Ekolojik Mimarı Tasarımda Biyomimikri ve Ekomimikri

Bu makalenin ilk hali 30 Eylül 2023 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/neujfa/article/1252135

Düzeltme Notu

Yazarların talepleri doğrultusunda makalenin düzeltilmiş hali eklenmiştir.

Öz

Mimari tasarım çerçevesinden bakıldığında, tabiat geçmişten bu yana insanların dikkatini çekmiş, fikir kaynağı ve tasarıma çözüm metodu modeli olmuştur. Nüfus artışı, küresel ısınma, hızlı kentleşme, sanayileşme ve yenilenebilir enerji kaynaklarının yanlış kullanımı vb. faktörlerden kaynaklanan ekolojik problemlerin ortaya çıkması, mimari tasarımda, tabiattan öğrenme veya tabiata uyum sağlama arzusunu yeniden şekillendirmiştir. Mimari tasarımda tabiattan, canlı biçimlerinin oluşum sürecinden, form-sistem özellikleri ve doğal süreçlerinden esinlenme, sürdürülebilir ve ekolojik çözümler ile mimari tasarımda yeni kapılar açmıştır. Bu noktada biyomimetik; mimarlık alanındaki birçok problemin cevabını, tabiatla anlaşma içinde olabilmek, ekolojik ve sürdürülebilir bir çevre tasarlamak için biyolojik düzenlerden ilham alan yenilikçi yöntemler üreterek vermeye adaydır. Bu alanda yapılmış pek çok çalışma olsa da bununla yetinmemek gerekmekte çünkü yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilgi ve bunun önemi her geçen gün artmaktadır. Ekolojik mimarlık ve ekomimikri, tabiattan ilham alma, tabiatı örnek alma, tabiatı taklit etme yönleriyle birbiriyle oldukça örtüşmektedir. Ancak biyomimikri daha çok malzeme ağırlıklı bir tasarım yaklaşımı olarak algılanırken, ekomimikri ileride bina ve yerleşimleri ekosistemler üzerinden şekillendirmeyi hedeflemektedir. Bu durumda doğaya uyumlu mimari tasarımda uyumun en emin ve kestirme yolunun tasarımı ekosistem temeline oturtmak, yani ekomimikri olduğu söylenebilir. Dolayısıyla mimari tasarımda hedef ekomimikri olmalıdır. Ne var ki teoride cazip görünen ekomimikri ve ekosistem temelli yapı tasarımının, uygulamada, sosyoekonomik faktörler sebebiyle birtakım zorluklarla karşılaşması da mümkündür. Fakat yine de mimarlık alanında biomimetik tasarımların yaygınlaşacağı ve biyomimetiğin tabiattaki çevresel tahribatı ortadan kaldırmaya aday bir teknik ve disiplin haline geleceği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada biyomimetik ekolojik mimarlık ile ilişkilendirilmek suretiyle tasarım yaklaşımlarından; ekolojik temelli tasarım, biyomimetik ve ekomimikri konuları birlikte irdelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Biyomimikri
• Ekomimikri
• Ekolojik Mimarlık
• Tabiatı Taklit

Biomimicry and Ecomimicry in Ecological Architectural Design

Bu makalenin ilk hali 30 Eylül 2023 tarihinde yayımlandı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/neujfa/article/1252135

Öz

From the perspective of architectural design, nature has attracted people's attention since the past, and has been a source of ideas and a model of solution method to design. The emergence of ecological problems caused by factors such as population growth, global warming, rapid urbanization, industrialization and misuse of renewable energy sources have reshaped the desire to learn from nature or adapt to nature in architectural design. Inspiration from nature, the formation process of living forms, form-system features and natural processes in architectural design has opened new doors in architectural design with sustainable and ecological solutions. At this point, biomimetics; It is a candidate to answer many problems in the field of architecture by producing innovative methods inspired by biological orders in order to be in harmony with nature and to design an ecological and sustainable environment. Although there are many studies in this field, it is not enough to be satisfied with this because the interest and importance of renewable energy sources is increasing day by day. Ecological architecture and ecomimicry overlap with each other in terms of being inspired by nature, taking nature as an example, and imitating nature. However, while biomimicry is perceived as a material-oriented design approach, ecomimicry aims to shape buildings and settlements over ecosystems in the future. In this case, it can be said that the surest and shortest way of harmony in architectural design compatible with nature is to base the design on the ecosystem, that is, ecomimicry. Therefore, the target in architectural design should be ecomimicry. However, ecomimicry and ecosystem-based building design, which seems attractive in theory, may encounter some difficulties in practice due to socioeconomic factors. However, it is understood that biomimetic designs will become widespread in the field of architecture and that biomimetic will become a candidate technique and discipline to eliminate environmental destruction in nature. In this study, by associating biomimetic with ecological architecture, one of the design approaches; ecological-based design, biomimetics and ecomimicry are discussed together.

