Dijitalleşme Çağında Özel Hayatın Gizliliği ve Gizlilik Hakkı

Öz

Günümüzde dijitalleşme sürecinde, mahremiyet ihlalleri, veri güvenliği endişeleri, siber saldırılar ve gözetim gibi çeşitli sorunlar önem kazanmaktadır. Bu çalışma, bireysel haklar açısından mahremiyetin önemini vurgulamakta olup, siber uzayda mahremiyet ihlallerinin hangi durumlarda gerçekleştiğini incelemektedir. Ayrıca, bilimsel çalışmaların yanı sıra açık kaynaklardan elde edilen verilerle birlikte, insan hakları belgeleri, anayasa ve kanunlardaki ilgili hükümler ve uluslararası raporlar da dikkate alınmıştır. Siber uzayın yaşamımıza entegre olması, siber saldırılar, güvenlik, gözetim ve istihbarat gibi kavramların güvenlik anlayışımıza derinlemesine dahil edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Uluslararası ilişkiler bağlamında, siber güvenlik kavramının bireyler, toplumlar ve devletler düzeyinde ele alınması ve bu yeni teknolojilere ilişkin bilgi ve farkındalığın yasama ve uygulama düzeyinde artırılması, güvenlik süreçlerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bilişim alanında, cihazlar ve yazılımlar için güçlü şifreler ve koruma programları gibi önlemlerin yanı sıra, siber tehditlere karşı devletler arası iş birliğinin siber uzaydaki anonimliği azaltma açısından kritik bir öneme sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dijitalleşme
• özel hayatın gizliliği hakkı
• mahremiyet ihlali
• veri mahremiyeti

Confidentiality of Private Life and the Right to Privacy in the Age of Digitalization

Öz

As our lives become increasingly digitized, a host of issues including privacy breaches, data security concerns, cyber attacks, and surveillance have become prominent on our agenda. This research delves into the significance of privacy within the realm of personal rights, investigating instances of privacy infringements in the digital sphere. Drawing from a range of human rights documents, relevant legal statutes and precedents, as well as international reports and scholarly sources, this study aims to comprehensively explore the evolving landscape of privacy rights. The pervasive influence of cyberspace in our lives underscores the imperative to incorporate concepts such as cyber attacks, security, surveillance, and intelligence into our understanding of security dynamics. It is argued that within the framework of international relations, cyber security should be addressed at individual, societal, and state levels. Policymakers and practitioners need to cultivate a deeper understanding and awareness of these emerging challenges, while reconfiguring security protocols accordingly. Within the realm of information technology, this study asserts that besides implementing robust measures like strong passwords and protective software, fostering interstate collaboration to combat cyber threats is pivotal in mitigating anonymity within cyberspace.

Anahtar Kelimeler

• Digitalization
• right to privacy
• privacy violation
• data privacy

Kaynakça

1. Akıncı, A. (2019). Büyük veri uygulamalarında kişisel veri mahremiyeti [Unpublished Master Thesis, T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı].
2. Akyeşilmen, N. (2018). Disiplinlerarası bir yaklaşımla siber politika & siber güvenlik. Orion Kitabevi.
3. Atasoy, K. (2016). Kişilik hakkı kapsamında sosyal medyada kişisel verilerin korunması ve veri sahibinin rızası. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 22(3), 269–301.
4. Aydın, İ. (2024). AİHM Kararları Işığında Terörle Mücadelede İdari Kolluğun Genel İzleme ve Takip Yetkisi ve Özel Hayatın Korunması. Firat University Journal of Social Sciences/Firat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(1).
5. Benn, S. I., & Gaus, G. F. (Eds.). (2025). Public and private in social life. Taylor & Francis.
6. CNIL. (2022). Commercial prospecting and rights of individuals: ACCOR fined 600,000 euros. https://www.cnil.fr/en/commercial-prospecting-and-rights-individuals-accor-fined-600000-euros
7. CNIL. (2024a, December 10). Advertisements inserted among emails: ORANGE fined €50 million. https://www.cnil.fr/en/advertisements-inserted-among-emails-orange-fined-eu50-million
8. CNIL. (2024b, December 19). Data scraping: KASPR fined €240,000. https://www.cnil.fr/en/data-scraping-kaspr-fined-eu240000

