Farklı Değişkenler Açısından Üstün Yetenekli Öğrencilerle Çalışan Öğretmenlerin Program Geliştirme Yetkinlik Algı Düzeylerinin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 581 - 593, 27.12.2025

Derya Yüreğilli Göksu , Yücel Gelişli

Öz

Bu çalışmanın temel amacı, özel yetenekli öğrencilerle çalışan öğretmenlerin öğretim programı geliştirme yeterlik algılarını incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında nicel bir araştırma deseni kullanılarak yürütülmüştür. Katılımcıları, Türkiye genelindeki Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) görev yapan 286 öğretmen oluşturmaktadır. Veriler, Göksu ve Gelişli (2022) tarafından geliştirilen “Özel Yeteneklilerle Çalışan Öğretmenler İçin Program Geliştirme Yeterlik Algısı Ölçeği” kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde öğretmenlerin yeterlik düzeylerini belirlemek için betimsel istatistikler (aritmetik ortalama), cinsiyet, uzmanlık alanı, mesleki kıdem, mezun olunan fakülte ve BİLSEM’de çalışma süresi gibi değişkenlere göre algı farklılıklarını incelemek için ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri uygulanmıştır.
Bulgular, öğretmenlerin program geliştirme yeterlik algılarının genel olarak yüksek olduğunu göstermiştir (Xˉ = 4.13). Cinsiyet, uzmanlık alanı ve mezun olunan fakülte değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak, BİLSEM’de çalışma süresinin yeterlik algıları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu tespit edilmiştir (p < 0.05). Bu durum, uzmanlaşmış kurumlarda deneyimin önemini vurgulamaktadır.
Çalışma, öğretmenlerin program geliştirme yeterlik algılarının yüksek olmasına rağmen; cinsiyet ve mesleki geçmiş gibi değişkenlerin bu algıları anlamlı şekilde etkilemediği sonucuna ulaşmaktadır. Öneriler arasında mesleki gelişim programlarının düzenlenmesi, öğretmenler arasında mentorluk uygulamalarının teşvik edilmesi, teknolojik yeniliklerin programa dahil edilmesi ve program geliştirme yeterliklerini daha da artırmak için uluslararası değişim programlarına katılımın desteklenmesi yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Müfredat Geliştirme Yetkinliği , Üstün Yetenekli Eğitim , Öğretmen Algıları

Investigating Curriculum Development Competency Perception Levels of Teachers Working with Gifted Students in Terms of Different Variables

Öz

The main purpose of this study is to examine the curriculum development competency perceptions of teachers working with gifted students. The study was conducted using a quantitative research design with a correlational approach. The participants included 286 teachers working in Science and Art Centers (BILSEM) across Turkey. Data were collected using the “Perception Scale of Curriculum Competency for Teachers Working with Gifted Students,” developed by Göksu and Gelişli (2022).In the data analysis, descriptive statistics (arithmetic mean) were used to determine the competency levels of teachers, while Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis H tests were employed to examine the differences in perceptions based on variables such as gender, field of specialization, years of professional experience, faculty of graduation, and years of service at BILSEM.The findings showed that the curriculum development competency perceptions of teachers were generally high (𝑋ˉ=4.13Xˉ =4.13). No statistically significant differences were observed based on gender, field of specialization, or faculty of graduation. However, years of service at BILSEM were found to have a significant effect on competency perceptions (𝑝<0.05p<0.05), highlighting the importance of experience in specialized institutions.The study concludes that while teachers’ perceptions of curriculum development competencies are high, variables such as gender and professional background do not significantly impact these perceptions. Recommendations include organizing professional development programs, promoting mentorship among teachers, incorporating technological innovations, and encouraging participation in international exchange programs to further enhance curriculum development competencies.

Anahtar Kelimeler

Curriculum Development Competency , Gifted Education , Teacher Perceptions

Kaynakça

• Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
• Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th ed.). Pearson Education.
• Darling-Hammond, L. (2000). Teacher quality and student achievement: A review of state policy evidence. Education Policy Analysis Archives, 8(1), 1–44.
• Day, C. (1999). Developing teachers: The challenges of lifelong learning. Falmer Press.
• Eagly, A. H. (1987). Sex differences in social behavior: A social-role interpretation. Psychology Press. Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2015). How to design and evaluate research in education (9th ed.). McGraw-Hill Education.
• Göksu, D. Y., & Gelişli, Y. (2022). Developing a curriculum efficacy perception scale for teachers educating gifted students. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 17(1), 190–217.
• Grossman, P., & Schoenfeld, A. (2005). Teaching subject matter. In L. Darling-Hammond & J. Bransford (Eds.), Preparing teachers for a changing world (pp. 201–231). Jossey-Bass.
• Guskey, T. R. (1986). Staff development and the process of teacher change. Educational Researcher, 15(5), 5–12.
• Guskey, T. R. (2002). Professional development and teacher change. Teachers and Teaching, 8(3), 381–391.
• Hattie, J. (2009). Visible learning: A synthesis of over 800 meta-analyses relating to achievement. Routledge.
• Huberman, M. (1989). The professional life cycle of teachers. Teachers College Record, 91(1), 31–57.
• Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
• MEB. (2023). Milli Eğitim Bakanlığı Resmi Yayınları.
• MEB. (2023).Bilim ve Sanat Merkezleri yönergesi ve özel yeteneklilerin eğitimi uygulama esasları. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.https://orgm.meb.gov.tr
• Renzulli, J. S. (1978). What makes giftedness? Reexamining a definition. Phi Delta Kappan, 60(3), 180–184.
• Robinson, A., Shore, B. M., & Enersen, D. L. (2014). Best practices in gifted education: An evidence-based guide. Routledge.
• Schwille, J., & Dembele, M. (2007). Global perspectives on teacher learning: Improving policy and practice. UNESCO.
• Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4–14.
• Tomlinson, C. A. (2005). Differentiating instruction for gifted students: A case for differentiation. Theory Into Practice, 44(3), 183–193.
• Tschannen-Moran, M., & Woolfolk Hoy, A. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and Teacher Education, 17(7), 783–795.
• Tyler, R. W. (1949). Basic principles of curriculum and instruction. University of Chicago Press. Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.
• Zimmerman, B. J., & Schunk, D. H. (2011). Self-regulated learning and academic achievement: Theoretical perspectives. Routledge.