Matematik Öğretmen Adaylarının Gözünden: ChatGPT’nin Eğitimde Kullanımı

Öz

Son yıllarda yapay zekâ teknolojileri, eğitim alanında giderek daha fazla kullanılmakta ve öğretim süreçlerini dönüştürmektedir. Özellikle doğal dil işleme yetenekleri gelişmiş yapay zekâ araçları, öğretmen ve öğrencilerin bilgiye erişimini kolaylaştırmakta, öğretim materyallerinin hazırlanmasını desteklemekte ve öğrenme deneyimlerini zenginleştirmektedir. Bu bağlamda yapay zekânın dil işleme ve insanlarla etkileşim kurma konusundaki gelişmiş örneklerinden biri olan ChatGPT, geniş bilgi yelpazesi sayesinde eğitimde doğru ve bilinçli kullanıldığında önemli katkılar sağlayabilir. Bu çalışmada, yapay zekâ destekli bir sohbet aracı olan ChatGPT’nin eğitim ve öğretim süreçlerinde destekleyici bir araç olarak nasıl kullanılabileceği, öğretime etkileri ve kullanımına ilişkin kaygılar öğretmen adaylarının bakış açısından kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Araştırma, temel nitel araştırma deseniyle yürütülmüş olup çalışma grubunu 13 matematik öğretmeni adayı oluşturmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının ChatGPT’yi bilgi edinme, ödev ve sunum hazırlatma, soru yöneltme, problem çözme, özet çıkarma ve analiz yapma gibi amaçlarla kullandıklarını ortaya koymuştur. Ayrıca, ders planı oluşturma, materyal geliştirme, fikir üretme, etkinlik ve çalışma kâğıdı hazırlatma, günlük yaşamla bağlantı kurma ve ders provası gibi alanlarda da ChatGPT’nin derslerde kullanılabileceği ifade edilmiştir. Katılımcılar, yapay zekâ araçlarının derslerde doğrudan değil, destekleyici bir rol üstlenmesi gerektiği görüşündedir. Bununla birlikte, teknolojik yetersizlikler, hatalı öğrenmelere yol açma riski, amaca uygun olmayan kullanım, düşüncelerin doğru şekilde aktarılamaması, bazı sürümlerin ücretli olması, bireysel düşünceyi zamanla zayıflatma ve öğretmenin rolünü tehdit etme gibi çeşitli endişeler dile getirilmiştir. Tüm katılımcılar, bu kaygıların giderilmesi adına öğretmen ve öğrencilere yönelik kapsamlı bilgilendirme ve eğitimlerin verilmesi, ayrıca tüm sürümlerin öğretmenlere ücretsiz sunulması gerektiğini vurgulamışlardır.

Anahtar Kelimeler

• Eğitim
• Yapay Zekâ
• ChatGPT
• Matematik Öğretmen Adayları

From the Perspective of Mathematics Teacher Candidates: The Use of ChatGPT in Education

Öz

In recent years, artificial intelligence technologies have been increasingly used in education and are transforming teaching processes. Artificial intelligence tools, particularly those with advanced natural language processing capabilities, facilitate access to information for teachers and students, support the development of teaching materials, and enrich learning experiences. Accordingly, ChatGPT, one of the most advanced examples of AI in language processing and human interaction, can make significant contributions to education when used appropriately and consciously, thanks to its broad range of capabilities. This study comprehensively explores how ChatGPT, an AI-powered chat tool, can be used as a supportive tool in teaching and learning processes, its effects on teaching, and concerns about its use from the perspective of prospective teachers. The research was conducted using a basic qualitative research design, and the study group consisted of 13 prospective mathematics teachers. Data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using content analysis. The findings revealed that prospective teachers used ChatGPT for purposes such as obtaining information, preparing homework and presentations, posing questions, solving problems, summarizing, and conducting analysis. It was also stated that ChatGPT can be used in classrooms for purposes such as creating lesson plans, developing materials, generating ideas, preparing activities and worksheets, connecting to daily life, and lesson rehearsals. Participants believed that AI tools should play a supportive role in classrooms, rather than a direct one. However, various concerns were raised, including technological inadequacies, the risk of inaccurate learning, inappropriate use, inaccurate communication of ideas, the cost of some versions, the potential for individual thinking to be weakened over time, and the perceived threat to the teacher's role. All participants emphasized that comprehensive information and training should be provided to teachers and students, and all versions should be made available to teachers free of charge, to address these concerns.

