Fair Play Eğitiminin Ahlaki Karar Alma Tutumuna Etkisi

Öz

Bu araştırmanın amacı, altı oturumdan oluşan fair play eğitiminin öğrenci-sporcuların ahlaki karar alma tutumları üzerine etkisini incelemektir. Araştırma, deneme modellerinden ön test – son test tek gruplu model (yarı deneysel) olarak desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Konya Spor Lisesinde eğitim öğretimine devam eden öğrenciler (n=51, 27 erkek – 24 kadın) oluşturmaktadır. Uygulama, 2022 yılı Nisan-Mayıs ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Uygulama aşamasında, danışman kontrolünde altı oturumdan oluşan fair play eğitimi araştırmacı tarafından verilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası katılımcıların ahlaki karar alma tutumları incelenmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak, Lee vd. (2007) tarafından geliştirilen ve Gürpınar (2014) tarafından Türkçe’ye uyarlanan “Altyapı Sporlarında Ahlaki Karar Alma Tutumları” ölçeği kullanılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını tespit etmek amacıyla bağımsız örneklem t testi, öntest-sontest karşılaştırmalarını yapmak için parametrik testlerden olan paired samples t testi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; major bulgular tüm değerlerde son test lehine daha iyi sonuçlar olduğunu göstermektedir. Ahlaki karar alma tutumları ölçeği alt boyutlarının öntest-sontest aritmetik ortalamaları arasındaki fark üç alt boyutta da anlamlı bulunmuştur. Sonuç olarak, altı oturumdan oluşan fair play eğitiminin öğrenci-sporcuların ahlaki karar alma tutumları üzerine olumlu etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Fair Play
• Ahlak
• Erdemlilik
• Öğrenci-Sporcu

The Effect of Fair Play Education on Moral Decision-Making

Öz

The aim of this study is to examine the effect of six-session fair play education on the moral decision-making attitudes of student-athletes. The research was designed as a pretest-posttest single-group model (semi-experimental) among the experimental models. The study group of the research consists of students (n=51, 27 male – 24 female) who continue their education at Konya Sports High School in the 2021-2022 academic year. The implementation was carried out between April and May 2022. During the experimental phase, fair play education consisting of six sessions was given by the researcher under the control of the consultant. Before and after the education, the moral decision-making attitudes of the participants were examined. As a data collection tool, developed by Lee et al. (2007) and adapted into Turkish by Gürpınar (2014) "Adaptation of the Attitudes to Moral Decision-Making in Youth Sport Questionnaire” was used in the research. Independent samples t-test was used to determine whether there was a significant difference between dependent and independent variables, and paired samples t-test, which is one of the parametric tests, was used to make pretest-posttest comparisons. As a result of the study, major findings show better results in favor of post-test at all values. The difference between the pretest-posttest arithmetic averages of the sub-dimensions of the moral decision-making attitudes scale was found to be significant in all three sub-dimensions. In conclusion, it has been determined that the fair play education, which consists of six sessions, has positive effects on the moral decision-making attitudes of student-athletes.

Anahtar Kelimeler

• Fair Play
• Moral
• Virtue
• Student-Athlete

Kaynakça

1. Acar, E., Dilekçi, U., Dalbudak, İ., & Böyükelhan, E. (2023). Ortaöğretim öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi etkinliklerindeki fair play davranışları. Düzce Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 163-170.
2. Akpınar, S., & Küçükatçeken, V. (2019). Amatör kulüplerde futbol oynayan sporcuların fair play anlayışlarının incelenmesi. Journal of International Social Research, 12(66). 1516-1522.
3. Aksoy, Y. (2023). Ortaokul öğrencilerinin dinledikleri şarkıların sözlerinin değerler eğitimi bakımından incelenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 679-693.
4. Altın, M., & Özsarı, A. (2017). Sporcu eğitim merkezlerinde yatılı olarak eğitim gören sporcuların ahlaki karar alma tutumları. Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD), 3(1), 133-145.
5. Altun, M., & Güvendi, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersi sportmenlik davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 2224-2240.
6. Arıpınar, E., & Donuk, B. (2017). Spor yönetim ve organizasyonlarında etik yaklaşımlar fair play (Beşinci Basım). İstanbul: Ötüken Neşriyat.
7. Atalay, A. (2016). Türkiye’de üniversitelerde eğitim gören öğrenci-sporcuların ahlaki karar alma tutumları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(31), 53-66.
8. Aydoğan, Y., Özyürek, A., & Akduman G. G. (2015). Okul öncesi dönem çocuklarının spora ilişkin görüşlerinin incelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport, 4(Special Issue 1): 103-115.

