TR
EN
Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme
Öz
Sessiz istifanın iş ilişkisine yansımalarına ilişkin özellikle yönetim ve psikoloji gibi farklı bilim alanlarında çalışmalar yapılmakla birlikte hukuki boyutuna dair az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bir işyeri tepkisi olarak gündeme gelen sessiz istifa, kural olarak işçinin bireysel davranışları sonucunda ortaya çıkmaktadır. Kısaca, işçinin iş sözleşmesindeki görevlerini asgari düzeyde yerine getirerek daha fazla sorumluluk almamasını ifade eder. Sessiz istifa, gerçek anlamıyla bir işten ayrılma veya istifa anlamına gelmemekte, iş ilişkisi devam etmektedir. İşçi, iş görme borcunu mevzuata, iş sözleşmesine ve işverenin talimatlarına uygun, normal çalışma süresi içerisinde ifa etmektedir. Yani, işin temel gereklilikleri yerine getirilmekle birlikte işçi işini asgari düzeyde olması gerektiği kadar, yani ne daha fazlasını ne de daha azını yapmaktadır. Ayrıca işçi, işyerinde daha az sorumluluk alma, zorunlu olmadığı sürece fazla çalışma taleplerini reddetme eğilimindedir. İşçinin asgari düzeyde performans gösterdiği bu süreçte, pasif bir çalışma içerisinde olduğu söylenebilir.
İşçileri sessiz istifaya yönlendiren en önemli nedenlerden birisi iş-yaşam dengesinin sağlanmasıdır. Bu dengenin sağlanabilmesi, işyerindeki düzene ve çalışma koşullarına bağlıdır. Sessiz istifa, kural olarak işçinin bireysel davranışları sonucunda ortaya çıkmaktadır. Ancak, aynı işyerinde çalışan işçilerin bu yöndeki davranışlarıyla birlikte işvereni baskı altına alma hedefine yöneldiği hallerde, kolektif nitelik kazanabilir. Bu durum, sessiz istifanın toplu eylem hakkı kapsamında değerlendirilmesini gerektirir. Ayrıca, bu kapsamda, toplu eylemin meşruluğuna ilişkin sınırlar önem taşımaktadır. Çalışmamızda, sessiz istifanın kolektif bir eyleme dönüşmesi halinde, bunun bir sessiz/pasif protesto ve bu anlamda bir toplu eylem biçimi olarak kabul edilip edilmeyeceği değerlendirilecektir.
Sessiz istifa, Toplu eylem hakkı, Kurallı çalışma, Grev hakkı, Pasif çalışma.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyiğit, Ercan. Toplu İş Hukuku. 5. Baskı, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2024.
- Akyol, Şener. Türk Hukukunda Grevin Hizmet Akdine Tesiri. İstanbul: Fakülteler Matbaası, İstanbul, 1967.
- Al, Begüm/Sarı, Onur. “Sessiz İstifa: Örgütsel Davranış ve Hukuki Bakış Açılarıyla Değerlendirme.” Legal İHSGHD, C. 20, S. 78, 2023, s.433-499.
- Alon-Shenker, Pnina/Davidov, Guy. “Applying the Principle of Proportionality in Employment and Labour Law Contexts.” McGill Law Journal, C. 59, S. 2, 2013, s.375–423.
- Alp, Mustafa. “Ölçülülük İlkesinin Özel Hukuk ve İş Hukukunda Özellikle de Hizmet Aktinin Feshinde Uygulanması-Alman Hukukuna Göre.” Yasa Hukuk İçtihat ve Mevzuat Dergisi, 1999, s.1519-1534.
- Alpagut, Gülsevil, “Toplu Eylem Hakkı ve Sınırları – Yargıtay’ın Konuya İlişkin Bir Kararının Düşündürdükleri.” İÜHFM, Özel Sayı: Prof. Dr. Fevzi Şahlanan’a Armağan, C. II, C. LXXIV, 2016, s. 851-875.
- Alpagut, Gülsevil. “6356 Sayılı Kanunun Avrupa Konseyi, AB ve ILO Normlarına Uyumu Açısından Değerlendirilmesi.” İş Hukukunda Güncel Sorunlar (3), Ed. Ali Güzel /Deniz Ugan Çatalkaya, Seçkin Yayıncılık, Ankara, 2013, s.113-147. (ILO)
- Alpagut, Gülsevil. “6356 Sayılı Yasa’nın Toplu İş Sözleşmesi ve Toplu İş Uyuşmazlıklarına İlişkin Hükümlerinin Değerlendirilmesi – Uluslararası Normlara Uyum.” Legal İHSGHD, S.35, 2012, 25-55. (Uyum)
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
3 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
15 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
15 Ekim 2025
Kabul Tarihi
2 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Dursun Ateş, S. (2025). Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 8(2), 928-992. https://izlik.org/JA76JS23YK
AMA
1.Dursun Ateş S. Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme. NEÜHFD. 2025;8(2):928-992. https://izlik.org/JA76JS23YK
Chicago
Dursun Ateş, Sevgi. 2025. “Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8 (2): 928-92. https://izlik.org/JA76JS23YK.
EndNote
Dursun Ateş S (01 Aralık 2025) Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8 2 928–992.
IEEE
[1]S. Dursun Ateş, “Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme”, NEÜHFD, c. 8, sy 2, ss. 928–992, Ara. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76JS23YK
ISNAD
Dursun Ateş, Sevgi. “Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 928-992. https://izlik.org/JA76JS23YK.
JAMA
1.Dursun Ateş S. Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme. NEÜHFD. 2025;8:928–992.
MLA
Dursun Ateş, Sevgi. “Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme”. Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 928-92, https://izlik.org/JA76JS23YK.
Vancouver
1.Sevgi Dursun Ateş. Kolektif Bir Olgu Olarak Sessiz İstifa: Toplu Eylem Hakkı Kapsamında Bir Değerlendirme. NEÜHFD [Internet]. 01 Aralık 2025;8(2):928-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76JS23YK