Araştırma Makalesi

Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi

Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı 29 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin yapay zekâ kullanım düzeyleri farklı değişkenler açısından incelenerek mevcut durumun ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmaya, Türkiye’deki üniversitelerde lisans, pedagojik formasyon, yüksek lisans ve doktora düzeyinde öğrenim gören 1402 öğrenci katılmıştır. Veri toplama sürecinde araştırmacılar tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu ve anket kullanılmıştır. Google Form üzerinden elde edilen veriler, IBM SPSS 28.0 ve JASP istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri frekans ve yüzde dağılımlarıyla özetlenmiş, hipotezler ise ki-kare analizi ile test edilmiştir. Bulgulara göre öğrencilerin büyük çoğunluğu bilgi teknolojilerini ve yapay zekâyı orta ve üzeri düzeyde kullandığını belirtmiştir. Yapay zekâya yönelik ilginin ve öğrencilerin kullanım sıklığının ise yine orta düzeyin üzerinde olduğu ifade edilmiştir. Araştırmada erkek öğrencilerin yapay zekâya yönelik ilgi ve kullanım düzeylerinin kadınlara göre anlamlı şekilde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Ancak öğrenme süresi ve kullanım sıklığında cinsiyetler arasında fark görülmemiştir. Ayrıca Mühendislik ve Sağlık Bilimleri Fakültelerindeki öğrencilerin yapay zekâ kullanımı “iyi” düzeyde, Eğitim, Fen-Edebiyat ve Hukuk Fakültelerindeki öğrencilerde ise “orta” düzeyde yaygınlaşmış ve fakülteler arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Öte yandan sınıf düzeyi yükseldikçe yapay zekâya yönelik ilgi ve kullanım düzeyinin arttığı belirtilmiştir. Yaş açısından ise genç öğrencilerin daha sık yapay zekâ kullandıkları, yaşça büyük öğrencilerin ise bilgi teknolojisi becerilerinde üstünlük olduğu belirlenmiştir. Son olarak akademik başarı ile yapay zekâ kullanım sıklığı arasında ilişki saptanmış ve yapay zekâyı sıklıkla kullanan öğencilerin akademik ortalamalarının daha yüksek olduğu ortaya konulmuştur. Bu sonuçlara göre öğrencilerin yapay zekâya yönelik tutum ve davranışlarının demografik ve akademik faktörlerden etkilendiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda fakülte bazlı dijital yeterlik programlarının oluşturulması, cinsiyet, yaş gibi farklı değişkenlere yönelik destek mekanizmalarının geliştirilmesi ve öğrencilerin yapay zekâ teknolojilerini bilinçli, etik ve etkili kullanmalarının sağlanması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adalı, G. K., & Bilgili, A. (2025). Generative AI in higher education: Students’ perspectives on adoption, ethical concerns, and academic ımpact. Acta Infologica, 9(1), 147-166. https://doi.org/10.26650/acin.1670197
  2. Ajuzieogu, U. C. (2025). Human capital ınvestment under AI transition: Educational returns and optimal policy. ResearchGate. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.16426.94400
  3. Alan, B., Zengin, F. K., & Keçeci, G. (2024). Yapay zekâ tutum ölçeği (YZTÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması [Artificial intelligence attitude scale (AIAS): Validity and reliability study]. Cumhuriyet International Journal of Education, 13(4). https://orcid.org/0000-0002-0547-8746
  4. Alimi, A. E., Buraimoh, O. F., Aladesusi, G. A., & Babalola, E. O. (2021). University students’ awareness of, access to, and use of artificial intelligence for learning in Kwara State. Indonesian Journal of Teaching in Science, 1, 91-104. https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/103135259/Artificial_Intelligence_for_Learning_in_Kwara_State-libre.pdf?168616952
  5. Almalki, M., Alkhamis, M. A., Khairallah, F. M., & Choukou, M. A. (2025). Perceived artificial intelligence readiness in medical and health sciences education: a survey study of students in Saudi Arabia. BMC Medical Education, 25(1), 439. https://doi.org/10.1186/s12909-025-06995-1
  6. Almaraz-López, C., Almaraz-Menéndez, F., & López-Esteban, C. (2023). Comparative study of the attitudes and perceptions of university students in business administration and management and in education toward artificial intelligence. Education Sciences, 13(6), 609. https://doi.org/10.3390/educsci13060609
  7. Almassaad, A., Alajlan, H., & Alebaikan, R. (2024). Student perceptions of generative artificial intelligence: Investigating utilization, benefits, and challenges in higher education. Systems, 12(10), 385. https://doi.org/10.3390/systems12100385
  8. Arowosegbe, A., Alqahtani, J. S., & Oyelade, T. (2024). Perception of generative AI use in UK higher education. Frontiers in Education, 9, 1463208. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1463208

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim, Teknoloji ve Mühendislik Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

22 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

31 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Çatman, F. N., Topsakal, E., & Saatçioğlu, Ö. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(Özel Sayı), 317-347. https://izlik.org/JA24DW27JJ
AMA
1.Çatman FN, Topsakal E, Saatçioğlu Ö. Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi. NEEEF. 2025;7(Özel Sayı):317-347. https://izlik.org/JA24DW27JJ
Chicago
Çatman, Fatma Nur, Eda Topsakal, ve Özkan Saatçioğlu. 2025. “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi 7 (Özel Sayı): 317-47. https://izlik.org/JA24DW27JJ.
EndNote
Çatman FN, Topsakal E, Saatçioğlu Ö (01 Kasım 2025) Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi 7 Özel Sayı 317–347.
IEEE
[1]F. N. Çatman, E. Topsakal, ve Ö. Saatçioğlu, “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi”, NEEEF, c. 7, sy Özel Sayı, ss. 317–347, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24DW27JJ
ISNAD
Çatman, Fatma Nur - Topsakal, Eda - Saatçioğlu, Özkan. “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi 7/Özel Sayı (01 Kasım 2025): 317-347. https://izlik.org/JA24DW27JJ.
JAMA
1.Çatman FN, Topsakal E, Saatçioğlu Ö. Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi. NEEEF. 2025;7:317–347.
MLA
Çatman, Fatma Nur, vd. “Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 7, sy Özel Sayı, Kasım 2025, ss. 317-4, https://izlik.org/JA24DW27JJ.
Vancouver
1.Fatma Nur Çatman, Eda Topsakal, Özkan Saatçioğlu. Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi. NEEEF [Internet]. 01 Kasım 2025;7(Özel Sayı):317-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA24DW27JJ