9. Azevedo, L. B., Vidoni, C., & Dinsdale, S. (2016). Effects of “Fair Play Game” strategy on moderate to vigorous physical activity in physical education. The Physical Educator, 73, 757-776.
10. Bronikowska, M., Korcz, A., Pluta, B., Krzysztoszek, J., Ludwiczak, M., Łopatka, M., Wawrzyniak, S., Kowalska, J. E., & Bronikowski, M. (2019). Fair play in physical education and beyond. Sustainability, 11(24), 7064.
11. Burgueño, R., & Medina-Casaubón, J. (2020). Sport education and sportsmanship orientations: An intervention in high school students. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(3), 837.
12. Büyükbasmacı, Y. E., & Erdoğdu, M. (2021). Sporun ahlaki olgunluk düzeyine etkisi. International Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(38), 389-397.
13. Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Pegem A Yayıncılık.
14. Certel, Z., Bahadır, Z., & Çelik, B. (2020). Ortaokul öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışları. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 11(3), 221-230.
15. Çağlayan, A., Özbar, N., Türkmen, N., & Öntürk, Y. (2017). Spor bilimleri fakültesi ve beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin ahlaki karar alma tutumlarının incelenmesi. Uluslararası Hakemli Psikiyatri ve Psikoloji Araştırmaları Dergisi, 4(10), 20-42.
16. Çağlayan, A., Özbar, N., Duran, M., & Tarakçı, O. (2018). Altyapı sporcularının ahlaki karar alma tutumlarının incelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 57-68.
17. Dilmaç, B., & Koç, A. (2020). Ergenlerin sahip oldukları değerler ile okula karşı tutumları ve okul tükenmişliği arasındaki yordayıcı ilişkiler. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 175-185.
18. Domínguez, B. N., & Cerrada Nogales, J. A., Abad Robles, M. T., & Giménez Fuentes-Guerra, F. J. (2021). The Development of Fair Play in Physical Education and School Sports: A Systematic Review. European Journal of Contemporary Education, 10(2), 308-323.
19. Erdem, M., & Şanal, S. Ö. (2023). Öğretim tasarım süreçleri ve “Etik”. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(3), 959-975.
20. Gümüş, H., Saraçlı, S., Karakullukçu, Ö. F., Doğanay, G., & Kurtipek, S. (2016). Ortaöğretim öğrencilerinde fair play kavramı. International Journal of Sport Culture and Science, 4(Special Issue 2), 430-438.
21. Gülcan N. Y. (2015). Discussing the ımportance of teaching ethics in education. Social and Behavioral Science, 174, 2622-2625.
22. Gürpınar, B. (2014a). Altyapı sporlarında ahlaki karar alma tutumları ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması: Bir Türk örnekleminde geçerlik ve güvenirlik çalışması. Eğitim ve Bilim, 39(176), 405-412.
23. Gürpınar, B. (2014b). Sporcu ortaokul ve lise öğrencilerinin spora ait değişkenler açısından ahlaki karar alma tutumları. Eğitim ve Bilim, 39(176), 413-424.
24. Hextrum, K. (2023). Fair play, fraud, or fixed? Athletic credentials in US higher education. In Fake Degrees and Fraudulent Credentials in Higher Education. Cham: Springer International Publishing.
25. Howe, L. A. (2004). Gamesmanship. Journal of the Philosophy of Sport, 31(2), 212-225.
26. Kafalı, S., Hünkar, İ., Keçeci, O., & Demiray, E. (2017). Bireysel spor ve takım sporu yapan sporcuların saldırganlık düzeylerinin araştırılması. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(50): 386-390.
27. Koç, Y., & Güllü, M. (2017). Lise öğrencilerinin beden eğitimi dersi sportmenlik davranışlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. SPORMETRE, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 19-30.
