Dinlenme Hakkının Bir Unsuru Olarak Hafta Tatili: 7553 Sayılı Kanun ile Turizm Sektöründe Çalışan İşçilerin Hafta Tatili Hakkına Getirilen İstisna Kapsamında Bir Değerlendirme

Öz

Dinlenme hakkı, insana yakışır iş ilkesinin ayrılmaz bir parçası olup, işçilerin sosyal devlet ilkesini somutlaştıran temel haklarından biridir. Bu hakkın en belirgin tezahürü olan hafta tatili, işçinin bedenen ve ruhen bütünlüğünü koruma ve toplumsal yaşamla bağ kurmasını sağlama, ayrıca iş gücünün ve işyerinin verimliliğini sürdürme şeklinde işlevler üstlenmektedir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 46. maddesi, hafta tatilinin ücretli olmasını hükme bağlayarak, dinlenme hakkının yalnızca serbest zaman anlamına gelmediğini, aynı zamanda ekonomik boyutu olduğunu güvence altına almıştır. Ancak, 7553 sayılı Kanun ile 46. maddeye eklenen cümleler, turizm sektöründe hafta tatili uygulamasına “esnek” bir boyut katarak, dinlenme hakkının özüne ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşımıştır. Anılan hüküm gereğince Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından turizm işletme belgesi verilen konaklama tesislerinde çalışan işçilerin onaylarıyla hafta tatillerini 11 günlük bir zaman dilimi içerisinde kullanmaları mümkündür. Haftalık kesintisiz en az yirmi dört saatlik dinlenmenin önemine vurgu yapan ve güvence altına alan bütün uluslararası belgelere ve Anayasa’ya aykırı bu değişikliğin sosyal hukuk devleti ilkesini de zedeleme tehlikesi endişe yaratmaktadır. Bu makalede, çalışanların dinlenme hakkının vazgeçilmez bir unsuru olarak hafta tatili hakkından genel olarak bahsedilecektir. Ardından 7553 sayılı Kanun ile belirli niteliklere sahip olan turizm işçilerinin hafta tatili haklarına yönelik olarak yapılan değişiklik açıklanarak, uygulamada çıkması muhtemel sorunlar tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Dinlenme hakkı
• Hafta tatili
• Turizm işçileri
• Hafta tatilinde çalışma yasağı
• Hafta tatili ücreti.

The Right to Weekly Rest as a Component of the Right to Rest: An Assessment of the Exception Introduced by Law No. 7553 Regarding the Weekly Rest Rights of Workers in the Tourism Sector

Öz

The right to rest constitutes an inseparable component of the principle of decent work and stands among the fundamental rights that concretize the concept of the social state for workers. Its most evident manifestation, the weekly rest day, serves to protect the worker’s physical and mental integrity, maintain the bond with social life, and sustain both labor productivity and workplace efficiency. Article 46 of the Turkish Labor Act No. 4857 stipulates that the weekly rest day shall be paid, thereby ensuring that the right to rest is not limited to free time but also encompasses an economic dimension. However, the amendment introduced by Law No. 7553 to Article 46 has added a dimension of “flexibility” to the application of the weekly rest day in the tourism sector, reigniting debates concerning the essence of the right to rest. Pursuant to the new provision, employees working in accommodation facilities holding a tourism operating license granted by the Ministry of Culture and Tourism may, with their consent, use their weekly rest days within an eleven-day period. This change, which runs contrary to all international instruments and constitutional provisions emphasizing and safeguarding at least twenty-four hours of uninterrupted weekly rest, raises concerns that it may undermine the principle of the social state. Accordingly, this article first provides a general overview of the weekly rest day as an indispensable element of the right to rest. It then explains the amendment introduced by Law No. 7553 concerning the weekly rest rights of certain tourism workers and discusses potential problems that may arise in its practical implementation.

Anahtar Kelimeler

• Right to rest
• Weekly holiday
• Tourism workers
• Prohibition on working during the weekly holiday
• Weekly holiday pay.

Kaynakça

1. “8 Ekim 2025 - Genel Kurul Gündemi | Anayasa Mahkemesi.” (ET: 13.10.2025).
2. Alp, Mustafa. “İş İlişkisinin Kurulması, Hükümleri ve İşin Düzenlenmesi.” Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemeleri’nin İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi 2019-2020, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2024, s. 11-146.
3. Anayurt, Ömer. Anayasa Hukuku. Seçkin, 5. Baskı, Ankara, 2024.
4. Arıcı, Kadir. Türk İş Hukuku - I Ferdi İş İlişkileri Hukuku. Gazi Kitabevi, 2022.
5. Astarlı, Muhittin. “İş İlişkisinin Sona Ermesi ve Kıdem Tazminatı.” Yargıtay’ın İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi 2015, Seminer, İstanbul, 25-26 Kasım 2016, On İki Levha Yayıncılık, 2017, s. 211-383.
6. Aydın, Ufuk. “Çağrı Üzerine Çalışma ve Uygulama Sorunları.” Sicil İHD, S. 8, 2007, s. 41–54.
7. Baeck, Ulrich/ Markus Deutsch/ Thomas Winzer. Arbeitszeitgesetz: Kommentar. 4. Baskı, 2020.
8. Başbuğ, Aydın/ Yücel Bodur, Mehtap. İş Hukuku. 6. Baskı, Beta Yayıncılık, 2021.

