Haberin Altındaki Gerilim: Okur Yorumlarında Nefret Söyleminin Görünümü

Öz

Dijitalleşmeyle birlikte habercilik pratikleri önemli bir dönüşüm geçirmiş, haber üretimi ve dolaşımı kadar haberin tüketilme ve tartışılma biçimleri de değişmiştir. Özellikle çevrimiçi haber sitelerinde yer alan yorum alanları, okurların yalnızca haberleri takip eden pasif izleyiciler olmaktan çıkıp içerik hakkında görüş bildirdiği ve kamusal tartışmalara katıldığı etkileşimli alanlar hâline gelmiştir. Bu etkileşimli alanlar, kullanıcıların düşüncelerini görünür kıldığı kadar nefret söylemi gibi problemli söylem biçimlerinin de üretildiği ve dolaşıma girdiği ortamlar hâline gelebilmektedir. Bu bağlamda çalışma, dijital haber sitelerinde yer alan okur yorumlarında üretilen nefret söylemini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma nitel yöntem çerçevesinde tasarlanmış ve Türkiye’nin en çok ziyaret edilen dijital haber platformlarından biri olan Ensonhaber’de yayımlanan haberlerin altındaki kullanıcı yorumları içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir. Üç farklı tarihte yayımlanan 60 habere ait toplam 300 yorumun analizi sonucunda, yorum alanlarında nefret söyleminin kayda değer bir yoğunlukta olduğu görülmüştür. Nefret söyleminin en çok siyasi kimlik ve spor taraftarlığı kimliği üzerinden üretildiği belirlenmiştir. Bulgular, haber sitelerindeki yorum alanlarının yalnızca kullanıcı etkileşiminin gerçekleştiği bir alan olmanın ötesinde, toplumsal gerilim ve kutuplaşmanın görünür hâle geldiği ve yeniden üretildiği bir iletişim ortamına dönüştüğünü göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Haber Siteleri
• Kullanıcı Yorumları
• Nefret Söylemi

The Tension Beneath the News: The Appearance of Hate Speech in Reader Comments

Öz

With digitalisation, journalism practices have undergone a significant transformation, changing not only how news is produced and circulated but also how it is consumed and discussed. Comment sections on online news sites, in particular, have evolved from being passive spaces where readers merely follow the news into interactive spaces where they express their views on content and participate in public debates. These interactive spaces not only make users' thoughts visible but can also become environments where problematic forms of speech, such as hate speech, are produced and circulated. In this context, the study aims to examine hate speech produced in reader comments on digital news sites. The research was designed within the framework of qualitative methods, and user comments under news articles published on Ensonhaber, one of Turkey's most visited digital news platforms, were evaluated using content analysis techniques. Analysis of a total of 300 comments on 60 news articles published on three different dates revealed that hate speech was present in the comment sections at a significant level. It was determined that hate speech was most frequently generated through political identity and sports fandom identity. The findings show that the comment sections on news sites are not merely a space for user interaction but have transformed into a communication environment where social tension and polarisation become visible and are reproduced.

Anahtar Kelimeler

• News Sites
• User Comments
• Hate Speech

Kaynakça

1. Akpınar, İ. (2025). Dijital haber sitelerinin kullanıcı etkileşimi ve arayüz analizi: “Ensonhaber” sitesi örneği. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35, 211–236. https://doi.org/10.56597/kausbed.1592352
2. Aral, E. (2019). Yeni bir haber mecrası olarak internet gazeteciliği: Facebook ve Twitter kullanımları üzerine bir araştırma. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 5(2), 153–175. https://izlik.org/JA48BN86UR
3. Ayansola, A. O. (2021). Hate speech and the expression of stereotypes as products of social cognition in Nigeria. Critical Approaches to Discourse Analysis across Disciplines, 13(2), 1–17.
4. Ayhan, A., & Kükrer Aydın, Ö. (2015). İnternet gazetelerindeki okur yorumlarına yönelik bir analiz (Özgecan Aslan cinayeti örneği). Global Media Journal TR Edition, 6(11), 75–89.
5. Balcı, Ş., & Bekiroğlu, O. (2012). İçerikten anlama giden bir tünel olarak içerik çözümlemesi: 2011 genel seçimlerinde AK Parti TV reklamları üzerine bir araştırma. In Ö. Güllüoğlu (Ed.), İletişim bilimlerinde araştırma yöntemleri: Görsel metin çözümleme (ss. 268–323). Ütopya Yayınları.
6. Demirbaş, T. (2017). Nefret söylemi ve nefret suçları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 19(Özel Sayı), 2693–2701.
7. Deuze, M. (2003). The web and its journalisms: Considering the consequences of different types of news media online. New Media & Society, 5(2), 203–230.
8. Duman, Ö. D. (2024). Dijital medyada nefret söylemi: “6284 sayılı kanun” örneği. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 7(2), 603–627. https://doi.org/10.33708/ktc.1503165