28. Koul, R. (2012). Multiple motivational goals, values, and willingness to cheat. International Journal of Educational Research. 56, 1-9.
29. Lee, M. J., Whitehead, J., & Ntoumanis, N. (2007). Development of the attitudes to moral decisionmaking in youth sport questionnaire (AMDYSQ). Psychology of Sport and Exercise, 8(3), 369-392.
30. Ludwiczak, M., & Bronikowska, M. (2022). Fair Play in a context of physical education and sports behaviours. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(4), 2452.
31. Mouratidou, K. (2017). Determinants of athletes’ moral competence: the role of demographic characteristics and sport-related perceptions. Sport in Society, 20(7), 802-815.
32. Nuriddinov, A. (2023). The role of fair play in physical educatıon. Modern Science and Research, 2(10), 244-250. Opstoel, K., Chapelle, L., Prins, F. J., De Meester, A., Haerens, L., van Tartwijk, J., & De Martelaer, K. (2020). Personal and social development in physical education and sports: A review study. European Physical Education Review, 26(4), 797-813.
33. Palou, P., Bermejo Díaz, J. M., Borràs, P. A., & Ponseti, F. J. (2020). Effects of an educational intervention regarding fair play on sports team coaches. Journal of Human Sport and Exercise, 15(2), 419-431.
34. Ponseti, F. J., Palou, P., Borràs, P. A., Vidal, J., Cantallops, J., Ortega, F., Boixados, M., Sousa, C., Garcia-Calvo, T. & Garcia-Mas, A. (2012). El Cuestionario de Disposición al Engaño en el Deporte (CDED): su aplicación a jóvenes deportistas. Revista de Psicología del Deporte, 21(1), 75-80.
35. Renson, R. (2009). Fair play: Its origins and meanings in sport and society. International Journal of Fundamental and Applied Kinesiology, 41(1), 5-18.
36. Sevilmiş, A., Şirin, E. F., & Ocak, U. (2021). Sporcuların ahlaki karar alma tutumlarının sportmenlik yönelim boyutları açısından incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1), 1-13.
37. Sezen-Balçıkanlı, G. (2017). Yarışma sporlarının ahlaksal amacı. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 8(1), 47-51.
38. Sezen-Balçıkanlı, G., Hideg, G., & Ceren, A. G. (2022). Qualitative study on the analysis of the methods used by physical education teachers in fair play education in different cultures: the example of Turkish, Hungarian, and Kenyan. FairPlay, Revista de Filosofia, Ética y Derecho del Deporte, (22), 1-20.
39. Simon, R. L., Torres, C. R., & Hager, P. F. (2018). Fair play: The ethics of sport. (4th Ed.) Routledge.
40. Stoll, S. K. (2012). The effects of athletic competition on character development in college student athletes. Journal of College and Character, 13(4), 10.1515/jcc-2012-1939.
41. Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53–55.
42. Vidoni, C., & Ward, P. (2009). Effects of fair play instruction on student social skills during a middle school sport education unit. Physical Education and Sport Pedagogy, 14(3), 285-310.
43. Vidoni, C., Lee, C. H., & Azevedo, L. B. (2014). Fair Play Game: a group contingency strategy to increase students' active behaviours in physical education. Early Child Development and Care, 184(8), 1127-1141.
44. Yıldıran, İ., & Sezen-Balçıkanlı, G. (2020). Fair Play Eğitimi 1. C. Koca (Ed.). Sporda Psiko-Sosyal Alanlar, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları.
45. Yıldız, Y., Yıldız, K., & Tutucu, B. (2019, Nisan 11-14). Genç sporcuların ahlaki karar alma tutumlarının araştırılması [Konferans sunum özeti]. İkinci Uluslararası Rekreasyon ve Spor Yönetimi Kongresi, Muğla, Türkiye. 5e41566da6fdccd96597cffc/.pdf