Anahtar Kelimeler

• Education
• Artificial İntelligence
• ChatGPT
• Mathematics Teacher Candidates.

Kaynakça

1. Adıgüzel, T., Kaya, M. H., & Cansu, F. K. (2023). Revolutionizing education with AI: Exploring the transformative potential of ChatGPT. Contemporary Educational Technology, 15(3), ep429. https://doi.org/10.30935/cedtech/13152
2. Aktay, S., Gök, S., & Uzunoğlu, D. (2023). ChatGPT in education. Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 7(2), 378-406.
3. AlBadarin, Y., Tukiainen, M., Saqr, M., & Pope, N. (2023). A systematic literature review of empirical research on ChatGPT in education. SSRN, 1-23. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4562771
4. Aljanabi, M. (2023). ChatGPT: Future directions and open possibilities. Mesopotamian Journal of Cybersecurity, 16-17. https://doi.org/10.58496/MJCS/2023/003
5. Atlas, S. (2023). ChatGPT for higher education and professional development: A guide to conversational AI. https://doi.org/10.1080/10872981.2023.2181052
6. Baidoo-Anu, D., & Ansah, L. O. (2023). Education in the era of generative artificial intelligence (AI): Understanding the potential benefits of ChatGPT in promoting teaching and learning. Journal of AI, 7(1), 52-62.
7. Bishop, L. (2023). A computer wrote this paper: What chatgpt means for education, research, and writing. Erişim Adresi: https://scholarworks.iupui.edu/bitstream/handle/1805/33484/Bishop2023AComptuter.pdf?sequ
8. Borji, A. (2023). A categorical archive of chatgpt failures. arXiv preprint arXiv2302.03494.

