Filyos Çayı Havzasında SWAT Modelinin Uygulaması
Öz
Bu çalışmada, Batı Karadeniz Bölgesinin en büyük havzası plan Filyos Çayı havzasının hidrolojik bileşenlerinin belirlenmesi için Toprak ve Su Değerlendirme Aracı (SWAT) modeli kullanılmıştır. Bu çalışmanın ilk aşamasında, Sayısal Yükseklik Modeli (SYM), arazi kullanımı, toprak ve meteorolojik veriler kullanılarak bir hidrolojik model oluşturulmuştur. Kurulan model, SWAT-Cup otomatik kalibrasyon programı kullanılarak, 1988-1993 yılları arasındaki dönemde kalibre edilmiş, 1988-2000 yılları arasındaki dönemde de doğrulanmıştır. Filyos Çayı havzasının hidrolojik bileşenler incelendiğinde, tüm çıktılar 1979-2013 döneminde azalma eğilimindedir. Su veriminde % 35, sızma miktarında % 41 ve yeraltı suyu miktarında% 34 gibi ciddi azalmalar dikkat çekmektedir. Diğer yandan SWAT modeli kalibrasyon dönemi için aylık Nash-Sutcliffe, Standard Deviation of the Measured Data (RSR) ve percentage bias (PBIAS) performans göstergeleri sırasıyla 0.67, 0.57 ve -14.3, validasyon dönemi için 0.72, 0.52 ve -18.9 olarak tespit edilmiştir. Bu veriler, Morisia vd. (2007) tarafından geliştirilen performans kriter tablosu ile karşılaştırıldığında, SWAT kalibrasyon ve validasyon performanslarının oldukça iyi olduğu ortaya koyulmuştur. Aynı zamanda bu çalışma Filyos Çayı havzasındaki hidrolojik prosesleri tahmin etmek için geliştirilen SWAT’ın oldukça iyi ve güvenli bir model olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Hidrolojik bileşenler,Filyos Çayı Havzası,SWAT modeli,Kalibrasyon,Validasyon
Kaynakça
- [1] AM. Melesse, D. Webber, A. Haiduk, SG. Seteng, X. Wang, ME. Mcclain, Modeling hydrological variability of fresh water resources in the Rio Cobre watershed, Jamaica. Catena., 120 (2014) 81-90. doi: 10.1016/j.catena.2014.04.005
- [2] KC. Abbaspour, E. Rouholahnejad, S. Vaghefı, R. Srinivasan, H. Yang, B. Klove, A continental-scale hydrology and water quality model for Europe: Calibration and uncertainty of a high-resolution large-scale SWAT model. J. Hydrol., 524 (2015) 733-752. doi: 10.1016/j.jhydrol.2015.03.027
- [3] B. Klove, P. Ala-AhO, G. Bertrand, JJ. Gurdak, H. Kupfersberger, J. Kvorner, T. Muotka, H. Mykrä, E. Preda, P. Rossi, C. Bertacchi Uvo,., E. Velasco, P. Wachniew, M. Pulido-velázquez, Climate change impacts on groundwater and dependent ecosystems. J. Hydrol., 518 (2014) 250–266. doi: 10.1016/j.jhydrol.2013.06.037
- [4] H. Yang, P. Reİchert, KC. Abbaspour, AJB. Zehnder, A water resources threshold and its implications for food security. Environ. Sci. Technol., 37 (14) (2003) 3048–3054. doi: 10.1021/es0263689
- [5] UN Report. 2012. Managing Water Under Uncertainty and Risk. The United Nations World Water Development Report 4, vol. 1. UNESCO Publishing.
- [6] P.R. Ehrlich, P.M. Kareiva, G.C. Daily, Securing natural capital and expanding equity to rescale civilization. Nature., 486 (2012) 68–73. doi: 10.1038/nature11157
- [7] S. Suweis, A. Rinaldo, A. Maritan, P. D'Odorico, Water-controlled wealth of nations. Proc. Natl. Acad. Sci. U. S. A. 110 (2013) 4230–4233.
- [8] B. Wible, Science for sustainable development. Science., 336 (2012) 1396–1398. doi: 10.1126/science.1224530
- [9] J. Alcamo, C.J. Vörösmarty, R.J. Naiman, D. Lettenmaier, C.Pahl-Wostl, A grand challenge for freshwater research: understanding the global water system. Environ. Res. Lett., 3 (2008) 1–6. doi: 10.1088/1748-9326/3/1/010202
- [10] H. Qi, M.S Altinakar, A conceptual framework of agricultural land use planning with BMP for integrated watershed management. J. Environ. Manag., 92 (2011) 149–155. doi: 10.1016/j.jenvman.2010.08.023