Araştırma Makalesi

KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi

Cilt: 8 Sayı: 3 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi

Öz

Hayatın her alanında vergi müessesesiyle karşılaşan gerçek ve tüzel kişiler, tarihsel süreçte vergi ödemekten kaçınır hale gelmiş ve bazı yöntemler geliştirerek daha az vergi ödemeyi yahut hiç vergi ödememeyi amaçlamışlardır. İlerleyen tarihsel süreçte devletler; vergi tahsilatını artırmak amacıyla vergi muafiyetleri ve vergi istisnaları içeren düzenlemeler yapmışlardır. Çeşitli vergi kanunlarında vergi istisnaları ve vergi muafiyetleri düzenlenmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunda ve 28983 sayılı Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde düzenlenen vergi istisnalarından biri de KDV iadesidir. Söz konusu iadeden yararlanma şartları Kanunda ve Tebliğde açıkça düzenlenmiştir. İnsanın tabiatı gereği kendi istek ve menfaatlerini ön planda tutarak hak ihlallerine yol açabilen bir varlık olması hasebiyle hukuk düzeninin korunması amacıyla müeyyide kavramı ortaya çıkmış ve vergiye teşvik amacıyla düzenlenen KDV iadesinin kötüye kullanılarak haksız yere iade alınmasını engellemek maksadıyla 28983 sayılı Katma Değer vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Özel Esaslar müessesesi düzenlenmiştir. Söz konusu düzenleme 31.10.2024 tarihli 32708 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 52 Seri Nolu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile yürürlükten kaldırılmıştır. Çalışmanın konusu özel esaslar müessesesi, özel esasların Anayasaya uygunluğu, özel esasların kaldırılması ile yerine ihdas edilen iadelerin vergi inceleme raporuna göre yerine getirilmesine dair uygulama ve yeni uygulamanın özel esasların devamı niteliğinde olup olmadığı ile Anayasaya uygunluğu meselesidir. Bu kapsamda öncelikle özel esaslar müessesesi açıklanacak, akabinde özel esaslar uygulamasının 1982 Anayasasına uygunluğu tartışılacak, sonrasında özel esasların kaldırılması ve yerine gelen iadelerin vergi inceleme raporuna göre yerine getirilmesine dair uygulama hakkında Tebliğe istinaden bilgiler verilecek ve yeni uygulamanın özel esasların devamı niteliğinde olup olmadığı ile Anayasaya uygunluğu meselesi hakkında fikirlerimiz sunulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akgüner, Tayfun. İdare Hukuku. 9. Baskı, Der Kitabevi, İstanbul, 2021.
  2. Akyılmaz, Bahtiyar/Sezginer, Murat/Kaya, Cemil. Türk İdare Hukuku. 12. Baskı, Savaş Yayınevi, Ankara, 2020.
  3. Baykara, Bekir. "Özel Esaslar veya Kod Listesi Kavramı ve Hukuka Aykırılığı Üzerine", Yaklaşım Dergisi, S. 244, Nisan 2013.
  4. Çağan, Nami. Vergilendirme Yetkisi, Kazancı Hukuk Yayınları, İstanbul, 1982.
  5. Çakmakçı, Ali/Köseer, Semra. Sahte Belge ve Vergi Kaçakçılık Suçları. Seçkin Yayıncılık, Ankara 2019.
  6. Ertürk Kara, Merve. Kişi Hak ve Özgürlüklerinin Korunmasında İdari Yargının Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Konya, 2019.
  7. İnce, Eyyup. Türk Vergi Sisteminde Vergi İadeleri, Doktora Tezi, İstanbul, 2016.
  8. Gözler, Kemal. Hukukun Temel Kavramları. 18. Baskı, Ekin Yayınları, Bursa, Ağustos 2018.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

27 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Alaşahin, E., & Üstün, Ü. S. (2025). KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(3), 1370-1393. https://izlik.org/JA28WX48LH
AMA
1.Alaşahin E, Üstün ÜS. KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi. NEÜHFD. 2025;8(3):1370-1393. https://izlik.org/JA28WX48LH
Chicago
Alaşahin, Emine, ve Ümit Süleyman Üstün. 2025. “KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8 (3): 1370-93. https://izlik.org/JA28WX48LH.
EndNote
Alaşahin E, Üstün ÜS (01 Aralık 2025) KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8 3 1370–1393.
IEEE
[1]E. Alaşahin ve Ü. S. Üstün, “KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi”, NEÜHFD, c. 8, sy 3, ss. 1370–1393, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28WX48LH
ISNAD
Alaşahin, Emine - Üstün, Ümit Süleyman. “KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8/3 (01 Aralık 2025): 1370-1393. https://izlik.org/JA28WX48LH.
JAMA
1.Alaşahin E, Üstün ÜS. KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi. NEÜHFD. 2025;8:1370–1393.
MLA
Alaşahin, Emine, ve Ümit Süleyman Üstün. “KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 3, Aralık 2025, ss. 1370-93, https://izlik.org/JA28WX48LH.
Vancouver
1.Emine Alaşahin, Ümit Süleyman Üstün. KDV İade Taleplerinin Vergi İnceleme Raporu Sonucuna Bağlanması Uygulamasının Kaldırılan Özel Esaslar Müessesesi Bağlamında Değerlendirilmesi. NEÜHFD [Internet]. 01 Aralık 2025;8(3):1370-93. Erişim adresi: https://izlik.org/JA28WX48LH

17742

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.