9. Bozkurt, A., Xiao, J., Lambert, S., Pazurek, A., Crompton, H., Koseoglu, S., ... & Jandrić, P. (2023). Speculative futures on ChatGPT and generative artificial intelligence (AI): A collective reflection from the educational landscape. Asian Journal of Distance Education, 18(1). https://doi.org/10.5281/zenodo.7636568
10. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
11. Chen, Y., Chen, Y., & Heffernan, N. (2020). Personalized math tutoring with a conversational agent. arXiv preprint arXiv:2012.12121, 21-49.
12. Chinonso, O. E., Theresa, A. M., & Aduke, T. C. (2023). ChatGPT for teaching, learning, and research: Prospects and challenges. Glob Academic Journal of Humanities Social Sciences, 5(2), 33-40.
13. Cunningham-Nelson, S., Boles, W., Trouton, L., & Margerison, E. (2019). A review of chatbots in education: Practical steps forward. 30th annual conference for the Australasian association for engineering education.
14. D'Mello, S., Craig, S., Witherspoon, A., & Graesser, A. (2014). Affective and learning-related dynamics during interactions with an intelligent tutoring system. International Journal of Human-Computer Studies, 72(6), 415-435.
15. Fayad, A. (2024). Development and future scope of AI in the workplace. American International Journal of Business Management (AIJBM), 11-20.
16. Frieder, S., Pinchettil, L., Griffiths, R., Salvatori, T., Lukasiewicz, T., Petersen, P., Chevalier, A., & Berner, J. (2023). Mathematical capabilities of ChatGPT. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2301.13867
17. Hill, J., Ford, W. R., & Farreras, I. G. (2015). Real conversations with artificial intelligence: A comparison between human–human online conversations and human–chatbot conversations. Computers in Human Behavior, 49, 245-250.
18. Huh, S. (2023). Are ChatGPT's knowledge and interpretation ability comparable to those of medical students in Korea for taking a parasitology examination? A descriptive study. Journal of Educational Evaluation for Health Professions, 20, 1. https://doi.org/10.3352%2Fjeehp.2023.20.1
19. Humble, N., & Mozelius, P. (2022). The threat, hype, and promise of artificial intelligence in education. Discover Artificial Intelligence, 2(22), 1-13.
20. Iqbal, N., Ahmed, H., & Azhar, K. A. (2022). Exploring teachers’ attitudes towards using ChatGPT. Global Journal for Management and Administrative Sciences, 3(4), 97–111. https://doi.org/10.46568/gjmas.v3i4.163
21. Karabıyık, Ü. (2024). Matematik eğitiminde yenilikçi bir yaklaşım: ChatGPT'nin rolü. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 26-46. https://doi.org/10.29065/usakead.1393487
22. Kasneci, E., Seßler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., ... & Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
23. Li, L., Ma, Z., Fan, L., Lee, S., Yu, H., & Hemphill, L. (2023). ChatGPT in education: A discourse analysis of worries and concerns on social media. Education and Information Technologies, 1-34.
24. Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. SAGE.
25. Lo, C. K. (2023). What is the impact of ChatGPT on education? A rapid review of the literature. Education Sciences, 13(4), 410. https://doi.org/10.3390/educsci13040410
26. Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Ed. S. Turan). Nobel Akademik Yayıncılık, Ankara.
27. Mhlanga, D. (2023). Open AI in education, the responsible and ethical use of ChatGPT: Towards lifelong learning. https://doi.org/10.2139/ssrn.4354422
28. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2th ed.). CA: Sage, Thousand Oaks.
29. Murtezaoğlu, Ç., & Birol, Z. N. (2025). Eğitimde ChatGPT kullanımı: Faydalar, endişeler ve öneriler. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (63), 267-281.
30. Patel, S. B., & Lam, K. (2023). ChatGPT the future of discharge summaries. The Lancet Digital Health, 5(3), 107-108. https://doi.org/10.1016/S2589-7500(23)00021-3
31. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. B. Demir, Trans Eds.; 2th Ed.). Pegem Akademi. (Original work published in 2014).
32. Roose, K. (2023). The brilliance and weirdness of ChatGPT. New York Times. Erişim Adresi: https://bpb-us-w2.wpmucdn.com/hawksites.newpaltz.edu/dist/7/800/files/2023/02/The_Brilliance_And_Weirdness_O.pdf
33. Ruan, S., Willis, A., Xu, Q., Davis, G. M., Jiang, L., Brunskill, E., & Landay, J. A. (2019). Bookbuddy: Turning digital materials into interactive foreign language lessons through a voice chatbot. In Proceedings of the sixth (2019) ACM conference on learning@scale (pp. 1-4).
34. Rudolph, J., Tan, S., & Tan, S. (2023). ChatGPT: Bullshit spewer or the end of traditional assessments in higher education? Journal of Applied Learning and Teaching, 6(1). https://doi.org/10.37074/jalt.2023.6.1.9
35. Saldana, J. (2019). Nitel araştırmalar için kodlama el kitabı (A. Tüfekçi & N. Sad, Trans Eds.; 2th Ed.). Pegem Akademi. (Original work published in 2015).
36. Su, J., & Yang, W. (2023). Unlocking the power of ChatGPT: A framework for applying generative AI in education. ECNU Review of Education, 6(3), 355-366. https://doi.org/10.1177/20965311231168423
37. Taktak, M. (2024). Transformation of the teaching profession in Turkey with ChatGPT: Opportunities and challenges. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(3), 1595-1613. https://doi.org/10.29299/kefad.1413502
38. Tapan-Broutin, M. S. (2023). Examination of questions asked by pre-service mathematics teachers in their initial experiences with ChatGPT. Journal of Uludag University Faculty of Education, 36(2), 707-732. https://doi.org/10.19171/uefad.1299680
39. Tlili, A., Shehata, B., Adarkwah, M. A., Bozkurt, A., Hickey, D. T., Huang, R., & Agyemang, B. (2023). What if the devil is my guardian angel: ChatGPT as a case study of using chatbots in education. Smart Learning Environments, 10(1), 15.
40. Uçar, S. (2023). Eğitimde yapay zekâ dönemi: ChatGPT kullanımın faydaları ve olası zorlukları. S. Karabatak ve M. Karabatak (Ed.), Eğitim ve Bilim-III içinde (8-16). Efe Akademi Yayınları, İstanbul.
41. Ünver, G., Bümen, N. T., & Başbay, M. (2010). Ortaöğretim alan öğretmenliği tezsiz yüksek lisans derslerine öğretim elemanı bakışı: Ege Üniversitesi örneği. Eğitim ve Bilim, 35(155), 63-77.
42. Wang, W., Chen, Y., & Heffernan, N. (2020). A generative model-based tutoring system for math word problems. arXiv preprint arXiv:2010.04.
43. Yağcı, Ş. Ç., & Yıldız, T. A. (2023). ChatGPT, yabancı dil öğrencisinin güvenilir yapay zekâ sohbet arkadaşı mıdır? RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 37, 1315-1333.
44. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. baskı). Seçkin Yayınları, Ankara.
45. Yüksel, A., Mil, B., & Bilim, Y. (2007). Nitel Araştırma: Neden, Nasıl, Niçin? (1. baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.