(7), 178-184. https://dergipark.org.tr/en/pub/ijar/issue/43278/493781
7. Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş. (A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu, Çev.). Ankara: Anı Yayıncılık.
8. Günay, V., Ahsen, Ö., Demirbaş, Ö. O., & Gülersoy, N. Z. (2023). Deprem sonrası barınma: Geçmiş deneyimlerden öğrenmek. Işık Üniversitesi. https://acikerisim.isikun.edu.tr/xmlui/handle/11729/5396

9. Karancı, A. N. (2008). Afet zararlarını azaltmada psikolojinin önemi. Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri, 51-59. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık. 166, 245.
10. Kişi, G. (2022). Depremin sosyolojik boyutu: 2020 Elazığ depremzedeleriyle yapılan niteliksel bir araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
11. Kökçam, A. H., Şen, B., Gelen, M. B., & Havuç, T. (2017). Deprem sonrasında temel ihtiyaçların dağıtımında kullanılacak kapasite kısıtlı araçların genetik algoritmalar ile planlanması. 5th International Symposium on Innovative Technologies in Engineering and Science (ISITES) 29-30 September 2017.
12. Kula N. (2002). Deprem ve dini başa çıkma. Gazi Üniversitesi Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi, Ankara. 1 (1): 234-255. https://dergipark.org.tr/en/pub/hititilahiyat/issue/7703/100920
13. Marshall, G., & Scott, J. (Eds.). (1998). A dictionary of sociology.
14. Öngider, N. (2006). Evli ve boşanmış ailelerde algılanan ebeveyn kabul veya reddinin çocuğun psikolojik uyumu üzerindeki etkileri. Yayınlanmamış doktora tezi. Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir. https://hdl.handle.net/11454/2214
15. Tanhan, F., & Kayri, M. (2013). Deprem sonrası travma düzeyini belirleme ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 13(2), 1013-1025. https://toad.halileksi.net/olcek/deprem-sonrasi-travma-duzeyini-belirleme-olcegi/
16. Taşçı, G., & Özsoy, F. (2021). Deprem travmasının erken dönem psikolojik etkileri ve olası risk faktörleri. Çukurova Medıcal Journal, 4682), 488-494. https://doi.org/10.17826/cumj.841197
17. Tuna K. (Editör), Parin, S., & Tanhan, F. (2012). Van depremi sosyo-ekonomik ve psikolojik durum tespiti raporu. Çocuk Vakfı Yayınları: 101 Rapor Dizisi: 15.
18. Ünal, S.K. (2019). Deprem kavramı algısı ve depreme ilişkin değerlendirmeler; 8 Mart 2010 okçular-kovancılar depremi örneği. Yüksek Lisans Tezi. Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
19. Yamamoto, G. T., & Altun, D. (2023). Türkiye'de deprem sonrası çevrimiçi öğrenmenin vazgeçilmezliği. Journal of University Research, 6(2). https://doi.org/10.32329/uad.1268747
20. Yelboğa, N. (2023). Kahramanmaraş depremi özelinde travmatik yas ve sosyal hizmetin yas danışmanlığı müdahalesi. Uluslararası Toplumsal Bilimler Dergisi, 7(1), 97-121. https://dergipark.org.tr/tr/pub/toplumsalbilimler/issue/76453/1254134
21. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, Ankara, 88.
22. Yılmaz, E., Yılmaz, E., & Karaca, F. (2008). Üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin incelenmesi. Genel Tıp Dergisi, 18(2), 71-79. https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/83426/
23. YÖK., (2023) YÖK Başkanı Özvar, 2022-2023 Eğitim ve Öğretim Yılı Bahar Dönemine İlişkin Alınan Yeni Kararları Açıkladı. https://www.yok.gov.tr/Sayfalar/Haberler/2023/yok-baskani-ozvar-2022-2023egitim-ogretim-bahar-donemi-ne-iliskin-alinan-yeni-kararlari-acikladi.aspx [Erişim Tarihi: 05.02.2024].