Anahtar Kelimeler

• Anahtar Kelimeler: Biyomimikri
• Ekomimikri
• Ekolojik Mimarlık
• Tabiatı Taklit
• Biyomimikri
• Ekomimikri
• Ekolojik Mimarlık
• Tabiatı Taklit

Kaynakça

1. Aktuna, M. (2007). Geleneksel Mimaride Binaların Sürdürülebilir Tasarım Kriterleri Bağlamında Değerlendirilmesi-Antalya Kaleiçi Evleri Örneği, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
2. Aldersey, H., ve Williams (2003). Zoomorphic - New Animal Architecture, London.
3. Anker, P. (2010). From Bauhaus to Ecohouse. USA: Louisiana State University Press
4. Aytıs, S., Polatkan, I. (2009). Ekolojik Mimarlık Kavramı ve Temel İlkeler, Uluslararası Ekolojik Mimarlık ve Planlama Sempozyumu, Ankara.
5. Bayraktaroğlu, Ö.E. (2013). Mimarlıkta Ekosistem Düşüncesiyle Tasarlamak, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul
6. Benyus, J. (1997). Biomimicry: Innovation Inspired by Nature. New York: HarperCollins
7. Benyus M. J., (2002). Biomimicry, Harper Collins Book Publishers, New York
8. Beyaztaş, H.S. (2012). Mimari Tasarımda Ekolojik Bağlamda Biçim ve Doğa İlişkisi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.