9. Ergeç, N. E., & Zateri, İ. (2017). Çevrimiçi okur yorumlarının yarattığı alanın kamusal/iletişim alanı olarak incelenmesi. Öneri Dergisi, 12(48), 269–289. https://doi.org/10.14783/maruoneri.vi.331675
10. Humprecht, E., Hellmueller, L., & Lischka, J. A. (2020). Hostile emotions in news comments: A cross-national analysis of Facebook discussions. Social Media + Society, 6(1), 1–12. https://doi.org/10.1177/2056305120912481
11. İli, B. (2025). Yeni medyada nefret söylemleri: İnternet haberciliğinde kullanıcı yorumlarına yönelik bir içerik analizi. KİLAD, 26, 127–147. https://izlik.org/JA48YD84GY
12. Kara, M. (2025). Türkiye’de internet haberciliği. Eğitim Yayınevi.
13. Katsirea, I. (2024). Holding online news websites liable for user comments. In Press freedom and regulation in a digital era: A comparative study (pp. 175–204). Oxford University Press.
14. Kentmen-Cin, Ç. (2025). Hate speech on social media: A systemic narrative review of political science contributions. Social Sciences, 14(10), 610. https://doi.org/10.3390/socsci14100610
15. Kilvington, D. (2021). The virtual stages of hate: Using Goffman’s work to conceptualise the motivations for online hate. Media, Culture & Society, 43(2), 256–272. https://doi.org/10.1177/0163443720972318
16. Korkmaz, A. (2009). İnternet gazeteciliğinin kamuoyu oluşumuna etkisi. Erciyes İletişim, 6, 6–19.
17. Kurt, G. (2019). Yeni medyada nefret söylemi: YouTube’da Suriyeli mültecilere karşı üretilen nefret söylemi üzerine bir araştırma. The Journal of International Lingual, Social and Educational Sciences, 5(1), 1–20. https://doi.org/10.34137/jilses.490129
18. MacAvaney, S., Yao, H.-R., Yang, E., Russell, K., Goharian, N., & Frieder, O. (2019). Hate speech detection: Challenges and solutions. PLOS ONE, 14(8), e0221152. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0221152
19. Madriaza, P., Hassan, G., Brouillette-Alarie, S., Njingouo Mounchingam, A., Durocher-Corfa, L., Borokhovski, E., Pickup, D., & Paillé, S. (2025). Exposure to hate in online and traditional media: A systematic review and meta-analysis of the impact of this exposure on individuals and communities. Campbell Systematic Reviews, 21, e70018. https://doi.org/10.1002/cl2.70018
20. Mathew, B., Dutt, R., Goyal, P., & Mukherjee, A. (2018). Spread of hate speech in online social media. arXiv. https://arxiv.org/abs/1812.01693
21. Navarro, J. I., Marchena, E., & Menacho, I. (2013). The psychology of hatred. The Open Criminology Journal, 6, 10–17. https://doi.org/10.2174/1874917801306010010
22. Özkır, Y. (2023). İnternet gazetelerinde nefret söylemi. Türkiye Araştırmaları Vakfı Yayınları2526.
23. Öztekin, H. (2015). Yeni medyada nefret söylemi: Ekşi Sözlük örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(38), 925–936. 10.17719/jisr.20153813698
24. Öztürk, F. E. (2022). Çevrimiçi okur yorumlarında Suriyeli sığınmacılara yönelik nefret söylemi: Altındağ örneği. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(4), 508–530. https://izlik.org/JA37BC53WZ
25. Sabahçı, B. (2022). İnternet haberlerinde nefret ve ayrımcı söylemler: Örnek olaylarla içerik analizi. Electronic Elektronik Cumhuriyet İletişim Dergisi, 4(2), 22–32. https://doi.org/10.54089/ecider.1169785
26. Similarweb. (2026). https://pro.similarweb.com/#/digitalsuite/websiteanalysis/overview/website-performance/*/999/1m?webSource=Total&key=ensonhaber.com 10.02.2026 (Erişim Tarihi)
27. Sonni, A. F. (2025). AI-based disinformation and hate speech amplification: Analysis of Indonesia’s digital media ecosystem. Frontiers in Communication, 10, 1603534. https://doi.org/10.3389/fcomm.2025.1603534
28. Tokgöz, O. (2003). Temel gazetecilik (5. baskı). İmge Kitabevi.
29. Vardal, Z. B. (2015). Nefret söylemi ve yeni medya. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 2(1), 132–153.
30. Vehovar, V., & Jontes, D. (2021). Hateful and other negative communication in online commenting environments: Content, structure and targets. Acta Informatica Pragensia, 10(3), 257–274. https://doi.org/10.18267/j.aip.165
31. Weber, A. (2009). Nefret söylemi el kitabı (M. Çulhaoğlu, Çev.). Avrupa Konseyi Yayınları.
32. Wiessmann, J. (2025). Hate speech: A contextual framework for India and the South Asian region. Center for the Study of Organized Hate. https://www.csohate.org/2025/03/15/hate-speech-south-asia/
33. Zannettou, S., ElSherief, M., Belding, E., Nilizadeh, S., & Stringhini, G. (2020). Measuring and characterizing hate speech on news websites. arXiv. https://arxiv.org/abs/2005.07926