Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme

Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı 29 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme

Öz

Bu sistematik derleme, 3–12 yaş aralığındaki çocuklarda üretken yapay zekâ (ÜYZ) uygulamalarının akademik, duyuşsal ve kapsayıcılık çıktıları üzerindeki etkilerine ilişkin mevcut ampirik kanıtları PRISMA 2020 kılavuzu doğrultusunda sentezlemektedir. Altı veri tabanı ve gri literatür kaynaklarında yapılan kapsamlı tarama sonucunda, dahil edilme ölçütlerini karşılayan 42 çalışma incelenmiştir. Bulgular, ÜYZ’nin dil gelişimi, yazma becerileri, okuduğunu anlama ve matematik problem çözme gibi alanlarda öğrenmeyi desteklediğini, ayrıca motivasyon ve öz-düzenleme üzerinde olumlu etkiler yarattığını göstermektedir. Bununla birlikte veri güvenliği, etik yönetişim ve öğretmen arabuluculuğu, özellikle erken yaş gruplarında başarının kritik koşulları olarak öne çıkmaktadır. Çalışma, ÜYZ’nin pedagojik potansiyelini çocuk hakları, etik ilkeler ve kapsayıcı eğitim çerçevesinde yeniden tanımlamakta; gelecekteki araştırma, politika ve uygulamalara yönelik yol gösterici öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışma sistematik derleme yöntemine göre yapılmış ve yayımlanmış verilerin ikincil analizine dayandığı için ek etik kurul onayı gerektirmemektedir. Bununla birlikte, incelenen birincil çalışmaların etik onay beyanları, veri çıkarımı sırasında kayıt altına alınmıştır.

Kaynakça

  1. Adeshola, I., & Adepoju, A. P. (2023). The opportunities and challenges of ChatGPT in education. Interactive Learning Environments, 31(10), 7427-7440. https://doi.org/10.1080/10494820.2023.2253858
  2. Akgün, S., & Greenhow, C. (2022). Artificial intelligence in education: Addressing ethical challenges in K-12 settings. AI and Ethics, 2(3), 431-440. https://doi.org/10.1007/s43681-021-00096-7
  3. Almahri, F. A. J., Bell, D., & Arzoky, M. (2022). The ethical challenges of AI in education: A systematic review. Computers and Education: Artificial Intelligence, 3, 100085. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2022.100085
  4. American Academy of Pediatrics. (2016). Media and young minds. Pediatrics, 138(5), e20162591. https://doi.org/10.1542/peds.2016-2591
  5. Baidoo-Anu, D., & Owusu Ansah, L. (2023). Education in the era of generative artificial intelligence (AI): Understanding the potential benefits of ChatGPT in promoting teaching and learning. Journal of AI, 7(1), 52–62. https://doi.org/10.61969/jai.1331877
  6. Baz, M. A., Alhuwaydi, A. M., Alzahrani, S. S., & Alqarni, D. A. (2025). The effect of AI chatbot feedback on fifth-grade informative writing. Open Praxis, 17(3), 871-885. https://doi.org/10.55982/openpraxis.17.3.871
  7. Belpaeme, T., Kennedy, J., Ramachandran, A., Scassellati, B., & Tanaka, F. (2018). Social robots for education: A review. Science Robotics, 3(21), eaat5954. https://doi.org/10.1126/scirobotics.aat5954
  8. Borenstein, J., & Howard, A. (2021). Emerging challenges in AI and the need for AI ethics education. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 31(3), 527-541. https://doi.org/10.1007/s40593-020-00215-1

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bilim, Teknoloji ve Mühendislik Eğitimi ve Programlarının Geliştirilmesi

Bölüm

Sistematik Derlemeler ve Meta Analiz

Erken Görünüm Tarihi

28 Kasım 2025

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

16 Eylül 2025

Kabul Tarihi

31 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Ozturk, E. (2025). Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(Özel Sayı), 293-316. https://izlik.org/JA78YN54UC
AMA
1.Ozturk E. Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme. NEEEF. 2025;7(Özel Sayı):293-316. https://izlik.org/JA78YN54UC
Chicago
Ozturk, Elif. 2025. “Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi 7 (Özel Sayı): 293-316. https://izlik.org/JA78YN54UC.
EndNote
Ozturk E (01 Kasım 2025) Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi 7 Özel Sayı 293–316.
IEEE
[1]E. Ozturk, “Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme”, NEEEF, c. 7, sy Özel Sayı, ss. 293–316, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78YN54UC
ISNAD
Ozturk, Elif. “Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi 7/Özel Sayı (01 Kasım 2025): 293-316. https://izlik.org/JA78YN54UC.
JAMA
1.Ozturk E. Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme. NEEEF. 2025;7:293–316.
MLA
Ozturk, Elif. “Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 7, sy Özel Sayı, Kasım 2025, ss. 293-16, https://izlik.org/JA78YN54UC.
Vancouver
1.Elif Ozturk. Üretken Yapay Zekânın 3–12 Yaş Çocukların Eğitiminde Pedagojik, Duyuşsal ve Kapsayıcı Etkileri: PRISMA Tabanlı Sistematik Bir İnceleme. NEEEF [Internet]. 01 Kasım 2025;7(Özel Sayı):293-316. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78YN54UC