9. Bousselot & ark. (2020). Green Roof Research in North America: A Recent History and Future Strategies, Journal of Living Architecture, (7)1, pp.27-64.
10. Bozdoğan, B. (2013). Mimari Tasarım ve Ekoloji, Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi Mimarlık Anabilim Dalı, İstanbul.
11. Çelikel, S.B., Uçar, S. (2020). Biyomimikri: Doğayla Uyumlu Yeni Bir Tasarım Modeli. Humanities Sciences, DOI: 10.12739/NWSA.2020.15.2.4C0235. 15(2):51-60.
12. Eggermont, M, (2007). Biomimetics As Problem-Solving, Creativity and Innovation Tool. Schulich School of Engineering, University of Calgary.
13. Eryılmaz, H. (2015) Biyomimikri ve Ergonomi: Tasarımda Doğadan Yenilikçi İlham. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3): 469-474.
14. Fuller, B. (1932). Putting the House in Order. New York: Shelter Magazine
15. Fuller, B. (1969). Utopia or Oblivion: The Prospects for Humanity Overlook Pres, New York.
16. Gruber P., (2011). Biomimetics in Architecture, Strauss GmbH, Morlenbach, Germany.
17. Gündoğdu, E., Arslan, H.D. (2019). Yapı Kabuğu Tasarımında Biyomimesis Kullanımının Örnekler Üzerinden Değerlendirilmesi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 2(4), 159-168.
18. Holguera, M.,G. (2018). Ecomimetics: An Ecosystem-Based Biomimetic Design Method for Innovative Built Environment
19. İnner, S. (2019). Biyomimikri ve Parametrik Tasarım İlişkisinin Mimari Alanında Kullanımı ve Gelişimi, Tasarım Enformatiği, 1(1),15-29.
20. Kellert, S., & Calabrese, E. (2015). The Practice of Biophilic Design. London: Terrapin Bright LLC, 3, 21-46.
21. Nkandu M.,I. & Alibaba H.,Z. (2018). Biomimicry as an Alternative Approach to Sustainability, Architecture Research, 8(1): 1-11DOI: 10.5923.
22. Malad, C., (2013). “Ekomimesis- Biomimetic Design For Landscape Archıtecture’, February.
23. Marshall, A. (2007). The Theory and Practice of Ecomimicry, Sustaining Gondwana, Issue 3, ISSN 1834-6278.
24. Oğurlu, İ. (2020). Ekolojik Mimarlık, İstanbul Ticaret Üniversitesi Çevre ve Doğa Bilimleri UAM/ Akademik Sunumlar. https://ticaret.edu.tr/cevre-ve-doga-bilimleri-uygulama-ve-arastirma-merkezi/wp-content/uploads/sites/46/2021/11/ekolojik-mimarlik-idr.pdf
25. Oğurlu, İ. (2022). Ekolojik Mimari Tasarımda Tabiatı Taklidin Çerçevesi, 7. Uluslararası Mimarlık ve Tasarım Kongresi, Kongre Kitabı ISBN 978-625-7367-50-9.
26. Pawlyn, M., (2011). Biomimicry in Architecture, RIBA Publishing, London.
27. Pedersen, Z.M. (2007). Biomimetic Approaches to Architectural Design for Increased Sustainability, Sustainable Building Conference, New Zealand.
28. Raoa, R. (2014). Biomimicry in Architecture, International Journal of Advanced Research in Civil,Structural,Environmental and Infrastructure Engineering and Developing, 1(3), ISSN: 2320-723X.
29. Ripley, R. L., & Bhushan, B. (2016). Bioarchitecture: Bioinspired Art and Architecture—A Perspective.
30. Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences, 374(2073), 20160192.
31. Starford, M. (2005). Towards A New Biological Age, Unpublished Thesis.
32. Uçar, S. (2019). Mimari Açıdan Biyomimikrinin Tasarım Paradigması Olarak Değerlendirilmesi, SETSCI Conference Proceedings, 4 (3): 213-219.
33. Yazıcıoğlu, A.B. (2020). Yapı Kabuklarının Termoregülasyonu: Biyomimetik Bir Yaklaşım, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Anabilim Dalı, Ankara.
34. Yeang, K. (2007). Designing The Ecoskyscraper: Premises for Tall Building Design, The Structural Design Of Tall and Special Buildings, 16(4), 411-427.
35. Yeang, K. ve ark. (2008). Ecoskyscrapers and Ecomimesis: New Tall Building Typologies, In Proceedings of the 8th CTBUH World Congress on Tall & Green: Typology for a Sustainable Urban Future, Dubai, 3-15.
36. Uç, Z.B. (2014). Mimari Tasarımda Biyomorfik Yaklaşımlar, Yakın Doğu Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İç Mimarlık Anabilim Dalı, Lefkoşa.
37. Uç, Z.B. (2016). Mimari Tasarımda Biyomimetik Yaklaşımın Kavramsal İçeriği, Uluslararası Doğa Bilimleri ve Mühendisliği Konferansı (ICNASE'16), 2994-3002, ISBN 978-605-83631-1-3.
38. İNTERNET KAYNAKLARI URL – 1 https://medium.com/sherpa-blog-bulten/biyomimikri do%C4%9Fan%C4%B1ntasar%C4%B1m%C4%B1-18e89673b445 (Erişim Tarihi: 18.04.2022)
39. URL - 2 https://yapidergisi.com/mimarligin-doga-ile-iliskisinde-yeni-bir-boyut-biyotasarim/ (Erişim Tarihi: 18.04.2022)
40. URL – 3 https://yapidergisi.com/biyomimetik-tasarim-yaklasimi-ve-mimari-uygulamalar/ (Erişim Tarihi: 18.04.2022)
41. URL – 4 https://v3.arkitera.com/g146-biomimicry.html (Erişim Tarihi:12.03.2022)
42. URL – 5 https://www.gencicmimarlar.com/post/do%C4%9Fayi-takli%CC%87t-tasarimda-bi%CC%87yomi%CC%87mi%CC%87kri%CC%87 (Erişim Tarihi:11.02.2022)
43. URL-6 http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=390&RecID=3354 (Erişim Tarihi: 28.12.2022)
44. URL – 7 https://sanalmecmua.com/2021/04/15/dogayla-tasarlamak-mimarlikta-biyomimikri/ (Erişim Tarihi: 17.01.2023)