9. Başterzi, Süleyman. “Hafta Tatilinde Çalışma Yasağına 7553 Sayılı Kanunla Getirilen İstisna.” Linkedin, Temmuz 2025 (ET: 05.09.2025).
10. Baycık, Gaye. “İş İlişkisinin Kurulması, Hükümleri ve İşin Düzenlenmesi.” Yargıtay’ın İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Kararlarının Değerlendirilmesi 2016, Seminer, Ankara, 01-02 Aralık 2017, On İki Levha Yayıncılık, 2018, s. 7-357.
11. Centel, Tankut. “Kısmi Süreli Çalışma ve Hafta Tatili.” Sicil İHD, S. 2, 2006, s. 19–22.
12. Çelik, Nuri/ Caniklioğlu, Nurşen/ Canbolat, Talat/ Özkaraca, Ercüment. İş Hukuku Dersleri. 36. Baskı, Beta Yayıncılık, 2023.
13. Çil, Şahin. İş Hukuku Yargıtay İlke Kararları (2019-2021 Yılları). 8. Baskı, Yetkin Yayınları, 2021.
14. Demir, Ender. “Kısmi Süreli Çalışma ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar.” İş Hukukunda Genç Yaklaşımlar IV, Ed. Tankut Centel, On İki Levha Yayıncılık, 2020, s. 221–45.
15. Doğan Yenisey, Kübra. İş Hukukunun Emredici Yapısı. Beta Yayıncılık, 2014.
16. Ekmekçi, Ömer/ Yiğit, Esra. Bireysel İş Hukuku Dersleri. 4. Baskı, On İki Levha Yayıncılık, 2022.
17. Ekonomi, Münir. “Bölünemeyen Çalışma Şartlarından Hafta Tatili ve Diğer Tatiller.” Çalışma ve Toplum, C.1, S. 72, 2022, s. 21–39.
18. Ertürk, Şükran. İş İlişkisinde Temel Haklar. Seçkin, 2002.
19. Eyrenci,Öner/ Taşkent, Savaş/ Ulucan, Devrim/ Baskan, Esra. İş Hukuku. 10. Baskı, İstanbul, 2020.
20. Göktaş, Seracettin. “Yargıtay Uygulamasına Göre Hafta Tatili”, Sicil İş Hukuku Dergisi, S. 30, 2013, 43-49.
21. Günay, Cevdet İlhan. İş Davaları. 8. Baskı, Seçkin, 2025.
22. Güneş, Başak/ Mutlay, Faruk Barış. “Yargıtay Kararları Doğrultusunda 4857 Sayılı İş Kanunu’nda Hafta Tatili Ücreti.” Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 29, S.51, 2024, s. 765–857.
23. Sümer, Haluk Hadi. İş Hukuku. 27. Baskı, Seçkin, 2024.
24. Kantarcı Ateş, Nihan Gizem. “Türkiye’de Akdi Tatilin İş Hukukundaki Rolü ve Dinlenme Sürelerinin Yetersizliği.” Necmettin Erbakan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. 8, S.1, 2025, s. 1–22.
25. Kaplan, Büşra. "İş Hukukunda Ara Dinlenmesi ve hafta Tatili", Konya Barosu Dergisi, C. 1, S. 1, 2023, s. 41-85.
26. Korkmaz, Fahrettin/ Alp, Nihat Seyhun. Bireysel İş Hukuku. 4. Baskı, Seçkin, 2019.
27. Köseoğlu, A. Cengiz. Türk Hukukunda İşçinin Dinlenme Hakkı ve Özellikle Yıllık, Ücretli İzin Hakkı. Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 1997.
28. Mollamahmutoğlu, Hamdi/ Astarlı, Muhittin/ Baysal, Ulaş. İş Hukuku. Lykeion, 2022.
29. Narmanlıoğlu, Ünal. İş Hukuku Ferdi İş İlişkileri I. 5. Baskı, Beta, 2014.
30. Pekşen, Miraç Şamil. “Kısmi Süreli İş Sözleşmesiyle Çalışanların Hafta Tatili Hakkı.” Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, S. 54, 2023, s. 339–368.
31. Rolfs, Christian / Giesen, Richard / Meßling, Miriam / Udsching, Peter. “ArbZG § 9 Sonn- und Feiertagsruhe.” BeckOK Arbeitsrecht, 77. Baskı, 2025 (ET: 11.10.2025).
32. Roloff, Sebastian. “ArbZG § 9 Sonn- Und Feiertagsruhe.” Erfurter Kommentar Zum Arbeitsrecht, ed. Rudi Müller-
33. Glöge vd., C.H.Beck, 2025.
34. Senyen Kaplan, Emine Tuncay. Bireysel İş Hukuku. 2. Baskı, Yetkin Yayınları, 2023.
35. Sevimli, Ahmet, “Karar İncelemesi: Yargıtayın 2020 Yılı ve Sonrasındaki Kararlarında Kısmi Süreli İşçinin Hafta
36. Tatili Hakkı.” Çalışma ve Toplum, C. 1, S.76, 2023, s. 487–511.
37. Süzek, Sarper/ Başterzi, Süleyman. İş Hukuku. 24. Baskı, Beta Yayıncılık, 2024.
38. Sümer, Haluk Hadi/ Kayırgan, Hasan. İşçilik Alacakları ve Hesaplamaları. 4. Baskı, Seçkin, 2024.
39. Şakar, Müjdat. İş Hukuku Uygulaması. Beta Yayıncılık, 2018.
40. Tulukçu, Binnur. İş Hukukunda Dinlenme Hakkı. Adalet, 2012.
41. Tuncay, A. Can. “İş Sözleşmesinin Türleri ve Yeni İstihdam Biçimleri.” İş Yasası Sempozyumu, İstanbul Barosu
42. Yayınları, 2003.
43. Tunçomağ, Kenan/ Centel, Tankut. İş Hukukun Esasları. Beta Yayıncılık, 2022.
44. Yılmaz, Orhun. Türk İş Hukukunda Dinlenme Süreleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021.