9. Crump, C. (2014). Sizinle ilgili polis kayıtlarındaki ufak ve beklenmedik tehlikeli detay. TED Talk. https://www.ted.com/talks/catherine_crump_the_small_and_surprisingly_dangerous_detail_the_police_track_about_you
10. Devine, J. W. (2024). The Political Privacy Dilemma: Private Lives and Public Office. Journal of Applied Philosophy, 41(3), 391-408.
11. Dülger, M. V. (2025). Bilişim suçları ve internet iletişim hukuku (11th ed.). Seçkin Yayıncılık. ISBN 978-625-381-070-2.
12. Doğu, H. M. (2025). Yalnız Kalma Hakkı. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 30(1), 340-351.
13. European Court of Human Rights. (2016a). Yayla v. Türkiye, Application No. 55643/10. https://hudoc.echr.coe.int/#{%22fulltext%22:[%22yayla%22],%22itemid%22:[%22001-186712%22]}
14. European Court of Human Rights. (2016b). G.U. v. Türkiye, Application No. 16143/10. https://hudoc.echr.coe.int/#{%22fulltext%22:[%2216143%22],%22itemid%22:[%22001-168072%22]}
15. European Court of Human Rights. (2024). N.Ö. v. Türkiye, Application No. 33234/96. https://hudoc.echr.coe.int/#{%22fulltext%22:[%22N.%C3%96.%20v.%20Türkiye%22],%22itemid%22:[%22001-5174%22]}
16. European Court of Human Rights. (2025). Scuderoni v. Italy, Application No. 6045/24). https://hudoc.echr.coe.int/#{%22fulltext%22:[%22Scuderoni%20v.%20Italy%22],%22itemid%22:[%22002-14516%22]}
17. HUDOC. (2016). S. vs. Marper / Birleşik Krallık. https://www.echr.coe.int/sites/search_eng/pages/search.aspx#{%22fulltext%22:[%22mahremiyet%22],%22contentlanguage%22:[%22TUR%22]}
18. Jackson, L. (2021). Shoshana Zuboff explains why you should care about privacy. https://www.nytimes.com/2021/05/21/technology/shoshana-zuboff-apple-google-privacy.html
19. Karaman, M. K., & Tuğluk, S. (2019). İletişim fakültesi öğrencilerinin Instagram’ın gözetim aracı olarak kullanılmasına ilişkin algıları. Atatürk İletişim Dergisi, 17, 69–94.
20. Kaya, M. (2010). Telekomünikasyon alanında kişilik haklarının korunması. Ankara Barosu Dergisi, (4), 279–334.
21. Korkmaz, A. (2014). İnsan hakları bağlamında özel hayatın gizliliği ve korunması. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(1), 99–103.
22. Kuntoğlu, Ö. F. (2021). Elektronik ticarette kişisel verilerin korunması. Bilişim Hukuku Dergisi, 3(1), 176–229.
23. Oğuzman, M. K., Seliçi, Ö., & Oktay Özdemir, S. (2016). Kişiler hukuku (16. Baskı). Filiz Kitabevi.
24. Özdemir, Ş. (2020). Post-panoptikon çağı: Gözetimin dijitalleşmesi ve çevrimiçi kimliğin gizliliği üzerine bir analiz. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 81–108.
25. Özkan, H. (2015). Sorularla bilişim hukuku mevzuatı (2. Baskı). Adalet Yayınevi.
26. Personal Data Protection Authority. (2022). Decision No. 2022/229. https://www.kvkk.gov.tr/Icerik/6812/2020-559
27. Polat, D. Ş. (2020). NATO’nun yeni operasyon alanı: Siber uzay. Güvenlik Bilimleri Dergisi, UGK Özel Sayısı, 135–158.
28. Roessler, B. (2015). The Value of Privacy. Polity Press.
29. Salihpaşaoğlu, Y. (2013). Özel hayatın kapsamı: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ışığında bir değerlendirme. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17(3), 227–266.
30. Security Focus. (2022). Payload definition. http://www.securityfocus.com/glossary/Payload
31. Serozan, R. (1977). Kişilik Hakkının Korunması İle İlgili Bazı Düşünceler. İstanbul Üniversitesi Mukayeseli Hukuk Araştırmaları Dergisi, 11 (14), 93-112.
32. Singer, P. W., & Friedman, A. (2014). Cybersecurity: What everyone needs to know. Oxford University Press. Starbucks. (2022). Son kullanıcı lisans sözleşmesi. Türk Telekom WiFi. https://www.turktelekomwifi.com
33. Turkish Constitutional Court. (2017). Decision concerning the dismissal of a civil servant on moral grounds. https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/Dosyalar/Kararlar/KararPDF/2017-165-nrm.pdf?utm_source=chatgpt.com
34. Turkish Court of Cassation. (2019). Decision on the unlawful disclosure of private communications. https://kararci.com/yargitay/19-06-2019/12-ceza-dairesi/2018-8157/2019-7462
35. UAB. (2015). Ulusal siber güvenlik stratejisi 2016–2019. https://hgm.uab.gov.tr/uploads/pages/siber-guvenlik/2016-2019guvenlik.pdf
36. Ünsal, Ç. Z. (2013). Google’ın yeni gizlilik politikası Google Inc. tarafından 1 Mart 2012 tarihinde yayımlanan politikasının kişisel verilerin korunması ilkeleri ile uyumluluğu ve Avrupa Birliği’nin 95/46/EC sayılı veri koruma direktifi açısından değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 3(1), 99–124.
37. Vatandaş, S. (2020). Mahremiyetin dönüşümü ve iletişim araçları. HUMANITAS – Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 437–458.
38. Warren, S., & Brandeis, L. D. (1890). The right to privacy. Harvard Law Review, 4(5), 193–220.
39. We Are Social. (2023). We Are Social Şubat 2023 Türkiye raporu. https://www.guvenliweb.org.tr/dokuman-detay/we-are-social-subat-2023-turkiye-raporu
40. Yavuz, U. (2025). High Technology Rivalry: Techno-Politics in China and India. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-16.
41. Zuboff, S. (2020). You are now remotely controlled. https://www.nytimes.com/2020/01/24/opinion/sunday/surveillance-capitalism.html